Giriş
İran'dan 'ABD ve İsrail saldırabilir' uyarısı! Yeni barış teklifi iletildi
ABD ablukası İran’ın petrol sevkiyatını durma noktasına getirirken, Devrim Muhafızları’nın denizaltılarla birlikte mayın taşıyan “yunus” gibi sıra dışı yöntemlerle karşılık planladığı iddia edildi. İran Yargı Erki Başkanı Muhsin Ejei, ABD ve İsrail'in İran'a saldırabileceğini kaydederek, gerekirse savaşacaklarını belirtti. İran'ın Pakistan aracılığıyla ABD'ye yeni bir teklif sunduğu bildirildi.
ABD ablukası İran’ın petrol sevkiyatını durma noktasına getirirken, Devrim Muhafızları’nın denizaltılarla birlikte mayın taşıyan “yunus” gibi sıra dışı yöntemlerle karşılık planladığı iddia edildi. İran Yargı Erki Başkanı Muhsin Ejei, ABD ve İsrail'in İran'a saldırabileceğini kaydederek, gerekirse savaşacaklarını belirtti. İran'ın Pakistan aracılığıyla ABD'ye yeni bir teklif sunduğu bildirildi.
İran dini lideri Mücteba Hamaney, 1 Mayıs İşçi ve Emekçiler Bayramı dolayısıyla bir mesaj yayımladı. Hamaney mesajında, çalışma hayatının ülke genelinde geniş bir alanı kapsadığını belirterek, işçilerin ekonomik alandaki rolüne dikkat çekti. Çalışma sahasının evlerden iş yerlerine, tarlalardan fabrikalara ve hizmet sektörüne kadar uzandığını ifade eden Hamaney, "Bu geniş alan ne ölçüde çalışkanlık ve bağlılıkla beslenirse, bunların her büyük başarının temel unsurları olmasıyla birlikte, ülkenin ilerlemesi de o ölçüde daha güçlü ve sağlam şekilde güvence altına alınır" dedi.
"EKONOMİK VE KÜLTÜREL ALANDA DA DÜŞMANLAR YENİLMELİ"
İran’ın askeri alandaki kazanımlarına da değinen Hamaney, "İran, 47 yılı aşkın mücadelenin ardından ilerleme ve yükselişine karşı çıkanlara karşı askeri alanda sahip olduğu dikkat çekici kabiliyetlerin bir kısmını dünyaya kanıtlamıştır. İran, ekonomik ve kültürel mücadele aşamasında da düşmanlarını umutsuzluğa düşürmeli ve yenilgiye uğratmalıdır" ifadelerini kullandı.
İran’ın Zencan eyaletinde ABD ve İsrail’in saldırılarında patlamayan mühimmatların infilak etmesi sonucu Devrim Muhafızları Ordusu mensubu 14 askerin yaşamını yitirdiği bildirildi. İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’na göre, Devrim Muhafızları Ordusu mensubu 14 asker hayatını kaybetti. Buna göre, Zencan eyaletinde ABD ve İsrail saldırılarında patlamayan mühimmatlar arama-tarama faaliyetleri sırasında infilak etti. Patlama nedeniyle Devrim Muhafızları Ordusu mensubu 14 asker ölürken 2 asker de yaralandı. Bölgede devam eden arama-tarama faaliyetleri sonucu 15 binden fazla patlamamış mühimmat tespit edilerek imha edildi.
ABD Başkanı Donald Trump, “İran’ın teklifinden memnun değilim, İran yönetimi parçalanmış halde. Anlaşmaya varabileceğimizden emin değilim. İtalya'dan da, İspanya'dan da memnun değilim. İran'ın nükleer silaha sahip olmasının sorun olmadığını düşünüyorlar. İran'ın nükleer silaha sahip olmasının sorun olmadığını düşünen kişiler pek zeki olamaz. İran'ın liderliği çok dağınık. İki, üç, hatta belki de dört gruba ayrılmış durumda.” açıklamasında bulundu.
İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye bölgesinde bulunan Habuş ve Yahmar el-Şakif kasabalarına saldırı düzenledi.
Al Jazeera'nin aktardığı bilgiye göre İsrail, ateşkeste olduğu Lübnan'a yönelik saldırısında manastır vurdu.
