Alzheimer'a 'enstürman' ilacı! Prof. Dr. Ali Akyol: İleri yaş grubunda bile olsa bilişsel kapasite zorlanmalı

Dünya Alzheimer ayında uzmanından risk grubuna ilişkin önemli uyarılar geldi. Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Ali Akyol, Alzheimer'a yakalanmamak için alinabilecek en önemli önlemlerden birinin bilişsel kapasiteyi zorlamak olduğunu belirterek "İleri yaş grubunda bile olsa bir dil öğrenmek, bir enstrüman çalmayı öğrenmek, sudoku oynamak, bilmece ezberlemek gibi bilişsel kapasiteyi zorlayacak etkinliklerde bulunmak büyük fayda sağlar" diye konuştu.

Yaşa bağlı olarak Alzheimer'a yakalanma oranlarına ilişkin bilgiler de paylaşan Prof. Akyol, özel değerlendirmesinde önemli açıklamalarda bulundu.

Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Ali Akyol, "Sıklıkla 50-60 yaş sonrası görülen unutkanlığın en önde gelen nedenlerindendir. Temel yakınma olan unutkanlık, hastaların ileri yaş gurubunda olmaları nedeniyle erken dönemde sıklıkla yaşla ilişkilendirildiği ve hastalık sinsi-yavaş seyrettiği için dikkati çekmeyebilir." dedi.

Uzman isim, "Özellikle bilişsel kapasitesi iyi hastalar, rezerv kapasitelerini iyi kullanarak durumlarını etrafa erken evrede hissettirmeyebilirler. Ancak bir süre sonra hastaların konuşma esnasında bazı kelimeleri hatırlayamamaları, eşyalarını koydukları yeri unutmaları, kullandıkları sözcük sayılarında azalma, tekrarlayıcı sorular sormaları ile yakınlarının dikkatini çeker. Hatta sorulan soruya cevap verirken soru tekrarı da hastalığın bir diğer özelliği." açıklamasında bulundu.

Prof. Dr. Akyol, "Tüm ülkelerde yıllık görülme sıklığı 100 bin kişide ortalama 3 civarında seyrederken bu oran; 60-69 yaş aralığında her yüz bin kişide 300, 70-79 yaş aralığında 3 bin 200, 80 yaş sonrasında ise 10.000’lerin üzerine çıkar. ‘Ribot Hafıza kanunu’ denen erken dönemde yakın hafızanın korunup uzak hafızanın etkilenmesi dikkat çekicidir. Ancak zamanla uzak hafıza yetersizlikleri de tabloya eklenir." ifadelerini kullandı.

Prof. Akyol Alzheimer'e yakalanma belirtilerini ise şöyle sıraladı:
- Kişisel hijyen bakımları, beslenmeleri, aritmetik becerileri, alışveriş ve fatura takip işlevleri bozulmaya başlar.
- Konuşmadaki kelime fakirliği yazıya da yansır.
- Beceri eksikliği alet-edevat kullanımına yansır. Kendiliğinden yaptığı işlerdeki beceriksizliğe komutla yapılan hareketlerde algı, beceri eksikliği eklenir.
- Hastalık ilerledikçe sosyal zerafet, mizaç ve iletişim değişiklikleri, terkedilme korkusu, fobiler eklenir.
- Bu dönemde hastalar premorbid kişilik özellikleri ile bağlantılı huzursuz, agresif, ajite olabilecekleri gibi; hareketi sevmeyen, sükunet haline de dönebilirler.
- Şüpheci olabilirler. Korkular, panik hali görülebilir.
- Yemek ve uyku düzenleri bozulur. Emme ve yakalama refleksi gibi çocukluk çağının ilkel refleksleri görülebilir.

Prof. Akyol, hastalığa yakalanma öncesinde ve hastalık sırasında tedaviye yönelik alınabilecek genel önlemleri ise şöyle sıraladı:
- Hastanın yaşam alanının sık değiştirilmemesi, ev koşullarında düşme riskini arttıran durumların düzenlenmesi.
- Özel durumlarda hasta ile inatlaşmayan, ikna edici çözümler üretmek
- Omega 3 yönüyle zengin balık tüketimi, sebze-meyve ağırlıklı Akdeniz diyetini tercih etmek
- Hipertansiyon, diyabet ve hiperlipidemi kontrolü, yalnız yaşamdan kaçınma
- İleri yaş gurubunda bile olsa bilişsel kapasiteyi zorlama.