Ev alacaklara kötü haber! 15 ayın en yüksek rakamı geldi: Sektörden 'Gecikmeyin' uyarısı

MELTEM KARA / POSTAKonut fiyatlarında belirleyici olan inşaat maliyetlerinde artış son dönemde hız kazandı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı inşaat maliyet endeksi, mart ayında bir önceki aya göre yüzde 2.76 arttı. Yıllık olarak yüzde 27.24 artış görüldü. Bu oran, Aralık 2024’ten bu yana görülen son 15 ayın en yüksek artışı oldu.Öte yandan inşaat maliyetlerinde son 5 aydır yükseliş serisi izleniyor. Alt kalemlere bakıldığında, bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 3.50, işçilik endeksi yüzde 1.54 yükseldi. Yıllık olarak ise malzeme endeksi yüzde 25.61, işçilik endeksi yüzde 30.07 arttı. Sektör temsilcileri, maliyetteki bu artışların devam edeceğini öngörüyor. Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği’nin (KONUTDER) Konut Sektörü Beklenti Anketi’ne göre, önümüzdeki dönemde konut maliyetlerinin artacağını öngören üreticilerin oranı yüzde 83.3’e yükseldi.Bu yükselişte işçilikten çok malzeme fiyatlarının etkili olması bekleniyor. Her 10 üreticiden 8’i malzeme fiyatlarında artış bekliyor. İşçilik endeksinde de kalifiye eleman bulunamadığı için artış yüksek. Ancak malzeme fiyatlarındaki artış daha fazla dikkat çekmeye başladı. Peki bu durum konut fiyatlarını nasıl etkileyecek? Sektör temsilcilerine göre, özellikle malzeme fiyatlarındaki artış beklentisinin güçlenmesi, konut fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskıyı artırıyor.Son yıllarda konut kredi kısıtlaması, kredi faizlerinin yüzde 3 gibi çok yüksek seviyelerde olması gibi sebeplerle konuta erişim zorlaşınca, konut üreticileri de fiyatlara zam yapmamış, maliyet artışlarını kendi bünyelerine sübvanse etmişti. Sektörde bir süredir “maliyet artıyor ama satış fiyatı aynı kalıyor” dönemi yaşanıyordu. Ancak sektör temsilcileri, maliyetlerdeki artış bu hızla artmaya devam ederse, bunun fiyatlara yansımasının kaçınılmaz olduğunu belirtiyor. Bu nedenle ev almak isteyenlere “gecikmeyin” uyarısı yapılıyor.Sektör temsilcilerine göre, maliyetlerdeki yükseliş yalnızca fiyatları değil yeni proje iştahını da etkiliyor. Bu nedenle sektör temsilcileri, üretimin sürdürülebilirliği ve konuta erişimin güçlendirilmesi adına arsa maliyetlerini dengeleyici ve finansmana erişimi kolaylaştırıcı adımların kritik önemde olduğunu vurguluyor. Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik, mart ayı inşaat maliyet endeksi verilerinin, sektörün üzerindeki maliyet baskısının sürdüğünü ancak geçtiğimiz yıllara oranla daha öngörülebilir bir patikaya girdiğini gösterdiğini söyledi.Şişik, “Özellikle aylık bazda malzeme endeksindeki yüzde 3.50’lik ivmelenme dikkat çekici. Sektör için asıl belirleyici olan malzeme fiyatlarındaki aylık hareketliliktir. Bu durum, konut üretim maliyetlerini doğrudan etkiliyor ve nihai satış fiyatları üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturuyor” dedi. Maliyetlerdeki artış yalnızca konut üreticilerini değil evini yeniletmek isteyen vatandaşları da yakından ilgilendiriyor. Çünkü malzeme ve işçilik fiyatları arttıkça kentsel dönüşümün de maliyeti artıyor.Hakan Şişik, “Anadolu Yakası özelinde baktığımızda; kentsel dönüşümün en yoğun yaşandığı bölge olarak, artan bu maliyetlerin kat karşılığı oranlarını ve hak sahipleriyle yapılan sözleşmeleri zorladığını görüyoruz. Malzeme tedariğinde yerli üretimin desteklenmesi ve özellikle kentsel dönüşüm projelerinde vergi/harç muafiyetlerinin genişletilmesi hayati önem taşıyor” diye konuştu. Hakan Şişik, sektörün işçi sorununa da dikkat çekti. Şişik, “Şantiyelerimizde en büyük sorunumuz demir, çimento bulmak değil; bu malzemeyi hakkıyla işleyecek kalifiye usta, operatör ve teknik ekip bulamamaktır” diyerek, “Genç neslin sahaya ilgisinin azalması ve mesleki eğitimin sektör ihtiyaçlarının gerisinde kalması, işçilik maliyetlerini suni bir şekilde yukarı çekiyor.Kalifiye eleman sorunu artık bir maliyet kalemi olmaktan çıkıp bir zaman maliyetine dönüştü. Usta bulamadığımız için uzayan termin süreleri, projelerin finansman yükünü daha da ağırlaştırıyor. Eğer bu sorunu çözemezsek, malzeme fiyatları düşse bile inşaat maliyetlerini kontrol altına almamız mümkün olmayacaktır” yorumunu yaptı.