Piyasada 'gram' kalmadı, kuyruklar uzadı! Orta Doğu satarken yerli alıyor: Peki altın neden çakıldı?

ABD-İsrail ve İran hattından gelen haberler sonrası piyasalarda dikkat çeken dalgalanmalar yaşanırken, ons altın önceki gün son 5 ayın en düşük seviyesine gerileyerek 4 bin 99 dolara kadar inmişti. Gram altın da serbest düşüşe geçerek 5 bin 838 lirayı görmüştü. Bu düşüşte petrol gelirleri azalan Orta Doğu ülkelerinin acil nakit ihtiyacı için altın satması etkili olmuştu. Yüzde 7’yi aşan bu sert düşüşler nedeniyle Türkiye’nin birçok yerinde vatandaşlar kuyumculara akın etmişti. Özellikle gram fiyatının 6 bin liraların altına sarkmasıyla kuyumcuların önünde uzun kuyruklar oluşmuştu. Gram, gelen haberler sonrası kayıplarını geri alarak tekrar 6 bin 400 liraya ulaşsa da vatandaşın altın talebi haftanın ikinci gününde (dün) de devam etti.

HÜLYA ÇAYLAK / POSTA
Piyasanın nabzını tutmak için İstanbul Kapalıçarşı esnafıyla görüştük. Kapalıçarşı piyasasında fiziki altın almak isteyen yatırımcıların yoğun bir talebi olduğunu belirten çarşı esnafı, fiziki grama olan talebin yüksek olmasıyla bazı kuyumcularda gram altın kalmadığını söyledi.
Bir başka esnaf da “Kapalıçarşı’da altın fiyatı düştü diye artık kimse panikleyip satmıyor, aksine talep devam ediyor. Hatta rafinerilerin gram altında talebini karşılamada zorlandığını görüyoruz. Zaman zaman piyasada gram altın bulunamıyor. Özetle içinden geçtiğimiz bu durum alım fırsatı olarak değerlendiriliyor” dedi.

AL-SAT MAKASI 200 LİRAYA İNDİ
Yoğun talep, fiziki gramdaki arz sorunları ve fiyat oynaklığı, altın fiyatlarındaki al-sat makasını da yükseltmiş durumda. Özellikle pazartesi günü 750 liralara kadar çıkan al-sat makası, günün devamında 500 liralara kadar inse de yine de çok yüksek seyretmeye devam etti.
Salı günü (dün) ise al-sat makası biraz daha gevşeyerek 150- 200 lira bandına kadar indi. Sektör temsilcileri, fiyat düşüşlerinin alım fırsatı olarak görüldüğünü belirtirken, fiziki altına olan talebin arttığını söyledi.

PİYASADA OYNAKLIK DEVAM EDECEK
Öte yandan altın fiyatlarında sert hareketler devam etti. ABD Başkanı Donald Trump’ın “İran’a yönelik saldırıları 5 gün erteleyeceğiz” açıklamasının ardından altın fiyatları kısa süreli yükselerek, ons 4 bin 516 dolara, gram 6 bin 428 liraya kadar çıktı. Ancak bu yükseliş kalıcı olmadı.
Ons altın dün yeniden 4 bin 400 dolar seviyesine gerilerken, gram altın 6 bin 280 liraya düştü. Piyasalardaki oynaklığın sürebileceğine dikkat çeken uzmanlar, bu yıl ons altında 6 bin dolar, gramda 10-11 bin liraların hedeflendiğini söyleyerek, vatandaşlara, “Sert dalgalanmalar olabilir, telaş etmeyin, kademeli alım yapın. Elinizdeki tüm parayla aynı gün alım yapmayın” dedi.

GRAM TALEBİNE YETİŞEMİYOR
Kapalıçarşı’nın son iki gündür çok yoğun olmaya devam ettiğini belirten Altın ve Para Piyasaları Uzmanı aynı zamanda kuyumcu esnafı olan İslam Memiş, “Dün yoğunluk nedeniyle bazı kuyumcularda mal yoktu. Bugün de aynı sorun devam ediyor. Tabii bayram sonrası olduğu için kuyumcular ve rafineler hazırlıksız yakalandı” dedi.
Vatandaşların en çok paketli gram altın talep ettiğini ifade eden Memiş, “Pazartesi günü gram yaklaşık 6 bin 400 liraya satıldı, bugün (salı) 6 bin 700 liraya çıktı” dedi.

DÜĞÜN ÖNCESi HAZIRLIKLAR
Düğün sezonunun yaklaşması da altın alacak çiftleri harekete geçirdi. ‘Bir daha bu fiyatlara altın alamam’ düşüncesiyle soluğu kuyumcuda alan çiftlerin yoğun alımları dikkat çekti. Kuyumcukent esnafı Nasri Amcalar, yoğunluğun çok fazla olduğunu belirterek, şunları söyledi:
“İlk defa vatandaşın altın düşerken altın aldığını görüyoruz. Eskiden tam tersiydi. Çok fazla yoğunluk var. Her türlü ürüne talep var, işçilikli ürünler dahil. Açıkçası vatandaşın düşüşleri fırsat bilip, önden düğün yani takı alışverişi yaptığını düşünüyorum. Gram bulmakta zorlanıyoruz çünkü talep çok fazla ve talebi karşılamıyoruz.”

SARI FIRTINA NEDEN KAN KAYBETTİ?
1- ”Savaş başladı rekordan rekora koşacak” beklentisi oluşmuşken altın yatırımcısını ters köşeye yatırdı. Bunda ilk başta 100 doları aşan petrol fiyatlarının dünyada enflasyon yaratacağı endişesi etkili olmuştu. Çünkü enflasyon artınca başta ABD Merkez Bankası Fed dahil dünya merkez bankaları faiz indirimlerini öteliyor.
2- Ayrıca nakit ihtiyacı dünyada genel geçer olan dolara talebi artırdı. Dolar tüm dünyada değer kazandı. Dolarla fiyatlanan altın bu yüzden değer kaybetmeye başladı. 3 Borsa gibi riskli piyasalarda açıkta kalan yatırımcılar teminat tamamlamak için son bir yılda yüzde 60 civarı yükselen ve kârlı olan altınla gümüşü sattı.

PETROL GELİRİ DÜŞTÜ
4- Diğer yandan Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması nedeniyle Orta Doğu ve Körfez ülkelerinin günlük geliri 2.3 milyar dolar azaldı. Acil nakde ihtiyacı olan ülkeler ise rezervlerindeki altın ve altın fonlarını satmaya başladı.
5- Yine bölgedeki belirsizlik nedeniyle Dubai gibi finans merkezlerinden para kaçışı hızlandı. Fiziki altını olanlar yüzde 15-20 iskontoyla (ucuza) bunu nakde çevirip ya kripto üzerinden veya havale ile parasını yurtdışına taşımanın telaşına girdi.
6- Enerji ithalatçısı ülkeler de maliyetleri artıp gelirleri düşünce merkez bankalarındaki rezervleri satmaya başladı. İşte tüm bu sebeplerden dolayı altında sert geri çekilme yaşandı.