Giriş
10 yerde 10 farklı fiyat var! Hangisi gerçek altın? Alırken kazanmanın püf noktası
Altın fiyatlarındaki geri çekilme nedeniyle kuyumcuların önünde uzun kuyruklar oluşmuştu. Tam da bu dönemde ekran fiyatı ile kuyumculardaki fiyat makası 750 liraya fırlamıştı. Altın aynı altın ama veri platformlarında, TV ekranlarında, bankada ve kuyumcularda bambaşka fiyatlar gördük. Hepsi altın ama piyasada 10 farklı mecrada 10 farklı fiyat oluşuyor!
BİLAL EMİN TURAN / POSTA
Aynı altına yatırım yapıyoruz ama her yerde bambaşka fiyatlar var. Türkiye’nin 81 ilinde ilçeden ilçeye bile değişebilen altın fiyatları televizyon ekranlarında, piyasa takip ekranlarında, kuyumcuda, bankalarda bambaşka. Peki altının gerçek fiyatı hangisi? Neden biz piyasa veya TV ekranlarında yazan fiyatları kuyumcularda veya e-ticaret platformlarında bulamıyoruz? Öncelikle altın fiyatlarının nasıl oluştuğuna bakalım. Altının ons (31.1 gram) fiyatı Londra Külçe Piyasası Birliği (LBMA) ve Şikago Emtia Borsası (CME) gibi merkezlerde belirleniyor.
Gram altının TL cinsinden fiyatı ise ons altının o günkü dolar/TL kuru ile çarpılıp 31.1 grama bölünmesiyle elde ediliyor. Dün itibarıyla ons altın 4 bin 617 dolardı. Aynı gün dolar/TL 44.50 liraydı. Böylece gram altının olması gereken fiyatı 6 bin 605 lira. Fakat bu fiyata fiziki altın bulmak imkansız.
Kuyumculara göre bunun sebebi 7 Ağustos 2023 yılında cari açığı azaltmak için altın ithalatına getirilen kota. Buna göre; aylık en fazla 14 ton altın ithalatı yapılabiliyor. Talep çok olunca tıpkı geçen hafta olduğu gibi bir altın kıtlığı yaşanıyor ve yurtiçi ile yurtdışındaki altının kilo fiyatı arasında 10-12 bin dolarlık fark oluşuyor.
Son dönemde fiziki altının teorik ekran fiyatına yaklaştığına neredeyse hiç şahit olmadık. Bir başka deyişle fiziki altın satış noktaları adeta kendi maliyetlerini korumak için ‘altın kotası’nı bir emniyet supabı olarak kullanıyor.
Kuyumcu jargonunda bunun adı ‘işçilik’ oluyor. Güya talep çok olunca işçilik ücreti 12 bin dolara çıkıyor, az olunca 3-4 bin dolara iniyor. Kiloda yurtiçi-yurtdışı 12 bin dolarlık fark, gram altının 533 lira daha pahalıya satılması anlamına geliyor. Oysa kotaya karşılık Merkez Bankası Ekim 2025’te piyasayı rahatlatmak için yerli üretim altın alımını durdurmuştu. Bu önleme rağmen ekran fiyatı hiç yakalanamadı!
Evet yanlış okumadınız. Piyasada 10 farklı mecrada 10 farklı fiyat oluşuyor. Bu mecralar şöyle:
1- Veri platformları: Aracı kurumların veri platformlarında, ekonomi içerikli sitelerde genelde teorik fiyat yayınlanıyor. Dün saat 12.00’de teorik fiyat 6 bin 605 liraydı. Ancak hiç kimse o tabela fiyatıyla fiziki altın bulamaz.
2- TV ekranları: Çoğu vatandaş TV ekranlarına bakıp ‘altın ucuzlamış’ diyerek kuyumcuya koşsa da maalesef bu ekran fiyatlarını kuyumcuda göremedi. TV’ler altın fiyatlarını veri sağlayıcı kurumlardan çeker. Bu da teorik fiyattır. Verilerin gecikme hızına göre 3-5 liralık fark oluşabilir. Saat 12.00’de TV ekranlarındaki gram fiyatı 6 bin 608 lira seviyesindeydi.
