Erdem Başçı: Karşılıksız krediye seyirci kalamayız

Erdem Başçı: Karşılıksız krediye seyirci kalamayız

Erdem Başçı: Karşılıksız krediye seyirci kalamayız

16 Mayıs 2012, Çarşamba 12:24 Son Güncelleme:
YAZI BOYUTU
Abone Ol Google News

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, "Bankacılık sistemi, yanlış yere kredi verdiyse, bilerek veya bilmeyerek, bireysel olarak veya sistemik olarak, o zaman o para karşılıksız... Çünkü o kredi bankaya dönmeyecek. Böyle durumlarda devletler kolay kolay seyirci kalmazlar. Bankaların gereken sermayelendirme ihtiyacını bir şekilde karşılarlar ve vatandaşın mevduatını bir şekilde korurlar. Fakat bunun kamu maliyesi, kamunun borç yükü üzerinde çok ağır bir maliyeti olur" dedi.

Merkez Bankası ve İslami Finansal Hizmetler Kurulu-IFSB tarafından düzenlenen "Küresel Finansal Reformlar: Değişen Düzenleyici Model ve İslami Finans" başlıklı zirvede konuşan Başçı, mali sistemin işleyişi konusunda görüşlerini dile getirdi. Kriz zamanları dışında merkez bankalarının karşılıksız para basmalarının sonucunun enflasyon olduğunu vurgulayan Başçı, "bankacılık sisteminin karşılıksız para basması" olarak nitelendirdiği mevduatın kötü yönetiminin sonuçlarına dikkati çekti.

Bankaların vatandaşın mevduatını alıp, ’paranız emin bir yerde, merak etmeyin’ diyerek onu krediye dönüştürdüğünü anlatan Başçı, "Eğer doğru yere, sağlam yere, sağlıklı yere kredi verdiyseniz, banka olarak yeterince yüksek miktarda sermayeniz varsa, o zaman burada bir sorun yok. O da tıpkı Merkez Bankası parası gibi para hükmündedir. Bankadaki paranız güvendedir. Geceleri rahat uyuyabilirsiniz. Ama eğer yanlış yere kredi verdiyse sistem, bilerek veya bilmeyerek, bireysel olarak veya sistemik olarak, sistem hata yaptıysa, o zaman o para aslında karşılıksız. Çünkü bankaya o kredi dönmeyecek" diye konuştu.

Böyle durumlarda "Vatandaşın parasına ne olacağı" sorusunun ortaya çıktığını ve devletlerin bu duruma kolay kolay seyirci kalmadıklarını ifade eden Başçı, "Bankaların gereken sermayelendirme ihtiyacını bir şekilde karşılarlar ve vatandaşın mevduatını bir şekilde korurlar. Fakat bunun kamu maliyesi üzerine çok ağır bir maliyeti olur. Aslında bu gelir dağılımıyla ilgili bir şey. Konuyla hiç ilgisi olmayan bir vergi mükellefinin birden bire yükü artmış oluyor" dedi.

-"İyi finansla, kötü finansı nasıl ayırdededebiliriz?"-

Konuşmasının özünün, "mali sistemin yapısal olarak da son derece dayanıklı ve güçlü olması gerekliği" olduğunu vurgulayan Başçı, "İyi finansla, kötü finansı nasıl ayırdededebiliriz?" sorusu üzerinde dururken, dayanıklılık ve şoklara karşı direncin bunun sadece bir boyutu olduğunu ifade etti. Finans sisteminin verimliliği ve üretimi desteklemesinin, artırıcı yönde çalışmasının da diğer bir boyut olduğunu kaydeden Başçı, "Bu üzerinde çok fazla tartışma ihtiyacı olmayan bir konu. Bütün dünya çapında, bütün akademisyenler, bütün politika yapıcılar, bütün ülkeler bu konuda bir fikir birliği içerisinde olurlar" ifadesini kullandı.

Bazı ülkelerin pek fazla önem vermediği bir başka boyuta dikkati çeken Başçı, şunları söyledi:

"Bu özellik de mali sistemin gelir ve servet dağılımını bozucu değil düzeltici yönde çalışmasıdır. Bu konu da nedense gelişmiş ülkelerde çok yazılıp çizilmez ama bunun olumsuz sonuçlarını bugün hep birlikte yaşıyoruz. Bu ’işgal et’ hareketi neden gelişmiş ülkelerde yok? Cevabı çok açık. Finans sektörünün gelir dağılımını bozucu değil, dengeleyici, hatta düzeltici yönde çalışması gerekir. Bu mümkün müdür? Evet mümkündür. Nasıl mümkündür? Mantıklı ve sağlıklı üretim ve denetimle mümkündür. Bugünkü toplantı da bu amaçla ilgili önemli toplantılardan bir tanesi."

-"Araştırmalar küresel düzeyde yapılmalı"-

Yapısal olarak gelişmekte olan ülkelerde hem bir yandan finansal gelişimin, finansal hizmetlere erişimin artmasını, bunlar olurken de bahsettiği üç hedefi sistemin hiçbir zaman gözden kaçırmaması gerektiğini belirten Başçı, "Bunlar sırasıyla; üretkenlik, verimlilik artışlarının desteklenmesi, gelir dağılımı ve servet dağılımın iyileştirilmesi ve üçüncüsü de sistemin şoklara karşı dirençli ve dayanıklı olması diye özetleyebiliriz. Bunun için bir miktar düşünmek, araştırmak, yenilik yapmak gerekiyor ama bunlar düzenleme ve denetlemeyle ilgili konular olduğu için bütün bu araştırmaların bir uyum içerisinde, küresel düzeyde ele alınmasında fayda var. Aksi halde bir ülke belli bir düzenlemeyi yapar, diğer ülkede o düzenleme yoktur. Sermaye A ülkesinden B ülkesine kolayca kaçabilir, yer değiştirebilir. O yüzden bunların hepsinin küresel bir koordinasyon içerisinde mevcut platformlar kullanılarak, ki IFSB de o platformlardan bir tanesi, mutlaka hayata geçirilmesinde fayda" şeklinde konuştu.

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, gelişmiş ülkeler için de aynı durumun söz konusu olduğunu belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Kriz geçtikten sonra onların da biz finansal sistemin bu 3 özellik konusundaki zafiyetlerini nasıl giderebiliriz? diye konuşmaları, çalışmaları gerekecektir. Basel III kısmen bununla ilgili bir düzenleme ve uygulama tarihini 2019’a kadar ertelenmiş olması, bir yerde bu krizin etkileri geçtikten sonra ’biz bu sıkılaştırıcı önlemleri alalım’ şeklinde okunabilir. Üretimde olduğu gibi inovasyon, yenilik, keşif, finansal sektörde para politika yapıcılar içinde gereklidir. Hiçbir zaman statükodan emin olamayız. Daha iyisi var mı? Daha iyi yapabilir miyim? Mevcut durum ve ideal durum arasındaki fark nedir? diye her zaman düşünmemiz gerekir."

Başçı, konuşmasını, "Her arayan bulamadı ama bulanlar arayanlardandır" sözüyle tamamladı.

Sıradaki haber yükleniyor...
holder
SIRADAKİ HABER Bakan Varank yatırım müjdesini verdi