Maliyet düşecek, verim artacak! Tarımda yerli robot gücü

EMRE İSKEÇELİ

emre.iskeceli@posta.com.tr

Tarımda verimi artırmanın, israfı azaltmanın ve maliyetleri düşürmenin yolu teknolojik dönüşümden geçiyor. Bugün başta telekom, ulaştırma ve sanayi sektöründe yoğun kullanılan yapay zeka artık tarım sektörünün de merkezine yerleşti. Dünya Ekonomik Forumu’nun tarımda derin teknoloji dönüşümüne odaklanan çalışması, yapay zekâ, robotik, hassas sensör sistemleri, uzaktan algılama, veri analitiği ve nanoteknoloji gibi alanların tarımsal üretimi yeniden şekillendirdiğini ortaya koyuyor. 

YEVMİYE ARTTI, İŞÇİ YOK

Her sektörde olduğu gibi tarımdaki en büyük sıkıntılardan biri yetersiz işgücü. Geçmişte günlük yaklaşık 3 bin lira seviyesinde olan işçilik maliyetlerinin bugün 5 bin liraya kadar yükselmesine rağmen yeterli iş gücüne ulaşılamaması, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından kritik bir risk haline gelmiş durumda. Hasadın zamanında yapılamaması yalnızca o sezonun kaybına yol açmakla kalmıyor, aynı zamanda bir sonraki yılın verimini de doğrudan olumsuz etkiliyor.

TAM OTONOM PLATFORMLAR

Bu tablo, tarımda daha planlı, verimli ve teknoloji destekli bir üretim modeline geçişin artık bir tercih değil, zorunluluk olduğunu gösteriyor. Tam böyle bir dönemde tarımda dönüşümü hızlandıracak teknolojilere imza atan Peker Holding ve PEK Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Peker’le bir araya geldik. Dijital tarım alanında patent başvurularının yıldan yıla yüzde 9.4 arttığına işaret eden Peker, “Biz de bu ihtiyaçtan hareketle insansız, elektrikli, tam otonom bir platform geliştirdik” dedi.

40 KAT DAHA AZ ENERJİ

Platformun her türlü hava koşulunda ve zeminde çalışabildiğini söyleyen Hasan Peker, şunları söyledi: “Daha da önemlisi muadillerine kıyasla 40 kat daha az elektrik tüketiyor. Örneklemek gerekirse; klasik bir traktörün yıllık 40 bin dolarlık yakıt masrafını 1000 dolar seviyesine indirerek devasa bir tasarrufu mümkün kılıyor. Modüler platform sayesinde tek bir makine üzerine farklı ekipmanlar entegre edilebiliyor; böylece üzüm, elma, portakal gibi farklı ürünlerin hasadı aynı sistem üzerinden gerçekleştirilebiliyor. Ayrı makine yatırımını ortadan kaldırıyor. Ciddi maliyet avantajı sağlıyor ve akıllı tarım imkanı sağlıyor.”

Hasan Peker, “Tarım robotları ile başladık ama savunma sanayi 10 yıl öncesine göre bir anda ivme kazandı, burada hızlı ilerliyoruz. Bu noktada insansız mayın patlatma araçları da üretiyoruz” dedi.

YANGINI DA ONLAR SÖNDÜRECEK

Peker ayrıca, “Slovenya tesisimiz yıllık 1.500 adet üretim kapasitesine sahip. Bu vizyonun ilk adımıydı. Bu merkezde yapay zekâ, görüntü işleme ve sensör teknolojileri üzerine çalışmalar yürütülürken; Türk, Alman, İngiliz, Hintli ve farklı ülkelerden mühendislerin yer aldığı çok uluslu bir ekip ile çalışıyoruz” dedi. Savunma sanayi kolunda geliştirilen yangın söndürme robotu için NATO sertifikası aldıklarını belirten Hasan Peker, “1.3 tonluk oldukça hafif yangın söndürme robotumuz, insansız çalışıyor. 1 ton su kullanabiliyor. Özellikle orman yangınları için köpük sistemi avantajı” bilgisini verdi.

MANİSA'YI ÜRETİM ÜSSÜ YAPACAK

TRAKTÖRDEN UCUZ 

Yola mühendislik kökenli Mikhail Kostkin ile ortak olarak 11 yıl önce çıktıklarını belirten Peker, şöyle devam etti: “Patentleri ve projesi vardı, dinledik, konuyu çalıştık ve ortaklık kararı aldık. Kendisi Sloven vatandaşı; Slovenya’da Ar-Ge çalışmaları ile başladık, testler tamamlandı ve bugünlere geldik. 150’si mühendis 200’ü aşkın çalışanlı Pek Automotiv şu an 4 farklı tesiste üretim yapıyor. İşe girerken önceliğimiz tarımdı. Şu anda aylık 30 hasat robotu üretiyoruz. Traktörden daha ucuz. Avrupa’da şimdiden 18 distrübütör ile anlaştık. Tarım robotları ile başladık ama savunma sanayi 10 yıl öncesine göre bir anda ivme kazandı, burada da hızlı ilerliyoruz. Bizim işimiz son teknolojiye dayalı insansız kara aracı üretmek.”

15 BİN YERLİ PARÇA! 

“1 robot 15 bin parçadan oluşuyor ve neredeyse Slovenya’ya tüm parçalar Türkiye’den geliyor” ifadesini kullanan Peker, “Manisa’da yılda 6 bin adetlik üretimle başlamayı, devamında 10 bin adete ulaşmayı hedefliyoruz. Manisa fabrikamızda 400 kişi istihdam edilecek. Yüzde 75 ihracat hedefliyoruz” diye konuştu. Bu yatırımın ‘Türkiye teşviği’ kapsamında değerlendirildiği bilgisini paylaşan Peker, şöyle devam etti: “Peker Holding olarak bu model kapsamında doğrudan davet alan şirketlerden biriyiz. 250 milyon dolarlık yatırım teşviği aldık. Slovenya şu anda Ar-Ge merkezimiz. Tüm teknolojiler bize ait. Manisa’yı seri üretim ve küresel dağıtım üssümüz haline getiriyoruz. Yatırıma 2027’nin ikinci çeyrekte başlamayı, üretime geçişi ise 2 yıl içinde hedefliyoruz.”

BREZİLYA'DA PORTAKAL ALMANYA'DA SERBETÇİ OTU TOPLUYOR 

“Robotik, yapay zekâ ve ileri sensörlü, hava şartları ve zeminden etkilenmeyen yeni nesil bir tarım modeli geliştiriyoruz” diyen Mikhail Kostkin ise şunları söyledi: “Tek bir makine üzerine farklı ekipmanlar entegre edilebiliyor; böylece üzüm, elma, portakal gibi farklı ürünlerin hasadı aynı sistem üzerinden gerçekleştirilebiliyor. Gücünü 48 voltluk enerji kaynağından alıyor. Farklı ülkelerden 25 sipariş aldık. Fransa’da üzüm, Brezilya’da portakal, Orta Avrupa’da elma, asma-üzüm, Almanya’da şerbetçi otu gibi farklı ürünler için geliştirildi. Bu tablo, geliştirdiğimiz yapının yalnızca Türkiye’nin değil, küresel tarımın ihtiyaçlarına da cevap verebildiğini gösteriyor.”