Kıdem tazminatında hesaplar değişti

EN YÜKSEK TUTARDA MEMUR ETKİSİ

Çalışanların yedek akçesi niteliğindeki kıdem tazminatı, son işyerinde çalışılan her tam yıl için 30 günlük son brüt ücret üzerinden hesaplanıyor. Tazminatın alt limitini asgari ücret belirliyor. Asgari ücret 1 Ocak itibarıyla yüzde 30’luk artışla brüt 26 bin 5 liraya çıkmıştı. Yani en düşük tazminatta bu tutar baz alınıyor. Kıdem tazminatının 1 yıl için en yüksek tutarını ifade eden tavan ise memur maaş katsayısına göre belirleniyor. Diğer bir deyişle memur maaşındaki artışa endeksli bir kıdem tavanı var ve 6 ayda bir güncelleniyor.

10 YIL ÇALIŞANIN AVANTAJI NE KADAR?

3 Temmuz’da açıklanan enflasyonla memur maaş artışı yüzde 15.57 olmuştu. Böylece 1 Ocak-31 Haziran 2025 tarihleri arasında 46 bin 655 lira olarak uygulanan kıdem tazminatı tavanı 53 bin 919 liraya çıktı. Her yıl için 7 bin 264 liralık bir artış oldu. 10 yıl aynı işyerinde çalışıp bu yıl ayrılacak olanlara net 72 bin 151 lira fazla yani 535 bin 544 lira tazminat ödenecek. Vergi dilimlerinin etkisiyle yıl içinde 37-42 bin lira arası maaş alan bir çalışanın brüt ücreti 54 bin lira civarında oluyor. Bu tutar ve üzeri ücret alanlar tavandan kıdeme hak kazanacak.

İHBARDA TAVAN BULUNMUYOR

İhbar tazminatında ise tavan sınırı bulunmuyor. Brüt maaş ne kadarsa ona göre hesaplanıyor. İhbarda önemli olan süre! 10 yıl çalışması olan kişiye 56 gün üzerinden ihbar tazminatı ödeniyor. İşe girdiği günden itibaren 6 ay geçmemiş olan işçiye 2 haftalık, 6 ay-1.5 yıl arası çalışanlara 4 haftalık, 1.5-3 yıl arası çalışanlara 6 haftalık, 3 yılın üzerinde çalışanlara 8 haftalık ihbar ödeniyor. Bugün 54 bin lira brüt ücreti olup da 10 yıllık çalışma süresi dolanlar kendi isteği dışında işten çıkarılırsa 56 gün için 84 bin 914 lira ihbar tazminatı alabilecek.

ASKERE GİDEN ERKEĞE VE EVLENEN KADINA DA VAR

Kadın sigortalılar evlilik nedeniyle işten ayrılması durumunda, çalışma süresine göre hesaplanan kıdemini alabilir. Bu haktan yararlanabilmek için evlilik tarihinden itibaren 1 yıl içinde evlilik cüzdanıyla işverene başvurmak gerekiyor. Hamilelik veya doğum sebebine dayalı işten ayrılmalar istifa sayıldığın için kıdem tazminatı ödenmiyor. 4857 Sayılı İş Kanunu’na göre; askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılan işçi, kıdem tazminatını alabilir. Askerlik görevi sebebiyle işçiye sağlanan bu hak, bedelli askerlik için de geçerli. Ancak askere gidecek kişiye ihbar tazminatı ödenmiyor.

EMEKLİLİK HAKKIYLA İSTİFA EDEN ALIR

Kıdem tazminatı genelde çalışanın kusuru olmadan işverenin sözleşmeyi feshetmesi durumunda ödeniyor. Ancak emeklilik hakkıyla işten kendisi ayrılan da tazminatını alabiliyor. Emeklilikte ise dikkat edilmesi gereken tarihler var. 8 Eylül 1999’dan önce ilk kez sigortalı olup da 15 yıl 3600 gün sigortalılık süresini dolduran yani yaş dışındaki emeklilik şartlarını yerine getiren işçiler, SGK’dan ‘yaş dışında emeklilik şartlarını yerine getirmiştir’ yazısını alarak işyerine verip, istifa ederse kıdem tazminatı alabiliyor.

7000 GÜNLE DE MÜMKÜN

8 Eylül 1999-30 Nisan 2008 arasında sonra sigortalı olanların önünde ise iki seçenek var. Seçeneklerden birincisi, 25 yıl sigortalılık süresi ve 4500 gün prim. Bu şartları tamamlayan kadınsa 58, erkekse 60 yaşında emekli oluyor. Seçeneklerden ikincisi 7000 prim gün süresi. 7000 günü tamamlayan kadınsa 58, erkekse 60 yaşını doldurmak koşuluyla emekli olabiliyor. Dolayısıyla burada sigortalılık süresi aranmıyor. 19 yıl 5 ay 10 gün prim ödeyenler SGK’dan yazı alarak çalıştığı yerden istifa ederek kıdem tazminatını yasal olarak alabilir.

2008’DEN SONRA 5400 GÜN

30 Nisan 2008 sonrası sigortalı çalışmaya başlayanlarda ise prim şartı 4500’den 5400 güne kadar kademeli değişiyor. 30 Nisan 2008 sonrası çalışmaya başlayanlarda 25 yıllık sigortalılık süresi aranmıyor. Sadece, işe başladıkları tarihe göre değişen prim günü koşulunu yerine getirip getirmediklerine bakılıyor.