Asrın felaketinden asrın ihyasına! Tarihi eserler aslına dönüyor, şehirler hayat buluyor

Restorasyonu Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yapılan Hatay Büyükşehir Belediyesi Tarihi Bina’da konuşan Ersoy, hem yaşanan büyük yıkımı hem de 3 yılda yürütülen kültürel, tarihi ve restorasyon çalışmalarını detaylarıyla paylaştı. Ersoy, deprem sonrası kültürel mirasın korunmasına yönelik yürütülen kapsamlı çalışmalara dikkat çekti. Bakanlık olarak tarih, kültür ve kimliği muhafaza etme sorumluluğunu taşıdıklarını belirten Ersoy, bu bilinçle 11 ilde doğrudan sahaya inerek kültür varlıklarına yönelik detaylı tespit, tasnif, temizleme ve belgeleme işlemleri gerçekleştirdiklerini bildirdi.Çalışmalar sonucunda elde edilen verilerin envanter haline getirilerek kayıt altına alındığını aktaran Ersoy, bu eserlerin Kazı Evi Depoları ile çeşitli müze müdürlükleri bünyesinde koruma altına alındığını ifade etti. Tescilli yapıların enkaz alanlarında güvenliğin sağlandığını, ağır hasarlı tarihi yapılardan çıkan nitelikli malzemelerin de titizlikle ayrıştırıldığını belirten Ersoy, bu malzemelerin restorasyon süreçleri için ön hazırlık niteliği taşıdığını kaydetti.Acil müdahale gerektiren tüm işlemlerin zamanında ve yerinde tamamlandığını vurgulayan Ersoy, tamamen yıkılan ya da farklı düzeylerde hasar gören kültür varlıkları ile vakıf eserlerinin ihyası için eş zamanlı olarak 11 ilde bilimsel ve hassas restorasyon sürecinin başlatıldığını söyledi. Bakan Ersoy, 6 Şubat depremlerinin ardından kültürel varlıkların korunması ve yeniden ihyası için başlatılan sürecin rakamlarla özetini paylaştı. Ersoy, yapılan hasar tespit çalışmaları kapsamında toplam 5.119 taşınmaz kültür varlığının incelendiğini; bunlardan 364’ünün tamamen yıkıldığı, 973’ünün ağır, 1.206’sının orta ve 1.036’sının hafif hasarlı olduğunu belirlediklerini anlattı.Tespit edilen yapıların belgelenmesinin ardından yeniden inşa ve restorasyon uygulamaları için projelendirme süreçlerinin başlatıldığını belirten Ersoy, bu çalışmaların son derece hassas şekilde, bilimsel yöntemlere ve yapıların özgün niteliklerine sadık kalınarak yürütüldüğünün altını çizdi.Bu kapsamda 11 ilde toplam 63 uygulamanın tamamlandığını, aynı hassasiyetle sürdürülen 21 çalışmanın da kısa sürede bitirileceğini aktaran Ersoy, sahada görev yapan uzman ve işçilere teşekkür etti. Yürütülen uygulamalarda bugüne kadar yalnızca Bakanlığa ait yapılar için yaklaşık 7,3 milyar lira ödenek kullanıldığını belirtti.Öte yandan, özel mülkiyetteki tescilli yapılara da destek verildiğini açıklayan Ersoy, 1.278 yapıya proje yardımı, 278 yapıya ise uygulama yardımı olmak üzere toplam 1.554 yapı için yaklaşık 2 milyar lira kaynak sağlandığını ifade etti. Bakan Ersoy, Hatay’da bugüne kadar proje ve uygulama işleri kapsamında yaklaşık 2,3 milyar liralık ödenekle 10 çalışmanın tamamlandığını, 5 projenin ise hâlen devam ettiğini açıkladı. Devam eden projeler arasında, 307 hektarlık Hatay Kent Bütünü Çevre Düzenlemesi ve Kadastral Altlıkların Oluşturulması Projesi ile toplam 16 yapıyı kapsayan Hatay Kentsel Tasarım Uygulamaları’nın 1. ve 2. etaplarının yer aldığını belirten Ersoy, bu projelerin büyüklüğünün dikkat çekici olduğunu ifade etti. Antakya’da, depremden zarar görmüş sivil mimarlık örneklerinin belgelenmesine yönelik olarak gerekli ödeneklerin aktarıldığını belirten Ersoy, şu ana kadar 69 yapının projesinin hazırlandığını, 2025 yılı itibarıyla 28 yapının daha projelendirme sürecinin tamamlandığını kaydetti. Ersoy ayrıca 70 yapının proje hazırlıkları ve 51 yapının 3 