17.25
Bahreyn Kralı Hamed bin İsa Al Halife, "İran'ın ülkeye yönelik saldırılarını destekledikleri" suçlamasıyla daha fazla kişi hakkında vatandaşlıktan çıkarılma talimatı verdi.
16.17
İran dini lideri Mücteba Hamaney, Körfez ülkelerini tehdit etti.
Hamaney açıklamasında, "ABD'nin göstermelik üsleri sizi koruyamaz" ifadesini kullandı.
15.40
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bekayi, ABD Dışişleri Bakanlığının İran'a saldırıların "meşru müdafaa" kapsamında gerçekleştirildiği yönündeki açıklamasına tepki gösterdi. Sözcü Bekayi sosyal medyadan yaptığı paylaşımda açıklamayı alıntılayarak, "Neye karşı 'kendini savunma?' İran tarafından 'meşru müdafaa'yı haklı çıkaracak herhangi bir 'silahlı saldırı' oldu mu? Kesinlikle hayır! Bu kesinlikle 'meşru müdafaa' değildi, İran devletine karşı bir saldırı eylemiydi" ifadelerini kullandı.
15:21
Al Jazeera'ya konuşan İranlı bir diplomatik kaynak, Tahran yönetiminin ABD ile barış için yeni teklifini Pakistanlı arabuluculara ilettiğini söyledi.
İran devlet medyası da söz konusu teklifi doğrulayarak, İran'ın savaşı sona erdirmek amacıyla Pakistanlı arabulucular aracılığıyla ABD'ye son teklifini ilettiği aktarıldı. Teklifin içeriğine dair detay paylaşılmadı.
13:55
Yargı Erkine bağlı Mizan Haber Ajansı'na göre İran Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsin Ejei, başkent Tahran’da bir grup yargı erki yetkilisi gerçekleştirdiği toplantıda ABD ile müzakereler ve savaş olasılığına ilişkin açıklamalarda bulundu. ABD ve İsrail’in İran’a tekrar saldırı düzenleyebileceğini hatırlatan Ejei, “Savaşı hoş karşılamıyoruz ama savaştan da korkmuyoruz. Eğer şerefimiz tehdit edilirse şerefimiz için savaşırız.” ifadelerini kullandı.
'DAYATMALARI KABUL ETMİYORUZ'
Ülkesinin hiçbir zaman müzakere masasını terk etmediğini hatırlatan Ejei, “Akılcı ve mantıklı müzakereleri her zaman memnuniyetle karşıladık. Dayatmaları kabul etmiyoruz. Saldırgan tutumu ve tehditleri ile hedefine ulaşamayan düşman, kesinlikle müzakere masasında da baskıcı ve aşırı talepkar olamaz. Bu hepimizin duruşudur.” diye konuştu.
'SAVAŞ SUÇLARI TAKİP EDİLİYOR'
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarla alakalı hukuk çerçevesinde uluslararası düzeyde çalışmalar yaptıklarını anlatan Ejei, “ABD ve İsrail rejimlerinin İran halkına karşı işlediği savaş suçlarının hukuki ve adli yönleri uluslararası düzeyde takip edilmektedir.” ifadelerini kullandı.
'OLASI SALDIRIYA HAZIRLIKLI OLMALIYIZ'
Ülkesindeki birlik ve beraberliğin zirveye ulaştığını ve bunu korumaları gerektiğini dile getiren Ejei, ABD ve İsrail’in olası saldırılarına karşı hazırlıklı olmaları gerektiğini söyledi.
Özellikle müzakereler konusunda farklı düşüncelere sahip insanlar olabileceğini dile getiren Ejei, “Elbette konuyla ilgili olarak iyi niyetli şekilde farklı düşüncelere sahip olanlar bulunabilir. Bu kişiler düşüncelerini, İran milletin çıkarları doğrultusunda ve büyük sistemin politikaları çerçevesinde düzenlemelidir.” uyarısını yaptı.
13:44
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’yi savaşın maliyetini yanlış yansıtmakla suçladı. X platformunda yaptığı paylaşımda Pentagon’un savaşın maliyeti hakkında “yalan söylediğini” belirten Arakçi, ABD'nin askeri operasyonlara 100 milyar dolar harcadığını öne sürdü.
