Yazlık evde 'belge'li tatil

FİYATLAR YÜKSEK

Okulların kapanması, lise ve üniversite giriş sınavlarının da tamamlanmasıyla yaz sezonu tam anlamıyla açıldı. Pandemi döneminden sonra yaz tatiline çıkarken ev kiralamayı tercih edenlerin sayısı oldukça çoğaldı. Yoğun talep oluşunca kiralık fiyatları da yükselişini sürdürüyor. Haftalık kiralamalarda 15 bin lira ile 330 bin lira arasında geniş bir yelpaze var. Bu hareketli piyasada kiraya verenin ceza almaması, kiralayanın da mağdur olmaması için bazı kritik detaylara dikkat etmesi gerekiyor.

100 GÜN DETAYI

Yazlık evlerini kiraya vermek isteyenler için 2024 yılı itibarıyla belge zorunluluğu getirildi. Kamuoyunda ‘Airbnb’ yasası olarak bilinen düzenleme ile konutların turizm amaçlı kiralanması için Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan ‘Turizm Amaçlı Konut İzin Belgesi’ alınması şart oldu. Tek seferde 100 gün veya 100 günden daha kısa süreli yapılan kiralamalar, turizm amaçlı kabul ediliyor ve belge alınması gerekiyor. 100 günden uzun kiralamalar için belge zorunluluğu bulunmuyor. Başvurular yalnızca e-Devlet üzerinden yapılıyor. Başvuru belgeleri il müdürlüğü tarafından inceleniyor.

GİRİŞTE PLAKET BULUNMALI

Eğer konut müstakil değil de binada birden fazla bağımsız bölüm bulunuyorsa, izin belgesi alınabilmesi için binadaki kat maliklerinin oybirliği ile onay vermesi gerekiyor. Ancak çoğu binadan buna izin çıkmıyor. İzin belgesi olan konutların girişine Bakanlıkça hazırlanarak soğuk damga ile işaretlenmiş plaket asılıyor. Bu plakette, ‘Turizm amaçlı konut’ ibaresi ve konutun Bakanlığın denetimine tabi olduğuna dair bilgi, izin belgesi tarihi, konutun bulunduğu ilin plaka kodu ile başlayan belge numarası ve izin belgesi sahibinin irtibat numarası, konutun adresi bulunuyor.

CEZASI BÜYÜK!

Belgesiz kiralama yapanlar her bir konut için 100 bin lira idari para cezasına çarptırılıyor ve belge alması için 15 gün süre veriliyor. İzin belgesi almadan kiralama faaliyetine devam edenlerin cezası 500 bin liraya yükseliyor. Yaz aylarıyla birlikte denetimler de hız kazandı. Örneğin geçen hafta Fethiye’de yapılan kontrollerde, belgesiz ve izinsiz kiraya verilen 42 villa için sahiplerine 6 milyon 45 bin 60 lira ceza kesildi. Denetimden kaçmak için bazı kişilerin, günlük ya da haftalık kiraya verdikleri evleri, 100 gün üzeri uzun dönem sözleşmeler kapsamında göstermeye çalıştığı belirlendi.

TEMİZLİK VE BİLGİLENDİRME

Ev sahiplerinin sorumluluğu 100 günden kısa kiralamalarda turizm izin belgelerini almakla bitmiyor. Evi kiralamaya uygun şekilde kiralayana teslim etmesi ve sunulacak hizmetlere ilişkin doğru bilgilendirme yapması gerekiyor. Asgari olarak, her kullanıcı değişiminde konutun temizlik ve bakımını düzenli olarak yaptırması, site veya bina yönetimi tarafından alınan kuralları yazılı olarak veya çevrim içi ortamda kullanıcılara bildirmesi gerekiyor.

28 BİN 633 KONUTUN İZNİ VAR

Kültür ve Turizm Bakanlığı verilerine göre, Türkiye’de turizm amaçlı kiralanan izin belgeli konut sayısı 28 bin 633 oldu. Bunların 19 bin 507’si müstakil, 8 bin 300’ü konut, 769’u yüksek nitelikli konut statüsüne sahip. En fazla turizm belgeli konut 8 bin 156 ile Muğla’da. Onu 6 bin 551 ile Antalya, 2 bin 653 ile İstanbul, 1399 ile Balıkesir, 1375 ile Edirne takip ediyor. 15 ilde hiç turizm belgeli konut bulunmuyor.

YAZILI SÖZLEŞME MUTLAKA YAPILMALI

Yazlık ev kiracılarının da mağdur olmamak için dikkatli olması gerekiyor. Uzmanlar, tüm konaklama şartları ve ödeme koşullarının yazılı sözleşme ile garanti altına alınması gerektiğini vurguluyor. Şu noktalara dikkat:

* 100 günden kısa süreli kiralamalarda konutun belgesi olup olmadığını kontrol edin.
* Turizm belgesi olmayan konut kısa dönemli kiralanırsa kiralayanın yasal yükümlülüğü bulunmuyor. Ancak kısa dönemli kiralamayı uzun dönemli gibi gösteren sahte sözleşmelere kesinlikle imza atılmamalı. Bu, cezai sorumluluk doğurabilir.
* Kiralama süresi, giriş-çıkış tarihleri, toplam kira bedeli gibi detaylar sözleşmeye açıkça yazılmalı.
* Kiralayan kişinin evin yasal sahibi olduğundan veya yetkili olduğundan emin olunmalı.
* Sözleşmede açık adres, oda sayısı, eşya durumu gibi tüm detaylar belirtilmeli.
* Elektrik, su, aidat gibi giderlerin kime ait olduğu, kira fiyatına dahil olup olmadığı netleştirilmeli.
* Ödeme detayları belgelenmeli.
* Cayma olanakları net bir şekilde yazılmalı.
* Haftalık kiralamalarda gerekli hijyen koşullarının sağlanabilmesi için temizlik önceden sorulmalı.

DOLANDIRICILIĞA KARŞI ÖNLEMLER

Yazlık ev kiralamalarında aynı tarihlere birden fazla kiralama yapılması, kaparo dolandırıcılığı, ilanda gösterilen fotoğrafların sahte olması gibi dolandırıcılık olayları da yaygın. Kiracılar dolandırılmamak için şu önlemleri alabilir:

* Yalnızca güvenilir platformlar veya emlakçılar aracılığıyla kiralama yapılmalı.
* Sosyal medyadaki bireysel ilanlara karşı dikkatli olunmalı
* İlanlar sahte olabilir. İmkanınız varsa evi görün, yoksa evi görmeden ödeme yapmayın.
* Çok düşük fiyatlı ilanlara karşı temkinli olunmalı. Ortalamanın çok altındaki fiyatlar dolandırıcılık sinyali olabilir.
* Kapora talep eden kişilere karşı, ev görülmeden veya sözleşme yapılmadan ödeme yapılmamalı.
* İlanlardaki görsellerin daha önce başka sitede kullanılıp kullanılmadığı arama motorlarında görsel arama yapılarak anlaşılabilir.