boyutlu belgeleme çalışmaları halen devam ettiğini söyleyerek şunları kaydetti:“Hatay Müze Müdürlüğü teşhir salonlarında kurtarma çalışmaları sırasında, pano halinde toplam 1080 metrekare 72 adet mozaik kaldırılmıştır. Müze binası içinde ise 1125 metrekare ölçülerinde ağır ve orta hasarlı mozaik panoların restorasyon ve konservasyon uygulamaları devam etmektedir. Yine müzemizdeki ağır ve orta hasarlı 28 adet taş eser geçici depolara taşınmıştır. Hatay Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesinde ise 9 adet orta ve hafif hasarlı eserin restorasyon çalışmaları tamamlanmıştır.” Bakan Ersoy, 11 ilde yürütülen müze restorasyon çalışmalarına ilişkin de bilgi verdi. Depremde hasar gören müzelerde bugüne kadar 155 eserin restorasyonunun tamamlandığını belirten Ersoy, Kahramanmaraş Müzesi envanterine kayıtlı 218 eserin işlem sürecinin devam ettiğini, Elbistan Müzesi’nde de 6 eserin onarımının sürdüğünü ifade etti.Hatay Arkeoloji Müzesi’ndeki çalışmaların etaplar hâlinde ilerlediğini söyleyen Ersoy, “İnşallah müzemizi bu yıl içerisinde yeni yüzüyle açılışa hazır hale getirmiş olacağız.” dedi.Ayrıca Hatay Eski Belediye Binası’ndaki çalışmaların tamamlandığını, Kurtuluş Caddesi’ne yönelik kentsel tasarım uygulamalarında da sona gelindiğini aktaran Ersoy, Hatay’ın tarihi kimliğini yaşatmanın ciddi ve çok yönlü bir mesai gerektirdiğini vurguladı.Bakan Ersoy, “Gerçekten de Hatay’ın kadim tarihi ve muazzam kültürel dokusu çok kapsamlı, çok yönlü yoğun bir mesai gerektiriyor. Bizler büyük bir dikkatle bütün bu gereklilikleri karşılamaktayız.” ifadelerini kullandı. Bakan Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat depremlerinin Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne yaklaşık 15 milyar liralık bir maliyet yüklediğini belirterek, 11 ilde yürütülen çalışmalar hakkında bilgi verdi. Depremden etkilenen bölgelerde toplam 377 vakıf eserinin zarar gördüğünü söyleyen Ersoy, bu eserlerden 31’inin tamamen yıkıldığını, 144’ünün ağır, 104’ünün orta, 98’inin ise hafif hasarlı olarak kayda geçtiğini ifade etti.Ersoy, geçen üç yıl içinde 33’ü Hatay’da olmak üzere 109 vakıf eserinin özgün hâline uygun şekilde restore edildiğini açıkladı. Kalan 268 eserin restorasyonunun da Haziran ayına kadar tamamlanacağını belirten Bakan Ersoy, böylece farklı seviyelerde hasar görmüş tüm vakıf eserlerinin yeniden ayağa kaldırılmış olacağını vurguladı.Yürütülen çalışmalara örnek olarak Habib-i Neccar Camiini gösteren Ersoy, bu yapının Anadolu’daki ilk cami olarak taşıdığı manevi ve tarihî değere dikkat çekti. 27 Aralık’ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katıldığı törenle caminin yeniden ibadete açıldığını hatırlatan Ersoy, eserin kubbesinin 1400 ton hafifletildiğini, zemininden kalem işlerine kadar her ayrıntının en özgün haliyle restore edildiğini söyledi.Bakan Ersoy, gösterilen özenin bu alandaki tüm çalışmalarda geçerli olduğunu belirterek, “Yaptığımız işlerde gösterdiğimiz titizlik ve hassasiyeti görmek isteyen herkesi Hatay’a gelip Habib-i Neccar Camii’ni ziyaret etmeye davet ediyorum.” dedi. Bakan Ersoy, 6 Şubat depremlerinin ardından milletçe gösterilen dirayet ve dayanışmaya dikkat çekerek, yaşanan büyük felaketin hiçbir şekilde toplumun iradesini zayıflatamadığını ifade etti.Ersoy, “Dünya bu büyük milletin nasıl kenetlendiğine hayretle, hayranlıkla, imrenerek şahit olmuştur. Bu milletin bir ferdi olmaktan duyduğum tarifsiz gururu, sizlerin huzurunda bir kez daha samimiyetle vurgulamak isterim.” ifadelerini kullandı.