Afetzede kadınlar hazırlıyor, kilosu 350 TL: 3 yıl bozulmadan duran tek besin, damarları anında genişletiyor! Demir, kalsiyum ve potasyum zengini

Hatay'ın Altınözü ilçesinde afetzede kadınlar kış aylarının vazgeçilmezi şifalı besinin üretimi için yoğun mesai harcıyor. 15 kadının el emeğinden oluşan besin, kavanoz fiyatı 350 TL'den satılırken hem yerel çiftçiye hem de kadınlara katkı sağlıyor. İşte detaylar...

Asrın felaketinin ardından Hatay'da, deprem bölgesindeki ekonominin iyileştirilmesi için yürütülen çalışmalar ve yatırımlar aralıksız devam ediyor. Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansı'nca Altınözü ilçesinde faaliyet gösteren Zeytin Emeği Kadın Kooperatifi (HAZEK) bölgede yaşayan vatandaşların kalkınmasını hedefliyor.

Yerel çiftçilerin hasat edilen domateslerini alan kooperatifteki kadınlar, yoğun çalışmanın ardından kazanlarda kaynatılarak domates salçasına dönüştürüyor. Kış aylarının vazgeçilmezi domates salçası, meşakkatli aşamalarından sonra kavanozlara koyularak satışa sunuluyor. Kış hazırlığı yapamayacak vatandaşlar için yöresel ürünleri yapmaya devam eden HAZEK, domates salçasının kavanoz fiyatını 350 TL'den satışa sunuyor.

Afetzede kadınlarla çiftçilerden alınan domatesleri aşamalardan geçerek salçaya dönüştüğünü ifade eden Mukaddes Kılıç, "Hazek Kadın Kooperatifi'nde yöresel ürünlerimizi üretiyoruz. Yerel üreticimizden üretilen domateslerimizi tarladan toplanıp bize ulaşıyor. Biz de burada en güzel şekilde önce temizliğine dikkat ederek yıkıyoruz. Yıkadıktan sonra özel makinamıza çekiyoruz. Herhangi bir tortu ya da bir şey kalmadı diye tekrar elimizde süzme işlemi yapıyoruz. Süzme işlemi tamamlandıktan sonra kazanlarımızda kaynatıyoruz. Ne kadar kaynatılırsa o kadar güzel ve verimli ürün elde ediyoruz.

Kazanlarımızda kaynadıktan sonra da isteğe göre iki çeşitte saklayabiliyoruz. Birincisi sıcak vakum kavanozlarda ve ikincisi güneşte kurutma işlemi yapıp kiloyla satışını yapıyoruz. Kavanozda kilo fiyatı 350 TL'dir. Burada benimle beraber yaklaşık 15 kadın çalışıyoruz. Hepimiz kendimize burada hem psikolojik hem de maddi katkı sağlıyoruz. Hem evimize katkıda bulunuyoruz hem de burada biz kendi aramızda her konuda birbirimize destek oluyoruz" dedi.

Çalışmaktan dolayı mutlu olduğunu ve aile ekonomisine katkı sağladığını ifade eden Hayriye Çubuk, "Burada domates ve biber salçası, kömbe, kurabiye ve her türlü şey çıkıyor. Burada üretim yapıyoruz. Bugün domates salçası var. Önce domatesleri yıkıyoruz sonra makineden geçiriyoruz.

Süzdükten sonra tencerelere koyuyoruz. Ben 3,5 buçuk aydan beri buradayım. Burada olmaktan gayet memnunum ve hem eşime hem de aileme destek oluyorum. Burada mutluyum, arkadaşlarla gayet iyi vakit geçiriyoruz" ifadelerini kullandı.

Domates salçası, Türk mutfağının vazgeçilmezlerinden biri olmasının yanı sıra, sağlık açısından da oldukça değerli bir besindir. Özellikle doğal yöntemlerle hazırlanmış salçalar, içerdiği vitaminler, mineraller ve antioksidanlarla vücudu pek çok yönden destekler.

Beslenme uzmanı Dyt. Tuğba Yaprak, domates salçasının likopen açısından zengin olduğunu ve bu bileşenin kalp sağlığı başta olmak üzere birçok sistem üzerinde koruyucu etkisi bulunduğunu belirtiyor:

“Domates salçası, likopenin en yoğun bulunduğu gıdalardan biridir. Likopen, hücreleri serbest radikallerin zararından korur, kötü kolesterolü düşürür ve damar sağlığını destekler. Ayrıca salça, C vitamini, potasyum ve folat gibi mikro besinler açısından da zengindir. Doğal salça tüketimi, bağışıklık sistemini güçlendirir ve sindirim sistemini destekler.”

- Antioksidan Etki: Domates salçası, likopen başta olmak üzere beta-karoten ve C vitamini gibi antioksidanlar içerir. Bu bileşenler hücre yaşlanmasını yavaşlatır ve kanser riskini azaltabilir.
- Kalp Sağlığına Katkı: Likopen, LDL (kötü) kolesterolü düşürürken damar elastikiyetini artırır. Düzenli salça tüketimi kalp krizi riskini azaltabilir.
- Vitamin Deposudur: Salça; demir, potasyum ve magnezyum açısından da zengin bir besindir.

- Bağışıklık Sistemini Güçlendirir: C vitamini ve folat içeriği sayesinde enfeksiyonlara karşı koruyucu etki gösterir.
- Sindirim Sistemini Destekler: Lif içeriği sayesinde bağırsak hareketlerini düzenler, kabızlık gibi sorunları önler.

- Kilo Kontrolüne Yardımcıdır: Düşük kalorili ve yüksek lifli yapısıyla tokluk hissi sağlar, diyetlerde rahatlıkla kullanılabilir.
- Cilt Sağlığını Korur: Antioksidanlar sayesinde ciltteki yaşlanma belirtilerini azaltır, daha canlı bir görünüm sağlar.

Hazır salçaların çoğu yüksek oranda tuz ve katkı maddesi içerdiğinden, ev yapımı salça tercih edilmelidir. Ayrıca mide hassasiyeti olan bireyler (reflü, gastrit gibi) salçayı ölçülü tüketmelidir.

Malzemeler:
- 5 kg olgun yazlık domates
- 2 yemek kaşığı kaya tuzu
- (İsteğe bağlı) 1 yemek kaşığı zeytinyağı
YAPILIŞI:
- Domatesleri güzelce yıkayın ve kabuklarını soyun. Dörde bölerek büyük bir tencereye alın.
- Kısık ateşte domatesler suyunu salıp yumuşayana kadar yaklaşık 40–50 dakika pişirin.
- Pişen domatesleri kevgirden geçirerek posasını ve çekirdeklerini ayırın.
- Elde ettiğiniz domates püresini geniş bir tencereye alın, tuzunu ekleyin ve koyulaşana kadar 2–3 saat boyunca ara ara karıştırarak pişirin.
- Salça kıvamına geldiğinde (tahta kaşık dik durabiliyorsa), sıcak sıcak kavanozlara doldurun.
- Kavanozların ağzını sıkıca kapatın, ters çevirerek vakumlayın ve serin, güneş görmeyen bir yerde saklayın.
- İpucu: Salçayı fırında kurutmak isterseniz, yağlı kağıt serili tepsilere yayıp 100°C’de 2–3 saat kurutabilirsiniz.
- Domates salçası, hem lezzet hem de sağlık açısından sofralarımızda hak ettiği yeri almalı. Doğal yöntemlerle hazırlanan salçalar, sadece yemeklerin değil, yaşam kalitesinin de vazgeçilmez bir parçası olabilir.