Çay içmek harareti alır mı? Gerçek ortaya çıktı: Meğer buzlu sudan daha etkiliymiş ancak tek bir şartı var...
Eskilerin çok kez 'Çay harareti alır' söylemlerini duymuşuzdur. Peki, bu ne kadar doğru? Kavurucu yaz günlerinde ferahlamak adına hemen eliniz dondurmaya ya da buz gibi soğuk meşrubatlara gidiyorsa, bilim dünyasından ezber bozan bir haber var. Ottawa Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen çarpıcı bir çalışma, yüksek sıcaklıklarda tüketilen sıcak kahve veya çayın, vücudu serinletmede soğuk alternatiflerine kıyasla çok daha başarılı olabileceğini kanıtladı. Tabii bu şaşırtıcı formülün mucize yaratması için kritik bir şartı yerine getirmek gerekiyor…

Eskilerin çok kez 'Çay harareti alır' söylemlerini duymuşuzdur. Peki, bu ne kadar doğru? Kavurucu yaz günlerinde ferahlamak adına hemen eliniz dondurmaya ya da buz gibi soğuk meşrubatlara gidiyorsa, bilim dünyasından ezber bozan bir haber var. Ottawa Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen çarpıcı bir çalışma, yüksek sıcaklıklarda tüketilen sıcak kahve veya çayın, vücudu serinletmede soğuk alternatiflerine kıyasla çok daha başarılı olabileceğini kanıtladı. Tabii bu şaşırtıcı formülün mucize yaratması için kritik bir şartı yerine getirmek gerekiyor…

Güneşin yüzünü iyice göstermesiyle birlikte hemen hemen herkes serin bir köşe bulmaya, evleri güneşliklerle gölgelemeye ya da buzlu içeceklerle hararetini dindirmeye çalışıyor. Oysa uzmanların yürüttüğü son bilimsel araştırmalar, termometreler tavan yaptığında vücut sıcaklığını dengede tutmanın formülünün tamamen zıt bir mantıkta saklı olduğunu gösteriyor: İçimizi ısıtan çay veya kahve bardağına sarılmak.

Ottawa Üniversitesi’ndeki bilim insanları, sıcak sıvı tüketiminin insan metabolizması ve vücut ısısı üzerindeki yansımalarını mercek altına aldı. Araştırmadan çıkan veriler, sıcak havalarda tüketilen sıcak içeceklerin, vücudu tahmin edilenin çok ötesinde bir hız ve verimlilikle serinlettiğini ortaya koydu.

Çalışmanın mimarlarından Dr. Ollie Jay, Smithsonian dergisine yaptığı açıklamalarda bu durumu biyolojik bir mekanizmayla şu sözlerle özetliyor:
"Sıcak bir içecek yudumladığınızda, sisteminiz ürettiği ter miktarını yukarı çeker. Eğer bu esnada açığa çıkan fazla ter cildiniz üzerinden rahatça buharlaşabiliyorsa, vücudun merkezinde biriken ısı miktarında net bir düşüş yaşanır."

Sürecin işleyişi ise oldukça büyüleyici: Sıcak bir sıvı midenize ulaştığında, vücudunuz savunma mekanizması olarak ter üretimini hızlandırıyor. Teninizdeki bu ter damlacıkları havayla temas edip buharlaşırken, sıvı formdan gaz formuna geçiyor. İşte bu fiziksel dönüşüm esnasında vücuttaki fazla ısıyı da emerek dışarı fırlatıyor. Sonucunda ise sıcak içeceğin ilk başta verdiği anlık sıcaklık hissi, terlemenin sunduğu muazzam serinletici güçle absorbe ediliyor ve kendinizi çok daha ferahlamış hissediyorsunuz.

Bilim insanları bu yöntemin her iklim koşulunda aynı sonucu vermeyeceği konusunda çok net bir uyarıda bulunuyor. Sıcak çay veya kahvenin serinlik vadetmesi için en önemli şart havanın kuru olması.
Eğer nem oranının boğucu seviyelerde olduğu bir şehirde yaşıyorsanız ya da cildinizin hava almasını, dolayısıyla terin buharlaşmasını önleyen kalın kıyafetler giydiyseniz, sıcak içeceklere yönelmek tam bir işkenceye dönüşebilir ve sizi daha da bunaltabilir.

Dr. Jay, yüksek nem barındıran hava şartları için şu önemli hatırlatmayı yapıyor:
"Havanın aşırı sıcak ve nemli olduğu, terin cildinizden buharlaşamadan doğrudan damlalar halinde yere aktığı günlerde sıcak içecek tüketmek yanlış bir tercihtir. Çünkü buharlaşma gerçekleşmediği için terin serinletici etkisinden faydalanamazsınız. Bu tarz durumlarda vücudunuza ekstradan bir ısı yükü bindirmemek adına kesinlikle buzlu ve soğuk içecekleri tercih etmelisiniz."
Kuru yaz sıcaklarında harareti en dip noktaya indirmek için sıcak bir çay içmek bilimsel olarak en mantıklı yolken, nemin nefes aldırmadığı günlerde rotayı doğrudan buzlu içeceklere kırmak gerekiyor.