3- Banka: Kuyumcu kuyruklarında beklemek istemeyen, para taşıma riskini göze alamayan veya yeterli zamanı olmayanlar banka hesaplarından altın alımı yapabiliyor. Bankaların satış fiyatı kuyumcular kadar yüksek olmasa da ekran fiyatının bir hayli üzerine çıkıyor. Üstelik al-sat makası da açılıyor (yaklaşık 300 lira). Dün saat 12.00’de bankaların altın satış fiyatı 6 bin 728 liraydı.
4- Mahalledeki ve AVM’deki kuyumcu: Çoğu kişi tanıdığı kuyumcuya gidiyor. Fiyatlar sokaktan sokağa değişebiliyor. Dün aynı saatte aradığım kuyumcularda ortalama satış fiyatı 6 bin 900 lira, alış fiyatı ise 6 bin 667 liraydı. AVM’lerdeki kuyumcular ise mahalle kuyumcusundan daha pahalıya altın satıyor.
5- Kapalıçarşı: Altıncıların gözde mekanı Kapalıçarşı al-sat farkının en az olduğu ve fiziki altının en uygun fiyata alınabildiği bir mekan. Konuştuğum kuyumcuların verdiği bilgiye göre Kapalıçarşı’da fiziki altının alış fiyatı saat 12.00 itibarıyla 6 bin 830 liraydı. Bu da tabela fiyatı ile 225 liralık farka işaret ediyor.
6- E-ticaret siteleri: Fiyat farkının en büyük olduğu yer e-ticaret siteleri. Gram altının tabela fiyatının 6 bin 605 lira olduğu dakikada internetteki satıcılar 8 bin liraya kadar çıkabiliyor. Tabi burada kredi kartıyla alımların etkisi var ancak tabela fiyatıyla fark yüzde 21, kuyumcu ile fark yüzde 16!
7- Darphane Sertifikası: Borsa İstanbul’da ALTIN.S1 koduyla işlem gören Darphane Sertifikası’nın fiyatı da dikkat çekiyor. Her bir sertifika (1 lot) 0.995 saflığında 0.01 gram altını temsil ediyor. 100 lot sertifika 24 ayar 1 gram altına denk geliyor. Dün saat 12.00’de 1 lot ALTIN. S1’in fiyatı 82 liraydı. Yani grama çevirirsek 8 bin 200 lira yapıyor. Bu, teorik fiyatla yüzde 24 farka işaret ediyor. Kapalıçarşı ile ise 1.370 lira fark bulunuyor. Bir başka deyişle altın sertifikasını satıp Kapalıçarşı’nın yolunu tutanlar aynı parayla daha çok fiziki altın alabiliyor.
8- Rafineri siteleri: Türkiye’nin önde gelen lisanslı altın rafinerileri kendi internet platformlarından da altın satıyor. Bunlar içinde Kapalıçarşı ile paralel fiyat belirleyen rafineriler olduğu gibi kendi ticari politikasına göre satış fiyatı tayin edenler de var. Örneğin; X bir altın rafinerisinin sitesinde fiziki gram altın saat 12.00’de 7 bin 680 liraya alınabilirken, Y bir rafineriden 6 bin 746 liraya alınabiliyordu.
9- Kıymetli metal fonları: Fonlarda al-sat makası yoktur. Ancak emir verdiğiniz gün alamazsınız. Emir verdikten 1-2 gün sonra alım gerçekleşir. Dolayısıyla aldığınız günkü fon değeri geçerli olur. 100 liraya bile altın fonu alınabilir. Ancak fonlarda satışta kâr üzerinden yüzde 17.5 stopaj kesilir. Fon yönetim ücreti de var. Bu yüzden kârınız erir.
10- BES fonları: Uzun vadeli altın yatırımı için bireysel emeklilik (BES) altın fonları tercih edilebilir. Yüzde 25 devlet katkısının olması ve bileşik getiri etkisi önemli avantaj sağlıyor. Burada stopaj 10 yıl sonra sistemden çıkarken kesiliyor.
1. Kişinin Burcunu Seçin
2. Kişinin Burcunu Seçin