Doğaya değil tarihe karışacaklar! Bakanlık düğmeye bastı: Islak mendiller bile listede

Tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımdan kaldırılması için harekete geçildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın hazırladığı yönetmeliğe göre, plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, EPS-köpük gıda kapları, içecek kapları ve içecek bardakları, plastik çubuklu kulak pamukları ve pipet gibi tek kullanımlık ürünlerin piyasaya arzına son verilecek. İkinci etapta kısıtlama ıslak mendiller için devreye girecek.

Çevreye zarar veren tek kullanımlık plastik ürünler kullanımdan kaldırılıyor. Dünya genelinde üretilen plastiklerin yaklaşık yüzde 40’ını, deniz çöplerinin de yaklaşık yüzde 80’ini oluşturan tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımdan kaldırılması için hükümetler yeni politikalar geliştiriyor.
Avrupa Birliği (AB), 2019 yılında belirli tek kullanımlık plastik ürünlerin 27 AB ülkesinde piyasaya sürülmesini yasaklama veya sıkı biçimde sınırlama yükümlülüğü getirmişti. Türkiye de “AB Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi”ne uyum sağlanması amacıyla yürütülen yönetmelik hazırlıklarını tamamlama aşamasına geldi.

ÇATAL-BIÇAK, KÖPÜK TABAK...
Sıfır Atık Hareketi kapsamında Depozito Yönetim Sistemi’ni 81 ile yayarak plastik, cam ve alüminyum içecek kaplarının geri dönüşümünü artıran Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, şimdi de tek kullanımlık plastik ürünler için adım atıyor.
İlk etapta çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, genleştirilmiş polistirenden (EPS-köpük) gıda kapları, içecek kapları ve içecek bardakları, tamamen plastikten mamul içecek bardakları, içecek karıştırıcıları, tamamen plastikten mamul gıda kapları, pamuklu çubuklar ve pipetlerin piyasaya arzına son verilecek

ISLAK MENDILLER SIRADA
Bunların yerine vatandaşlar doğa dostu cam, porselen, ahşap ve karton alternatiflere yönlendirilecek. İlerleyen süreçte kısmen plastikten mamul içecek bardakları, kısmen plastikten mamul gıda kapları, ebat ve ağırlıktan bağımsız kargo poşetleri, ıslak mendiller ve ıslak yüzey temizleme havlularının da tüketiminin azaltılması için kısıtlama ve işaretleme gibi tedbirlerin hayata geçirilmesi hedefleniyor.
Plastik ürünlerin hammaddesinin petrol olduğu hesaba katıldığında yönetmelik hazırlığı, zamanlaması açısından da dikkat çekiyor. Bölgemizdeki savaşlar nedeniyle artan petrol fiyatları, bu ürünlerin maliyetini de artıracak.

YILLIK 709 BİN TON TÜKETİM!
2022 yılı rakamlarına göre, Türkiye’de 2 bin 858 ton kulak pamuğu çubuğu, 32 bin 406 ton çatal kaşık, 25 bin 584 ton tabak, 10 bin 234 ton pipet, 5 bin 117 ton plastik karıştırıcı, 63 bin ton gıda kabı, 120 bin ton plastik bardak, 155 bin 935 ton plastik içecek şişesi gibi ürünlerden oluşan toplam 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Tek kullanımlık plastik tüketimi ilerleyen yıllarda giderek arttı.

FAYDASI NE OLUR?
Bakanlığın taslak yönetmeliği önümüzdeki günlerde kurum görüşleri için sektör temsilcileri ve ilgili STK temsilcileri ile paylaşması bekleniyor.
Yönetmeliğin uygulanması ile yıllık 1.5 milyon ton karbondioksite eş değer karbon salımı engellenecek, yıllık yaklaşık 1.5 milyar TL atık yönetim maliyetinden tasarruf edilecek. Yönetmeliğin bu yıl içinde yürürlüğe girmesi bekleniyor.

100 KİŞİDEN 77’Sİ DESTEKLEDİ
Bakanlık, yeni yönetmelik için Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile bir araştırma yaparak vatandaşların tek kullanımlık plastik ürünlere karşı tutumlarını inceledi.
Araştırma sonuçları şöyle:
- Fertlerin yüzde 77.65’i günlük hayatlarında tek kullanımlık plastikleri daha az kullanmayı destekledi.
- Fertlerin yüzde 76.40’ı plastik pipet, tabak, çatal-bıçak, kaşık, bardak gibi tek kullanımlık plastiklerin kullanımının kısıtlanmasını, yüzde 60.02’si yasaklanmasını faydalı buldu.
ÜCRETLİ POŞETLE 3 MİLYON TON ATIK ÖNLENDİ
Türkiye, 2019 yılında plastik poşetlerin ücretlendirilmesi uygulaması başlattı. Uygulama ile 2019-2025 yıllarında plastik poşet kaynaklı 3 milyon 90 bin 586 ton plastik atığın oluşumu engellendi.
Bu azalmayla plastik poşet üretimi için gerekli plastik hammadde ithali de önlenmiş oldu ve yaklaşık 42.1 milyar TL tasarruf edildi. Yaklaşık 252 bin 761 ton sera gazı emisyon salımı da engellendi.