Anavatanı Amasya ama Afrika'dan rakip çıktı! Damarları saniyesinde genişletiyor, kolesterolü dengeleyip safra kesesindeki toksinleri arındırıyor

Osmanlı döneminin ilk spor takımlarından ‘Bamyacılar’a adını veren sebze bamyayı özveriyle yetiştiren Amasya’nın Taşova ilçesine bağlı Dereli köyünden üreticiler Her bamya Amasya çiçek bamyası değildir sözleriyle alıcıları ve lezzet tutkunlarını Afrika’dan getirilen benzerlerine karşı uyardı. Taşovalı çiftçiler, Uganda’dan Taşova’ya getirilip ‘Amasya çiçek bamyası’ diye satılan bamyalarla kendi ürünleri arasında renk ve lezzet farkı olduğunu belirttiler. Taşova ilçesine bağlı Dereli köyünde yaşayan üreticiler, alıcılardan ve lezzet tutkunlarından coğrafi işaret tescilli ürünlerini tercih etmelerini istedi. Yaz boyunca sabah erken saatlerde üreticiler tarafından çiçeğiyle birlikte toplanan minik bamyalar daha sonra iğne yardımıyla tek tek ipe dizilerek kurumaya bırakıldığını belirten Dereli köyünden Nazmi Şener, tören, düğün ve mevlit gibi programlarda baş yemek olarak nitelendirilip özellikle Konya ve Kayseri’de önemli miktarda tüketildiğini söyledi. Afrika’dan getirilen bamyanın renginin kendi yetiştirdiklerinden farklı olduğunu anlatan 78 yaşındaki Şener, Bizim bamyamız altın sarısı gibi. Oradan gelen ise siyah renkte. Kurudukça da kararır. Bizim bamyamız Türk bamyası. Her bamya da çiçek bamyası değildir. Oradan getirileni kimse yemez diye konuştu. Modern klinik çalışmalar, bamya (Abelmoschus esculentus) tüketiminin kolesterol ve kan şekeri üzerinde olumlu etkiler sağlayabildiğini göstermektedir. 2024 yılında yapılan sistematik bir inceleme ve meta-analiz, bamya tüketiminin toplam kolesterol, LDL kolesterol, açlık kan şekeri ve HbA1c seviyelerinde anlamlı düşüşler sağladığını ortaya koymuştur. Diğer bir güncelleştirilmiş analiz ise bamya takviyesinin vücut ağırlığı, bel çevresi, insülin direnci ve karaciğer fonksiyonları üzerinde de iyileştirici etkiler gösterdiğini rapor etmiştir. Ayrıca, ön klinik hayvan çalışmaları bamyanın kolesterolü düşürücü etkisini; kolesterolün safraya dönüşümünü hızlandıran enzimlerin artırılması ve karaciğerde yağ oluşumunu tetikleyen genlerin baskılanmasıyla açıkladığını göstermektedir. Tohumları Taşova’dan götürülüp yetiştirildiği Afrika’dan bamya getirilmesiyle birlikte ürünlerinin kurusunun kilosunun bin 500 TL’ye kadar düştüğüne değinen Dereli köyü eski muhtarı Mustafa Atılgan, Orada işçi yevmiyeleri, tarla kiraları, sulama giderleri düşük. Ucuza mal ediliyor. Bizim bamya ile arasında çok fark var. Afrikalı bamyaya karşıyım. Bizim yerli üretimimiz varken niye Afrika’dan getiriyoruz şeklinde konuştu.Bamyacıların her saat peşin para ürün aldığı altın değerindeki bamyanın hasadının zahmetli olduğunu vurgulayan Ayşe Gülen ise Cenazen olsa ölüne bile ağlatmaz. Çünkü sabah erkenden bamyayı hasat edip geç saatlere kadar çalışman gerekiyor gerekiyor ifadelerini kullandı. Amasya Valisi Önder Bakan, İl Tarım ve Orman Müdürü Ahmet Arslan ve AK Parti İl Başkanı Galip Uzun ile birlikte Dereli köyünde düzenlenen bamya hasadına katılan AK Parti Amasya Milletvekili Hasan Çilez de bamyanın şehzadeler şehri Amasya’da Osmanlı döneminin ilk spor takımlarından olan Bamyacılar’a adı verilen sebze olduğunu dikkat çekti.Osmanlı Devleti’nin 5. padişahı Çelebi Mehmet’in Amasya’da şehzade olarak bulunduğu 1413-1421 yılları arasında biniciler arasında düzenlediği cirit müsabakalarının yapıldığını hatırlatan Çilez, müsabakalarının daha çekişmeli olması için atlıları bamyasıyla ünlü Amasya’dan ve lahanasıyla ünlü Merzifon’dan seçtirmesiyle başlayan rekabetin 19. yüzyıla kadar padişahlar da dahil olmak üzere fanatik taraftarlar yoğun ilgi gösterdiğini sözlerine ekledi.