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın depremin hemen ardından bölgeye geldiğini hatırlatan Bakan Ersoy, Ben ve bütün Bakan arkadaşlarım da Sayın Cumhurbaşkanımızın görevlendirdiği illerde, valilerimizle birlikte koordinasyonu sağlamak, çalışmaların en doğru ve hızlı şekilde işleyişini mümkün kılmak için sahada sizlerle omuz omuza verdik. Umut simsarlığı yapanlara, acıdan siyasi çıkar devşirmeye çalışanlara, sabah gelip öğlen kaçanlara karşın bizler sizin emanetiniz olan makamların gereğini yapmanın, sorumluluğumuzu yerine getirmenin gayretinde olduk. dedi.Bakan Ersoy, vatandaşların sürece verdiği destek ve gösterdiği sabrın altını çizerek, üç yılın sonunda ulaşılan tabloyu şu sözlerle değerlendirdi:“Bizlere güvendiniz, destek verdiniz, en zor anlarınızda sabrettiniz… Allah’a şükürler olsun ki aradan geçen üç yıl sonunda, başta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Sayın Murat Kurum ve ekibinin tarihe geçen muazzam çalışmaları olmak üzere verdiğimiz emeğin, harcadığımız mesainin, gecesi gündüzü olmayan çalışmalarımızın sonucunda; yeniden inşa edilmiş şehirlerde, normalleşen hayatların huzurunu görmek nasip olmuştur.”Bakan Ersoy, deprem bölgesindeki çalışmaların büyük oranda tamamlandığını belirterek, kalan kısımların da en kısa sürede bitirileceğini ifade etti. Dünya tarihinde benzeri görülmemiş bir inşa ve ihya sürecinin bu denli kısa sürede tamamlanmasının, milletin büyüklüğünün ve devletin kararlılığının bir sonucu olduğunu vurguladı.Milletin en zor günlerinde karamsarlık yayan, süreci küçümseyen kesimlere de değinen Ersoy şöyle konuştu:“10-15 yıldan önce bu işler olmaz diyerek bu milletin en kara gününde insanımızın kalbine, düşüncelerine, umutlarına gölge düşürmeye çalışan vizyon yoksunlarını da yine milletimizin vicdanına havale ettik. Onlar ancak, yönetimde kendileri olsaydı bu işleri beceremeyerek millete nasıl büyük bir çile çektireceklerini daha afetin ilk gününden açıkça itiraf etmiş oldular.” Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, konuşmasının sonunda yaşanan büyük felaketin ardından gösterilen sabır, inanç ve birlik duygusuna dikkat çekerek, Türkiye'nin bu süreci milletin kararlılığı ve desteğiyle başarı hikâyesine dönüştürdüğünü vurguladı.6 Şubat depremlerinde hayatını kaybedenleri bir kez daha rahmetle anan Ersoy, böylesi bir acının bir daha yaşanmaması temennisinde bulundu. Deprem sonrası yaşanan zorluklara rağmen milletin dirayetli duruş sergilediğini ifade eden Bakan Ersoy, her yeni güne umutla devam edebilmenin gücünü vatandaştan aldıklarını söyledi.Ersoy, ortaya koydukları başarının arkasında, milletin inancı ve desteğinin olduğunu belirterek, “Tarihte görülmemiş bir başarı hikâyesi yazıldıysa bu sadece ve sadece aziz ve asil milletimizin bize olan inancı, güveni ve desteği ile olmuştur.” dedi.Bakan Ersoy ayrıca, süreci en başından itibaren yakından takip eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkür ederek, onun kararlılığı ve vizyonu sayesinde tüm ekiplerin büyük bir motivasyonla çalıştığını söyledi. Tüm bakan arkadaşlarına, yerel yönetimlere ve bölgedeki tüm paydaşlara da şükranlarını sunan Ersoy, “Bundan sonrası inşallah daha iyiye, daha güzele bir yürüyüş olacaktır.” ifadeleriyle konuşmasını tamamladı.Konuşmasının ardından Bakan Ersoy Hatay’daki programı çerçevesinde, Habib-i Neccar Camii, Hatay Medeniyetler Kütüphanesi ve Hatay Arkeoloji Müzesini ziyaret edecek ayrıca depremzede gençlerle bir araya gelecek.Bakan Ersoy, gerçekleştireceği bu ziyaretlerle hem yürütülen çalışmaları yerinde inceleyecek hem de süreci sahada değerlendirecek.