Arakçi, gerçek maliyetin Pentagon'un iddia ettiğinden 4 kat fazla olduğunu vurgulayarak, "Netanyahu'nun kumarı şimdiye kadar Amerika'ya doğrudan 100 milyar dolara mal oldu. Önce İsrail, en son ABD demektir" ifadelerini kullandı.
11:50
ABD gazetesi The Wall Street Journal’de yer alan habere göre, Washington’un deniz ablukası İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki stratejik üstünlüğünü de zayıflattı.
“İRAN’IN STRATEJİSİ İŞLEVSİZ HALE GELDİ”
Analistler, İran’ın yaklaşık 50 yıldır ABD yaptırımlarını aşmak için kullandığı yöntemlerin artık etkisini yitirdiğini belirtti.
Tahran, savaşın başında Hürmüz Boğazı’nda gemilere saldırarak küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının yaklaşık beşte birini riske atmıştı. Ancak ABD, altı hafta sonra İran limanlarından yapılan tüm sevkiyatları bloke ederek karşılık verdi.
GİZLİ PETROL AĞI ÇÖKTÜ
ABD Donanması’nın ablukasıyla birlikte İran’ın petrolü gizlice Çin’e ulaştırdığı “görünmez tanker ağı”nın çöktüğü öne sürüldü.
ABD savaş gemilerinin oluşturduğu kordonun, tankerleri Hint Okyanusu’na kadar takip ederek sevkiyatları engellediği ifade edildi.
Eski Pentagon yetkilisi David Des Roches, “İran piyasa güveninde bir kriz yaratmayı başardı. Ancak kargaşa kontrol anlamına gelmez. ABD ablukasıyla birlikte İran bir hesaplaşmayla karşı karşıya” dedi.
ALTERNATİF YOLLAR YETERSİZ
İran’ın petrolünü demiryolu ile Çin’e ulaştırma ve kara yolları üzerinden ticareti sürdürme çabalarının sınırlı kaldığı belirtildi.
İran Denizcilik Birliği’ne göre ticaretin yalnızca yüzde 40’ı abluka dışına çıkarılabiliyor.
İRAN'IN 'YUNUS' PLANI
Buna karşılık radikal kanadın, petrol fiyatlarını yükseltmek ve ABD üzerindeki baskıyı artırmak için askeri tırmanışı savunduğu öne sürüldü.
Bu kesim, ablukayı “savaş eylemi” olarak değerlendiriyor.
İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, ABD’ye yönelik tehdit içeren "Kötülük yapan yabancılar suyun derinliklerine aittir.” mesajını yayımladı.
İran Devrim Muhafızları’nın, denizaltılardan mayın taşıyan yunuslara kadar alışılmadık yöntemlerle saldırı planları üzerinde durduğu iddia edildi.
Gerilimin artmasıyla birlikte, Hürmüz Boğazı’ndan geçen denizaltı internet kablolarının da hedef alınabileceği uyarısı yapıldı.
Tasnim haber ajansının yayımladığı kablo haritalarının, küresel internet trafiğini kesintiye uğratabilecek bir tehdit unsuru olarak değerlendirildiği belirtildi.
11.20
BAE resmi haber ajansı WAM'da yer alan habere göre, BAE Dışişleri Bakanlığı, bölgedeki mevcut gelişmeler nedeniyle vatandaşların İran, Lübnan ve Irak'a seyahat etmesinin yasaklandığını bildirdi. Açıklamada, söz konusu ülkelerde bulunan BAE vatandaşlarına en kısa sürede ülkeden ayrılarak BAE’ye dönmeleri çağrısında bulunuldu.
Bakanlık, vatandaşların güvenliğinin öncelikli olduğunu belirterek, yurt dışında bulunan BAE vatandaşlarının yayımlanan talimat ve uyarılara uyması gerektiğini vurguladı. Ayrıca İran, Lübnan ve Irak'ta bulunan vatandaşlardan, alınan önleyici tedbirler kapsamında BAE makamlarıyla iletişime geçmeleri istendi.
10.30
CBS'in konuya yakın bir yetkiliye dayandırdığı haberine göre, ABD'nin İran'a saldırılarının maliyeti kamuoyuna açıklanan rakamın neredeyse 2 katı. Yetkili, Pentagon yetkililerinin bu hafta Kongre'de verdiği ifadelerde operasyonun maliyetini 25 milyar dolar civarı olarak açıkladığını ancak bu rakamın gerçekleri yansıtmadığını kaydetti.
