Bayram öncesi ödenecek: Emekli olamayan yaşlıya karşılıksız aylık var: Eş dahil gelir şartı değişti

Emeklinin ikramiyesi bayramdan önce hesaplara geçiyor. Diğer yandan devlet yaşlı ve engelliler başta olmak üzere milyonlarca vatandaşın sosyal ödemelerini de bayramdan önce yatırmaya başladı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 518 bin vatandaşa evde bakım maaşının yatacağını söyledi.

AİLE BİRLİĞİNE ÖNEMLİ DESTEK
Türkiye’de bakıma muhtaç (yaşlı, engelli) yani ihtiyaçlarını kendisi gideremeyen on binlerce kişi var. Devlet hem bu kişilere hem de bakımını üstlenenlere her ay destek oluyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, bakanlık tarafından sunulan en önemli aile odaklı bakım hizmet modellerinden biri olan evde bakım yardımının 2006 yılında engelli bireylerin öncelikle aile yanında desteklenmeleri düşüncesiyle başlatıldığını hatırlattı. Göktaş, “Evde bakım yardımı ile engellilerin yaşadığı ortamdan ayrılmadan, ailesi veya yakınlarıyla birlikte yaşayarak aile birliğinin korunmasına ve güçlenmesine destek oluyoruz” dedi.

518 BİN KİŞİYE 7.1 MİLYAR
Evde bakım yardımı ile bakıma ihtiyaç duyan tam bağımlı yakınlarının bakımını üstlenen vatandaşların desteklendiğini belirten Göktaş, evde bakım yardımı kapsamında hak sahibi başına aylık 13 bin 878 lira ödeme yapıldığını söyledi.
Göktaş, “Hali hazırda 518 bin vatandaşımız evde bakım yardımından yararlanıyor. Evlerinde bakılan tam bağımlı vatandaşlar ve aileleri için bu ay toplam 7.12 milyar lira evde bakım yardımını hesaplara yatırmaya başladık. Ödemelerin tüm engelli vatandaşlarımıza ve ailelerine hayırlı olmasını diliyorum” diye konuştu.

EN AZ 8 SAAT BAKMAK ŞART
Peki yaşlı ve engelli bakım yardımını kimler alabilir? Evde bakım parası alınabilmesi için engelli ve yaşlının en az yüzde 50 ve üzerinde bir oranla engeli olduğunun sağlık kurulu raporu ile belgelenmesi gerekiyor.
Raporda ‘ağır engelli’ ibaresi mutlaka yer almalı. Hasta ve muhtaçlık durumunda da kişinin yeme, içme, tuvalet ve banyo gibi zorunlu ihtiyaçlarını tek başına yerine getirip getiremediğine bakılıyor. Maaş için günde en az 8 saat bakımın yapılması şartı aranıyor.

GELİR ŞARTI DA KRİTİK DETAY
Evde bakım maaşı bağlatılabilmesi için her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirler toplamı esas alınarak, hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelirin net asgari ücretin (28 bin 75 lira) 3’te 2’sinden az olması gerekiyor.
2026 yılı itibarıyla evde bakım maaşı bağlatılabilmesi için hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelirin 18 bin 716 liranın altında olması şartı aranıyor. Hane içinde birden fazla bakıma ihtiyacı olan engelli bulunması halinde, ikinci engelli birey, iki kişi sayılıyor.

BAŞVURU NEREYE YAPILIR?
Evde bakım parası için rapor almadan önce ikamet edilen yerdeki Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü’ne veya ilçe müdürlüklerine başvuru yapılmalı. Başvuru 30 gün içinde sonuçlandırılıyor.
Ödeme sorgulaması, e-Devlet üzerinden ‘Engelli Evde Bakım Ödeme Bilgileri Sorgulama’ yazılarak yapılabiliyor. ‘Aile Destek’ mobil uygulaması da bu anlamda kullanılabilir. Yaşlı maaşı her ayın ilk iki haftası içinde yatırılıyor. Evde bakım yardımı ise her ayın 15’i ile 31’i arası hesaplara geçiyor.

ENGELLİLER DE YARARLANIYOR
10-16 Mayıs tarihleri arası her yıl Engelliler Haftası olarak kutlanıyor. Hükümet engelli bireylerin hayatını kolaylaştıracak birçok adım attı. Bunun yanında ihtiyaç sahibi engellilere düzenli ödeme de yapıyor. Ocak ayı memur maaş katsayısında yapılan yeni düzenleme sonrasında sosyal hizmet modelleri kapsamındaki yüzde 40-69 arası engelli oranına sahip vatandaşların aylığı 5 bin 103 liraya çıktı.
Yüzde 70 ve üzeri engelli raporu bulunan vatandaşlara ise 7 bin 655 lira ödeniyor. Diğer yandan 18 yaş altı engelli yakını olan vatandaşlara ödenen engelli yakını aylığı 5 bin 103 lira. Maaş başvurusu, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na (kaymakamlık) yapılıyor.

EMEKLİ OLAMAYAN BAKIMA MUHTAÇ YAŞLIYA KARŞILIKSIZ AYLIK
100 KİŞİDEN 11’I 65 YAŞ ÜSTÜ
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; Türkiye’de 65 ve daha yukarı yaştaki nüfus 5 yılda yüzde 20.5 artarak geçen yıl itibarıyla 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaşırken, yaşlı nüfusun, toplam nüfus içindeki oranı 2025’te yüzde 11.1 oldu. Yaşlı nüfusun 2025’te yüzde 44.7’sini erkekler, yüzde 55.3’ünü kadınlar oluşturdu.
Nüfus projeksiyonlarında yaşlı nüfus oranının 2030’da yüzde 13.5, 2040’ta yüzde 17.9, 2060’ta yüzde 27, 2080’de yüzde 33.4 ve 2100’de yüzde 33.6 olacağı öngörüldü. Yani gün geçtikçe yaşlı nüfus artacak. Yaşlı nüfusun hem bakıma hem de ilgiye ihtiyacı var.
EŞ DAHİL HESAP YAPILIYOR
Diğer yandan çoğu yaşlı çalışırken emeklilik için gerekli sigorta primini tamamlayamıyor. Devlet; kendi işleriyle uğraştığı için prim yatırmamış veya çalıştığı halde primi yetmediği için emekli olamayan dar gelirli yaşlılara, hasta veya bakıma muhtaç ağır engelli vatandaşlara aylık bağlıyor.
Bu yıl için ödenen aylıklar 6 bin 393 lira. Aylık için gelir şartına da bakılıyor. Sosyal güvencesi olmayan ve aylık bağlanacak kişinin kendisi ve eşi dikkate alınmak suretiyle kişi başına düşen aylık gelirin net asgari ücretin 1/3’ünden (2026 yılı için 9 bin 358 lira 50 kuruş) az olması gerekiyor.