Ayağı Hong Kong'a gidiyor, kanı balık yemi oluyor! Tavuk üretimindeki şaşırtıcı gerçek: Her parçası değerli
Türkiye'nin yıllık 2.8 milyon tonluk dev tavuk üretiminde hiçbir parça çöpe gitmiyor; ayağı Uzak Doğu’ya ihraç edilirken, kanı ve tüyü ise bakın neye dönüştürülüyor... İşte milyarlarca dolarlık sektörün bilinmeyen üretim sırları.

Türkiye'nin yıllık 2.8 milyon tonluk dev tavuk üretiminde hiçbir parça çöpe gitmiyor; ayağı Uzak Doğu’ya ihraç edilirken, kanı ve tüyü ise bakın neye dönüştürülüyor... İşte milyarlarca dolarlık sektörün bilinmeyen üretim sırları.

Tavuk tüketimi son dönemde düzenli olarak artıyor. Taze ulaşılabilir protein kaynağı olması nedeniyle tercih edilen piliç eti tüketimi 2020 yılında 20.5 kilogram seviyesindeyken 2025 yılında 29 kilograma kadar ulaştı. Bir başka deyişle son 5 yılda kişi başına tavuk eti tüketimi yaklaşık yüzde 50 arttı. Türkiye’nin yıllık piliç eti üretimi yaklaşık 2.8 milyon ton seviyesinde bulunuyor. İç piyasada tüketilen piliç eti miktarı yaklaşık 2.4 milyon ton seviyesinde gerçekleşiyor. Yıllık ihracat 400 bin ton civarında.

Irak, toplam piliç eti ihracatının yüzde 50-60’ını oluşturan en büyük pazar konumunda bulunuyor. Suriye, Afganistan, Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Körfez ülkeleri ve Afrika ülkeleri diğer önemli ihracat pazarları arasında yer alıyor. Türkiye, piliç eti üretiminde dünyanın ilk 10 ülkesi arasında yer alırken, küresel ihracat pazarından aldığı pay yüzde 1-1.5 seviyesinde bulunuyor. Piliç eti üretilirken tavuğun tüm parçaları değerlendiriliyor ve katma değerli ürüne dönüşüyor.

Tavuğun hiçbir parçasının atılmadığına dikkat çeken Şenpiliç Genel Müdürü Aydın Başyurt, şu bilgileri verdi: “Piliç eti üretiminden elde edilen yan ürünlerin tamamına yakını değerlendirilirken, tavuk ayakları başta Hong Kong ve Belarus olmak üzere çeşitli pazarlara ihraç ediliyor. Büyüyen evcil hayvan maması sektörü, tavuk yan ürünleri için önemli bir değerlendirme alanı oluşturuyor. Tavuğun tüyü de balık yemi veya pet yemi oluyor. Tavuk kanı da kurutulup un haline getirileriliyor ve yüzde 90 proteinle balık yemi katkısına dönüşüyor. Yani tavuk üretiminde ‘sıfır atık’ oluşuyor.”

1 kilogram tavuktan 450 gram kemiksiz derili tavuk eti çıktığını söyleyen Başyurt, “Bir tavuğun anatomik yapısı incelendiğinde yaklaşık yüzde 48’ini kemikli göğüs, yüzde 42’sini kemikli but ve yalnızca yüzde 10’unu kanat oluşturuyor” dedi. Türkiye’de tüketilen piliç etinin yüzde 95’ten fazlasını taze ürünler oluştursa da firma işlenmiş ürün kategorisini Doyfarm markasıyla genişletiyor.

Başyurt, “Doyfarm çatısı altında şarküteri grubunda salam, sucuk, sosis ve jambon; pratik ürün grubunda nugget, şnitzel, cordon bleu, löp et serisi (çıtır kaplamalı parça ürünler) ve döner dahil olmak üzere farklı gramaj ve çeşitlerde 90’ın üzerinde ürün var. Ürünlerin tamamı pişmiş olarak satışa sunulurken, tüketiciler ürünleri kısa sürede ısıtarak tüketime hazır hale getirebiliyor” dedi.