Pentagon yetkililerinin açıkladığı rakamlara, hasar alan ya da kaybedilen ekipmanların maliyetinin dahil edilmediğini belirten yetkili, gerçek rakamın 50 milyar dolar civarında olduğunu aktardı.
09:06
İsrail ordusunun, ateşkese rağmen saldırılarını sürdürdüğü Lübnan'ın güneyinde bir sahil restoranını havaya uçurduğu anlara ait görüntüler ortaya çıktı. Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, İsrail ordusunun Sur kentine bağlı el-Beyada beldesinde sahil kenarındaki gemi görünümlü bir restoranı hedef aldığı görülüyor.
Beldenin sahil kesiminde bulunan Safina isimli restoranın patlayıcılarla yıkıldığı aktarıldı. Ancak İsrail ordusu saldırıya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Gazze Şeridi'nde gerçekleştirdikleri yıkımın bir benzerini Lübnan'ın güneyinde yapacaklarını, "Gazze modelini" uygulayacaklarını duyurmuştu.
08:17
ABD anayasa ve uluslararası hukuk uzmanı ile eski ABD başsavcı yardımcısı Bruce Fein, bir ABD başkanının Kongre onayı olmadan savaşı "yeniden başlatabileceğini" söyledi. İran savaşının yasal boyutuna ilişkin konuşan Fein, 1973’te kabul edilen Savaş Yetkileri Yasası’nın Trump'ı 60 günle sınırladığını ancak metindeki boşluklar nedeniyle bu sürenin yeniden işletilebileceğini belirtti.
Al Jazeera’ya demeç veren Fein, 1973'te Savaş Yetkileri Yasası'nın kabul edildiği sırada hükümette görevli olduğunu ifade ederek, "Açık ve net olan bir yasanın ABD Anayasası'nı geçersiz kılamayacağı; yasa yalnızca Kongre'nin, fiilen saldırıya uğramadığımız sürece, barıştan savaşa geçişi yetkilendirmesine olanak tanıyor" dedi.
'KONGRE YETKİ VERMEZSE SAVAŞ SONA ERER'
Fein, Tahran yönetiminin ABD’ye saldırmadığını vurgulayarak olası bir savaşın "İran’a karşı işlenecek suç niteliğinde bir saldırganlık savaşı" olacağını kaydederek, "Savaş Yetkileri Yasası’na bakarsanız, hiçbir yerde başkanın 60 gün boyunca savaşa girebileceği yazmıyor. Eğer Kongre Trump'a yetki vermezse, savaş sona erer" diye konuştu.
YASADAKİ BOŞLUKLAR
Yasadaki hukuki boşluklara da dikkat çeken Fein, "Bir başkan her an '37 dakikadır bombalama yapmadık. Savaş bitti' diyebilir, bu durumda 60 günlük süre yeniden başlar. Karar metninde, saatin ne zaman başlayacağı ve ne zaman duracağı konusunda herhangi bir hüküm bulunmuyor" ifadelerini kullandı.
07:40
Fox News’in haberine göre, ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) komutanı Amiral Brad Cooper, Başkan Donald Trump’a İran’a “son darbe”nin vurulacağı saldırı seçenekleri hakkında bilgi verdi. Cooper, Durum Odası’nda gerçekleştirilen brifing sırasında Trump'ın askeri operasyonları yeniden başlatmaya karar vermesi hâlinde “kısa ve güçlü bir saldırı dalgası” düzenleneceğini bildirdi.
SALDIRI HEDEFLERİ VE YENİ SİLAHLAR
Fox News’e göre değerlendirilen hedefler arasında İran’ın askeri varlıkları, lider kadrosu ve altyapısı bulunuyor. Pentagon, “Dark Eagle” adı verilen yeni bir hipersonik füze de dahil olmak üzere gelişmiş silah sistemlerini kullanmayı değerlendiriyor.
