Milli gelir 1.5 trilyon doları aştı

Türkiye ekonomisi, büyümesini sürdürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, Türkiye ekonomisi yılın üçüncü çeyreğinde (temmuzağustos- eylül) bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3.7 büyüme gösterdi. Beklenti, yüzde 4 civarındaydı. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış büyüme de yüzde 1.1 ile beklentilerin üzerinde performans gösterdi. Böylece küresel ve bölgesel olumsuz konjonktüre rağmen büyüme performansı 21 çeyrektir kesintisiz devam etti. İlk 9 aydaki yıllık büyüme de yüzde 3.7 oldu.

4’ÜNCÜ SIRADA YER ALDI

Türkiye, bu büyüme performansıyla Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ülkeleri arasında en hızlı büyüyen 4’üncü ülke olarak kayıtlara geçti. Türkiye, yüzde 10.5 büyüyen İrlanda, yüzde 3.9 büyüyen Danimarka ve yüzde 3.8 büyüyen Polonya’nın ardından sıralamada 4’üncülüğü aldı. Verisi açıklanan G20 ülkeleri içinde de Türkiye, yüzde 3.7 ile 5’inci sırada yer aldı. İlk sırada Hindistan yer alırken onu Endonezya, Suudi Arabistan ve Çin takip etti. Büyümede etkili olan sektörler dikkat çekti.

İNŞAAT ATAKTA, TARIM ALARMDA

İnşaat sektörü, ikinci çeyrekte en fazla büyümeyi gösterdi. Geçtiğimiz yıllarda oldukça durgun olan ve yatırımların yavaşladığı sektör, deprem yatırımlarının yanı sıra konut satışlarının canlanması ve faizlerdeki indirimlerle yeniden yatırımlara yöneldi. Bu da rakamlara yansıdı. İnşaat sektörü toplam yüzde 13.9 büyüme gösterdi. İnşaatı yüzde 10.8 ile finans ve sigorta faaliyetleri, yüzde 10.1 ile bilgi ve iletişim faaliyetleri izledi. Sanayi yüzde 6.5 büyürken, yüksek teknolojili üretim dikkat çekti. Tarım sektörü ise alarm veriyor: yüzde 12.7 küçüldü. Don ve kuraklığın etkisiyle tarım, büyümeyi sınırladı.

DAYANIKLILIĞINI ORTAYA KOYDU

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, ekonominin son üç çeyrekteki pozitif eğilimini ivmelendirerek sürdürdüğünü, küresel ve bölgesel olumsuz konjonktüre rağmen dayanıklılığını ortaya koyduğunu söyledi. Siyasi istikrar ortamı ve öngörülebilir politikalar çerçevesinde büyüme performanslarının 21 çeyrektir kesintisiz devam ettiğini vurgulayan Yılmaz, 2025 yılının üçüncü çeyrek büyümesinde, sanayi ve inşaat dahil hizmetler sektöründeki olumlu görünüm ve sabit sermaye yatırımlarının artış göstermesinin belirleyici olduğuna dikkati çekti.

BAŞARIYLA GEÇTİ

Yılmaz, “Üçüncü çeyrek verileri, dengeli büyüme modelimize uygun olarak ekonomimizin dirençli yapısını ve sürdürülebilir büyüme patikasındaki kararlılığımızı ortaya koymaktadır” dedi. Yılmaz, “Uyguladığımız makroekonomik istikrar ve yapısal dönüşüm adımları birçok testten başarıyla geçmekte olup Orta Vadeli Program’da ortaya koyduğumuz hedef ve politikalar ile ekonomimizin dayanıklılığını daha da artıracağımıza inanıyoruz” diye ekledi.

SON ÇEYREKTE ILIMLI BEKLENTİ

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bu yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 3.7 olan büyümenin, son çeyrekte ılımlı seyretmesini ve 2025 yılında Orta Vadeli Program’ın (OVP) sınırlı üzerinde gerçekleşmesini öngördüklerini söyledi. Şimşek, “Daha elverişli finansal koşullar ve destekleyici küresel konjonktür sayesinde ekonomik aktivitedeki artışın 2026’da, bu yıldan daha olumlu olmasını bekliyoruz. Ayrıca büyümenin, enflasyondaki düşüşü desteklemeye devam edeceğini değerlendiriyoruz” dedi. Şimşek, ekonomik programın kararlılıkla uygulandığını da vurguladı.

TÜKETİM ARTTI

Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları 2025 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 4.8 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 0.8, gayrisafi sabit sermaye oluşumu ise yüzde 11.7 arttı. Mal ve hizmet ihracatı, 2025’in üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 0.7 azalırken ithalatı yüzde 4.3 arttı. Net mal ve hizmet ihracatı büyümeyi sınırlı düzeyde aşağı yönlü etkiledi.

KİŞİ BAŞI 17 BİN DOLAR

Üretim yöntemiyle Gayrisafi Yurt İçi Hasıla tahmini, 2025 yılının üçüncü çeyreğinde cari fiyatlarla bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 41.6 artarak 17 trilyon 424 milyar 718 milyon TL oldu. GSYH’nin üçüncü çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 432 milyar 880 milyon olarak gerçekleşti. Yıllıklandırılmış (son 12 ay) milli gelir 1 trilyon 538 milyar doları aşarak rekor kırdı. 2023’te 1 trilyon 130 milyar dolar olan yıllık milli gelir, 2024’te de rekor kırarak 1 trilyon 358 milyar dolara yükselmişti. Kişi başı milli gelir ise yaklaşık 17 bin dolara ulaştı.