'Trump Yolu'nun şifreleri

ABD Başkanı Donald Trump’ın arabuluculuğunda Ermenistan ve Azerbaycan, 35 yıllık çatışmayı sona erdiren barış anlaşmasını Beyaz Saray’da imzaladı. Zengezur Koridoru ile Nahçıvan bağlantısı kurulurken, ABD Azerbaycan’a 1992’den beri uygulanan savunma kısıtlamalarını kaldırdı. Anlaşmanın en kritik maddesi, Azerbaycan’ın batı bölgelerini Nahçıvan üzerinden Türkiye’ye bağlayacak ve Ermenistan’ın güneyindeki Syunik bölgesinden geçecek 43.5 kilometrelik Zengezur Koridoru’nun geliştirilmesi ve işletilmesi hakkının 99 yıllığına ABD’ye verilmesi oldu.

‘Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu (TRIPP)’ adı verilen proje, otoyol, demiryolu, enerji hatları ve fiber optik altyapıyı kapsayacak. ABD yönetimi, koridorun işletmesini Ermenistan yasaları çerçevesinde yürütecek ve araziyi altyapı yatırımları için özel bir şirkete kiralayacak. Azerbaycan için bu koridor, Nahçıvan’a doğrudan bir kara bağlantısı sunacak ve Türkiye ile de bağları güçlendirecek. Koridor ayrıca Güney Kafkasya’nın küresel ölçekte önemli bir ulaşım ve lojistik merkezi olarak konumunu güçlendiriyor.

ABD Başkanı Donald Trump (ortada), Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev (solda) ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan görüşmede ‘Trump Uluslararası Barış ve Refah Yolu (TRIPP)’ hakkında ortak bir bildiri imzaladı.

RUSYA VE ÇİN’İN ETKİSİNİ KIRACAK

Koridorun tamamlanması, Asya ile Avrupa arasındaki ticaret yollarını kısaltarak ‘Orta Koridor’ olarak bilinen tarihi İpek Yolu’na yeni bir ivme kazandıracak. Bu sayede ticaret maliyetleri azalacak, yük taşıma süresi hızlanacak. Ayrıca Asya-Avrupa ticaretinde Rusya ve İran dışında alternatif bir güzergah oluşmuş olacak. Zengezur Koridoru’nu geliştirme hakkının ABD’ye verilecek olması Rusya, İran ve Çin’in bölgede güç kaybetmesi anlamına geliyor. Özellikle Çin’in ticaret rotalarının ABD’nin eline geçmesi söz konusu.

45 GÜNDEN 18 GÜNE İNECEK

Doğu-Batı arasındaki yüklerin halen yüzde 90-95’i Süveyş Kanalı ve Ümit Burnu üzerinden geçiyor. Kanallarda yaşanan sıkıntılar nedeniyle alternatif, özellikle demir yolu güzergahları öne çıkıyor. Uzak Doğu’dan (Çin’den) çıkan bir yük, Avrupa’nın en batısına Süveyş Kanalı güzergahı kullanılırsa, 35 günde ulaşıyor. Ümit Burnu kullanılırsa bu sefer süre 45 güne çıkıyor. Orta Koridor etkin bir şekilde kullanıldığında süre, 18 gün hatta 13 güne kadar düşebilecek. Dolayısıyla Zengezur Koridoru ile bağlantılı olan Orta Koridor dünya tedarik zinciri açısından da kritik önemde.

114 MİLYAR DOLARLIK ETKİSİ OLACAK

Hazar Denizi geçişli Orta Koridor, ülkemizden geçecek 2 bin 262 kilometrelik bir demir yolunu temsil ediyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, daha önce yaptığı açıklamada koridorun ekonomiye etkisiyle ilgili, “Üretime etkisinin 114 milyar dolar olacağını ve yıllık da yaklaşık 144 bin kişiye istihdam imkanını sağlayacağını öngörüyoruz. Orta Koridor’la 21 ülkeden geçen bir demir yolu. Çin ve Avrupa arasındaki demir yolu taşımalarının gelecekte en az yüzde 30’unun demir yoluyla taşınacağını öngörüyoruz” demişti.