Akaryakıt fiyatlarında önlem kapıda! Doğalgaz uçuşa geçti

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, İran’a yönelik saldırılar sonrasında artan petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkilerini azaltmak için çalıştıklarını belirtti. Edinilen bilgiye göre akaryakıtta ‘eşel mobil’ sisteminin yeniden devreye alınması için bakanlık çalışma başlattı.

Eşel-mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki dönemsel artışların enflasyonist etkilerini önlemek amacıyla, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kuru artışlarına bağlı olarak oluşacak fiyat artışlarının, Özel Tüketim Vergisi’nden (ÖTV) karşılanarak pompa satış fiyatına yansımasını engellemeye yönelik bir sistem olarak biliniyor.

Örneğin, motorin fiyatında küresel nedenlerle (vergiler hariç) 5 lira artış olacağında, ÖTV aynı tutarda indirilerek pompa fiyatı sabit tutuluyor. Daha sonra motorin fiyatında indirim yapılacağı dönemde de ÖTV tutarı artırılarak vazgeçilen ÖTV karşılanıyor. Böylelikle Hazine ve Maliye Bakanlığı, tüketiciyi ve dezenflasyon sürecini artan fiyatlardan koruma altına almış oluyor.
Eşel mobil sistemi 2021 yılının son çeyreğinde artan döviz kuruna bağlı olarak, akaryakıt ürünlerinde kaldırıldı. Petrol fiyatları Hürmüz Boğazı’nın kapatılması nedeniyle 84 doları da aştı. Petroldeki günlük yükseliş yüzde 6’yı buldu. Brent petroldeki bu artış nedeniyle benzin ve motorinde 2 ila 5 lira civarında zam beklentisi oluştu.

Diğer yandan Katar’daki dünyanın en büyük LNG tesisinden QatarEnergy’nin İran insansız hava aracı saldırısıyla hedef alınmasının ardından kapatılması üzerine Avrupa’da doğalgaz fiyatları ikinci günde de yükseliyor. Doğalgaz vadeli işlem fiyatları, cuma günkü kapanıştan bu yana yüzde 60’tan fazla arttı. Bu, 2022’deki enerji krizinden bu yana görülen en sert fiyat dalgalanması.
Avrupa, devasa doğalgaz depoları tükenmiş halde kışın son dönemine giriyor ve bu durum, yaklaşan stoklama sezonunda küresel akışlar için rekabeti yoğunlaştırabilir. Katar’daki tesis, küresel arzın yaklaşık beşte birini karşılıyor. Durdurmadan önce bile, Ortadoğu’daki giderek büyüyen savaş, Katar’ın gaz sevkiyatı için ihtiyaç duyduğu Hürmüz Boğazı’ndan geçişi hafta sonundan beri fiilen aksatmıştı.
Yine Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), İran’dan gönderilen bir insansız hava aracına (İHA) müdahale edilmesi sonucu düşen bir parçanın isabet etmesiyle Fucayra Limanı ve Petrol Sanayi Bölgesi’nde yangın çıktığı bildirildi.