Giriş
Bahçede 15 liraya satılıyor, tezgahta 100 lirayı görüyor
Bodrum’da mandalina ağaçları bu yıl daha az meyve verdi ama kokusu yine her yeri sardı. Bahçede kilosu 15–20 liradan çıkan coğrafi işaretli Bodrum mandalinası, manav tezgâhlarında 100 liraya kadar yükseliyor. Üretici “aroma var, hikâye var ama pazar hâlâ dar” diyor.
Bodrum’da mandalina demek, yılın döndüğünü anlamak demek. Aralık ayıyla birlikte Bitez’den Ortakent’e kadar bahçelerde hasat başladı. Kokusu uzaktan tanınan, aromasıyla ün yapan coğrafi işaretli Bodrum mandalinası bu yıl da dalından sofraya inmeye başladı. Ancak bu sezonun bir farkı var: rekolte düşük, fiyat makası ise her zamankinden daha açık.
Bodrum Mandalin Hareketi öncüsü Erman Aras’a göre bu yıl yarımada genelinde üretim 3 bin tonun altına düştü. Ağustos ayındaki aşırı sıcaklar, mandalina ağaçlarını olumsuz etkiledi. “Aralık ayında Bodrum mandalinası en güzel halini alır” diyen Aras, bu yıl meyvenin lezzetli ama miktarın sınırlı olduğunu söylüyor.
Bahçede toptan satış fiyatı kaliteye göre 15–20 lira bandında seyrediyor. Ürün son kullanıcıya ulaştığında ise fiyat 40–50 liraya çıkıyor. Manav tezgâhlarında ise etiketler 100 liraya kadar dayanıyor. Aras, bu farkın sadece maliyetle açıklanamayacağını belirtiyor.
Bodrum mandalinasının çekirdekli olması nedeniyle pazarının daraldığını anlatan Aras, “Piyasada çekirdeksiz mandalina çok. Ama Bodrum mandalinasının aroması bambaşka. Yiyen bir daha vazgeçemiyor” diyor. Reçelden gazoz ve kolonyaya kadar pek çok üründe kullanılan mandalinanın asıl gücünün katma değerde olduğunu vurguluyor.
Yerel işletmelere de çağrısı var:
“Bodrum’daki işletmeler menülerinde Bodrum mandalinasına yer verse, üretim yetmez. Yaz boyunca gelen misafirlere bu ürünler sunulsa, hem bahçedeki fiyat yükselir hem üretici ağacına sahip çıkar.”
Aras’a göre mandalinanın ağustosta çıkan yeşil formu da önemli bir fırsat. Yeşilken değerlendirilmesi halinde hem seyreltme yapılmış oluyor hem de kalan meyve daha kaliteli hale geliyor. Hasadın normal şartlarda 15 Ocak’a kadar sürdüğünü, don olmazsa şubat sonu hatta mart ortasına kadar uzayabildiğini belirtiyor.
“Aralık ayı Bodrum mandalinasının en güzel zamanı” diyen Aras, bu aromayı bilenlerin zaten kaçırmadığını söylüyor.