Prim borçlanması ve vergilere yeni yıl ayarı

Emlak vergisinden araç satışına, emeklilikte borçlanma priminden bireysel emeklilik sistemine vergi alanında yeni düzenlemeleri içeren kanun Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kanundaki dikkat çekici düzenlemelerden biri emeklilikte borçlanma prim oranının yüzde 32’den yüzde 45’e yükseltilmesi oldu. 1 Ocak’tan itibaren devreye girecek düzenlemeyle prim tutarları da yükselecek. Bu, borçlanmaların bugüne göre daha pahalı olması anlamına geliyor.

TUTAR NE KADAR ARTACAK?

Prim borçlanmasının en düşük tutarı brüt asgari ücretin günlük tutarının yüzde 32’si olarak uygulanıyordu. O da bu yıl için günlük 277.4 liraya denk geliyor. Borçlanma hesabında dikkate alınan oran yüzde 32’den yüzde 45’e çıktığında 1 günlük borçlanma tutarı 390 liraya yükseliyor. Yeni yılda yalnızca prim oranının yükseltilmesi değil asgari ücrete gelen zam da rakamları etkileyecek. Eğer asgari ücrete yüzde 25 zam yapılırsa, 1 günlük borçlanma tutarı 487.6 liraya, asgari ücrete zammı yüzde 30 olursa 1 günlük borçlanma tutarı 507 liraya, zam oranı yüzde 35 olursa 1 günlük borçlanma tutarı 526.6 liraya çıkacak.

HANGİLERİNDE GEÇERLİ?

Yeni yasal düzenlemede annelerin borçlanması için dikkate alınan yüzde 32’lik oran korundu. Yani doğum borçlanması dahil değil. Askerlik borçlanması, doktora veya uzmanlık öğrenim süreleri, avukatlık stajını yapanların normal staj süreleri, herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri, grev ve lokavtta geçen süreler, hekimlerin fahrî asistanlıkta geçen süreleri için borçlanma oranı artık yüzde 45 üzerinden hesaplanacak.

EMLAK VERGİSİ ARTIŞINA SINIR

YENİ RAYİÇLER TEPKİ ÇEKMİŞTİ

Emlak vergisi değeri, belediyelerde 4 yılda bir toplanan takdir komisyonlarınca belirleniyor. 2026-2029 yıllarında emlak vergisinin hesaplanmasında kullanılacak yeni rayiç bedeller, takdir komisyonlarınca geçtiğimiz aylarda ilan edildi. Özellikle büyükşehirlerde 10-15 kata kadar artışlar yapıldı. Yeni rayiçler büyük tepki çekmişti. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan da “Kantarın topuzunu kaçıran artışlara sessiz kalmamız düşünülemez” diyerek düzenleme yapılacağını açıklamıştı.

2 KAT FAZLASINI GEÇEMEZ

Söz konusu düzenleme, dün Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre, 2025’te 2026 yılı için takdir edilen asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerleri dikkate alınarak 2026 yılı için hesaplanan bina ve arazi vergi değerleri, 2025 yılına ait vergi değerlerinin iki kat fazlasını geçemeyecek. Basit bir örnekle, 2025’te bir binanın emlak vergisine esas değeri 1 milyon liraysa, 2026’da 3 milyon lirayı aşamayacak. Ayrıca kanuna eklenen yeni maddeyle emlak vergisi artışında yeniden değerleme oranı dikkate alınacak. Mevcutta yeniden değerleme oranının yarısı kadar artış yapılıyordu.

ARAÇ SATIŞI KİRA YARDIMI GSS PRİMİ...

Kanunda yer alan diğer düzenlemeler şöyle:

• Tescil edilmiş araçların satış ve devir bedeli üzerinden bin liradan az olmamak kaydıyla nispi noter harcı alınacak. Sıfır ve ikinci el araç satışlarından binde iki oranında harç tahsil edilecek.
• Tescil edilmiş araçların ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi bulunanlara yapılan satış ve devirlerinde harç alınmayacak.
• Genel sağlık sigortasında (GSS) yapılan düzenlemeyle GSS primi yüzde 11’den yüzde 12’ye çıkarıldı.
• Yasayla ayrıca BES katkısının sıfıra kadar indirilmesi veya yüzde 50’sine kadar artırılmasında Cumhurbaşkanı yetkili kılındı. Riskli yapılarda kira yardımı 31 Aralık 2027 tarihine kadar 2 yıl daha uzatıldı.