Vergi ödemeden önce mutlaka okuyun! Okul ve sigorta masrafları kiradan nasıl düşülür?

BİLAL EMİN TURAN / POSTABU TARİHİ KAÇIRANA CEZA VAR2025 yılında elde edilen kira geliri, 47 bin liralık istisna tutarını aşıyorsa beyanname verilmesi gerekiyor. 31 Mart’a kadar bu işlem yapılmalı. 12 günlük süre kaldı! Kira geliri elde edenlerin vergiden kaçma şansı yok. Tapu, banka, sigorta, elektrik, su ve internet hizmeti sağlayan kuruluşlarından elde edilen bilgilerle evin kirada olup olmadığı anlaşılıyor. Kira gelir vergisinin zamanında ödenmemesi veya beyanname verilmemesi durumlarında cezai işlemler uygulanır. Bu ceza miktarı, kira bedelinin yüzde 5’i kadar oluyor. Beyanname vermeyen istisna hakkını da kaybediyor.HARCAMALAR ÖDEMEYİ AZALTIYORKira beyannamesi doldururken ‘getiri’ ve ‘götürü’ gider yöntemlerinden biri tercih ediliyor. Götürü gider yöntemi tercih edildiğinde istisna tutarı çıkarıldıktan sonra kalan tutardan yüzde 15 daha indirim yapmayı sağlıyor. Gerçek gider yöntemiyle ise evle ilgili yapılan asansör, yalıtım, kombi, ankastre masrafları kira gelirinden indirilebiliyor. Yine ev, 2021’den sonra alındıysa evin satın alma bedelinin yüzde 5’i gider olarak hesaba dahil ediliyor. Yani birçok gider ödenecek vergi tutarını aşağı çekiyor. EŞ VE ÇOCUK İÇİN OLANLAR DAHİLMart başındaki yazımda ev için yapılan harcamaların vergiyi düşürdüğüne değinmiştim. Bugün ise konut dışında mülk sahibinin kendisi, eşi ve çocukları için yaptığı bazı harcamaların vergileri düşürdüğüne değineceğim. ‘Hazirbeyan.gib.gov.tr’ internet adresine girince göreceğiniz beyanname ekranında ‘istisna’, ‘gider’ gibi bölümlere yazılan her bir tutar kira gelirinin düşmesini sağlıyor. Bunlar arasında özellikle eğitim, sağlık ve hayat sigortası gibi harcaması dikkat çekiyor. ‘Getiri’ veya ‘götürü’ giderden hangisini seçerseniz seçin bu masrafları vergiden düşmeniz mümkün oluyor. 5’İNCİ BÖLÜMÜ MUTLAKA DOLDURUNHazır beyan sistemine girip açılan sayfayı aşağıya doğru kaydırdığınızda ‘Gelirden yapılacak indirimler’ bölümünü (5’inci başlıkta yer alıyor) göreceksiniz. O bölüm altında ‘hayat/şahıs sigorta primleri’, ‘eğitim ve sağlık harcamaları’, ‘bağış yardımları’, ‘sponsorluk harcamaları’ gibi maddeler yer alıyor ve her birinin karşısında bu harcamalara ilişkin ne kadar indirim yapılabileceği yazıyor. Bu alanlarda harcama yaptıysanız ve elinizde ispatlayabilecek poliçe ve makbuz bilgileri varsa tutarları eksiksiz doldurmanız gerekiyor. İndirim konusu yapılabilecek hayat/ şahıs sigortaları için ödenen primlerin toplamı, beyan edilen gelirin yüzde 15’ini ve brüt asgari ücretin yıllık tutarını (2025 yılı için 312 bin 66 lira) aşamıyor. Kira vergisi mükellefinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat sigortalarına ödenen primlerin yüzde 50’si ile ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve işsizlik gibi şahıs sigorta primlerinin yüzde 100’ü gelir matrahından indirilebiliyor. Bireysel emeklilik sistemine (BES) ödenen katkı payları ise indirim konusu olamıyor! Kamu kurumlarına, kamu yararına çalışan dernekler ve vergi muafiyeti tanınan vakıflara makbuz karşılığı yapılan bağışların bir kısmına (beyan edilecek gelirin yüzde 5’ine kadar, kalkınmada öncelikli bölgelerde yüzde 10’a çıkıyor) indirim imkanı tanınıyor. Kamu kurumlarına bağışlanan okul, sağlık tesisi ve ibadethanelere ilişkin olarak yapılan harcamaların ise tamamı beyan edilen gelirden indirilebiliyor. Cumhurbaşkanlığınca başlatılan yardım kampanyalarına makbuz karşılığı yapılan ayni ve nakdî bağışların tamamı da vergiye tabi gelirden düşülebiliyor. Spor dalları için yapılan sponsorluk harcamalarının da tamamı vergiden düşülüyor. Eğitim ve sağlık harcamaları beyan edilen gelirin yüzde 10’unu aşmaması şartıyla kira geliri beyannamesinden indirilebiliyor. Eğitim ve sağlık harcamalarının Türkiye’de yapılmış olması şartı da bulunuyor. Eğitim harcaması indiriminde 18 yaş sınırı var.Eğer üniversite eğitimi devam ediyorsa 25 yaşın dolmaması gerekiyor. Kitap ve kırtasiye masrafları, servis (ulaşım) ücretleri, kurs ücretleri, kreş ve özel yurt masrafları indirim konusu yapılabiliyor. Okul yemek parası ve vakıf üniversitelerine ödenen eğitim harcamaları ise indirim olarak dikkate alınamıyor.Harcama belgeleri beyanname verirken eklenmiyor fakat faturanın alındığı işletme unvanı, vergi ve fatura numarası ilgili satılara kaydediliyor. Ayrıca bu harcamalara ilişkin belgelerin mülk sahipleri tarafından beyannameye yazıldıktan sonra 5 yıl saklanması gerekiyor. İstendiğinde de ibrazı şart. Mülk sahibi, yıllık 420 bin lira kira geliri elde etmiş ve götürü gider yöntemini seçmiş olsun. Bu durumda önce 47 bin liralık istisna tutarı düşülecek. Kalan 373 bin liranın yüzde 15’i (55 bin 950 lira) götürü gider kuralı gereği indirilecek. Böylece istisna ve gider düşülmüş beyan edilecek kira geliri 317 bin 50 lira olarak hesaplanıyor.Bu kişinin eğitim, sağlık masrafları varsa 317 bin 50 liranın yüzde 10’unu yani 31 bin 705 lirayı aşmayacak şekilde indirim yapma hakkı bulunuyor. Buna ilave olarak sağlık sigortası da yapılmışsa bu da en fazla 46 bin 810 lira yani 2025’teki 312 bin 66 liralık yıllık brüt asgari ücretin yüzde 15’iyle sınırlı olabiliyor.Sonuç itibarıyla bu indirimleri düşen mülk sahibine çıkan vergi 40 bin 996 lira 50 kuruş oluyor. Eğer bu eğitim, sağlık ve sigorta masrafları indirilmemiş olsaydı bu kişi 56 bin 699 lira 50 kuruş vergi ödeyecekti.