B-1B BOMBARIMAN UÇAKLARI BÖLGEDE
Dark Eagle sistemi, 3218 kilometre uzaklıktaki hedefleri vurabilme kapasitesine sahip. Sistemin İran'a ait balistik füze fırlatıcılarına karşı kullanılabileceği belirtildi. Ayrıca, 2267 kilograma kadar hipersonik silahlarla donatılabilen B-1B Lancer bombardıman uçaklarının bölgeye gönderildiği kaydedildi.
07:16
İran basını, başkent Tahran’ın batı, güney ve merkez bölgeleri başta olmak üzere bazı noktalarda hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini duyurdu. Basında yer alan haberlerde, başta kentin batı, güney ve merkez bölgeleri olmak üzere bazı noktalarda hava savunma seslerinin duyulduğu ve bu durumun insansız hava araçlarına (İHA) karşı hava savunma sistemlerinin devreye girmiş olabileceği şeklinde değerlendirildiği belirtildi. Öte yandan hava savunma faaliyetlerinin bazı bölgelerde sürdüğü bildirildi.
06:32
ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki zenginleştirilmiş uranyumu "öyle veya böyle" ülkeden çıkaracaklarını ifade etti, ancak bunu nasıl yapacakları konusunda yorum yapmadı. Trump, "Bunu ele geçirmek istiyoruz. Öyle ya da böyle alacağız. Ya elde edeceğiz ya da alacağız. Ya bize verecekler ya da biz alacağız. Bu hiç de zor olmayacak." dedi.
İran'la görüşmelerin sürdüğünü ancak içeriği kendisi ve birkaç kişinin bildiğini kaydeden Trump, Tahran yönetiminin anlaşmaktan başka şansının olmadığını iddia etti.
"SAVAŞ DEĞİL ASKERİ OPERASYON"
Trump, İran’a yönelik "askeri bir operasyon" düzenlediklerini vurgulayarak, bu durumu "savaş" olarak nitelemediğini ifade etti, ancak konuşmasının devamında "savaş" ifadesini kullandı. İranlı liderlerle görüşmelere dikkati çeken Trump, "İran bizimle anlaşma yapmak için can atıyor. Ordularını yerle bir ettik ve ekonomileri tam bir felaket. Bakalım ne kadar dayanabilecekler." değerlendirmesinde bulundu. İran'ın limanlarına yönelik deniz ablukasının çok etkili olduğunu savunan ve bu ablukanın devam edeceğini vurgulayan Trump, bu yolla İran'ın petrol gelirlerinin ciddi oranda azaldığını öne sürdü. ABD Başkanı, ülkede benzin fiyatlarının yükselmesiyle ilgili bir soruya yanıt verirken, "Savaş biter bitmez benzin fiyatları hızla düşecek, ama sonunda İran’ın elinde nükleer silah olmayacak. Buna izin vermeyeceğiz." diye konuştu.
06:00
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Ali Hezriyan, Babülmendep Boğazı’ndaki son gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, "Husiler son günlerde Babülmendep Boğazı’nın kapatılmasına yönelik tatbikatlar gerçekleştirdi ve boğazın fiilen kapatılması için gerekli tüm hazırlıklar tamamlandı" dedi.
İran-ABD arasındaki siyasi ve askeri kriz sırasında Babülmendep Boğazı’nın kapatılabileceğine yönelik iddialar gerilimi artırırken, İran’dan dikkat çeken bir açıklama geldi. İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu üyesi Ali Hezriyan, Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’ndaki son gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu. Hezriyan, Yemen'deki İran destekli Husilerin Babülmendep Boğazı’na yönelik son askeri hazırlıklarına değinerek, "Husiler son günlerde Babülmendep Boğazı’nın kapatılmasına yönelik tatbikatlar gerçekleştirdi ve boğazın fiilen kapatılması için gerekli tüm hazırlıklar tamamlandı" dedi.
Uluslararası deniz trafiğine ilişkin de değerlendirmede bulunan Hezriyan, düşman olmayan gemiler için iki seçenek bulunduğunu söyleyerek, "Gemiler ya Babülmendep Boğazı’nı dolaşarak yaklaşık 30 milyon dolarlık ek maliyeti göze alacak ya da Yemenli güçlere 5 milyon dolar ödeyerek güvenli geçiş izni alabilecek" ifadelerini kullandı.
1. Kişinin Burcunu Seçin
2. Kişinin Burcunu Seçin