Cilt kanseri tehdidi: Güneşlenmenin doğru saati hayati önem taşıyor

Deniz, kum, tatil ve güneş, yaz aylarının vazgeçilmezleri arasında yer alıyor. Sıcak havaların etkisini artırmasıyla birlikte sahiller dolup taşıyor. Bronz bir ten için uzun süre güneşlenenler, aslında fark etmeden önemli sağlık risklerini de göze almış oluyor. Aile Hekimi Uzmanı Dr. Tuba Efe, güneş ışınlarının yararları ve zararları hakkında önemli bilgiler paylaştı. Dr. Efe, “Güneş ışınları özellikle UVB spektrumu aracılığıyla cildimizde D vitamini üretimini tetikler. D vitamini sadece kemik sağlığı açısından değil, bağışıklık sisteminin güçlü çalışmasında, bazı kanser türlerinin riskini azaltmada ve psikolojik iyi oluşta da kritik bir role sahip. Sabah saatlerinde alınan doğal ışık, biyolojik ritmi düzenleyerek melatonin salgısını destekler ve uyku kalitesini artırır. Ayrıca hastane ortamında doğal ışık alan hastaların iyileşme süreçlerinin daha kısa sürdüğü bilimsel çalışmalarla gösterilmiştir. Bazı araştırmalar, sabah veya akşam saatlerinde kısa süreli güneşe çıkmanın nitrik oksit salınımını artırarak kan basıncını düşürücü etkiler sağladığını ortaya koymuştur” dedi. Güneşten tamamen kaçmak yerine uygun zamanlarda bilinçli şekilde maruz kalmanın daha sağlıklı olduğuna dikkat çeken Dr. Efe, özellikle 10.00 ile 16.00 saatleri arasında güneşin en yoğun UV ışınlarını yaydığını belirtti. Bu saatlerde güneş ışınlarının cilt hücrelerinde DNA hasarı oluşturabileceğini ve bunun uzun vadede melanom başta olmak üzere pek çok cilt kanserine yol açabileceğini söyledi. Ayrıca uzun süreli UV maruziyetinin oksidatif stresi artırarak bağışıklık sistemini baskıladığını ve göz sağlığını tehdit ettiğini ifade etti. UV ışınlarının katarakt ve makula dejenerasyonu gibi ciddi göz hastalıklarına da neden olabileceği uyarısında bulundu. Dr. Efe, güneşten korunmada bazı grupların daha hassas olduğunu vurgulayarak şu bilgileri verdi: “Açık tenli kişiler, çocuklar, yaşlılar, bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler ve ailesinde cilt kanseri öyküsü olanlar güneşe karşı daha dikkatli davranmalıdır. Özellikle çocukların ciltleri çok daha hassastır. 6 aydan küçük bebekler kesinlikle doğrudan güneş ışığına çıkarılmamalıdır. Daha büyük çocuklarda gölge alanlar tercih edilmeli, koruyucu kıyafet ve şapka kullanılmalı, çocuklar için uygun güneş kremleri sürülmelidir. Uzun süreli güneşe maruz kalmak estetik açıdan da sorun yaratır. Ciltte kırışıklık, renk değişiklikleri, elastikiyet kaybı ve erken yaşlanma belirtileri ortaya çıkabilir. Bu yüzden güneş koruyucu önlemler, cildin sağlıklı ve genç kalması için de büyük önem taşır.” Sağlıklı D vitamini sentezi ve güneşten faydalanmak için sabah 06.00-10.00 ile akşam 16.00-19.00 arasındaki saatlerin tercih edilmesi öneriliyor. Bu zaman dilimlerinde UV indeksi genellikle 3’ün altında seyreder ve güneş ışınlarının yararlı etkileri baskın olur. Maruz kalma süresi ise cilt tipine göre değişir: Açık tenliler için günlük 5-15 dakika, koyu tenli bireyler için 20-30 dakikalık güneşlenme yeterlidir. Özellikle öğle saatlerinde doğrudan güneş altında kalmak yerine gölgede zaman geçirin.Geniş spektrumlu (UVA + UVB) ve en az SPF30 koruma faktörlü güneş kremlerini dışarı çıkmadan 20 dakika önce uygulayın ve her 2 saatte bir yenileyin. Geniş kenarlı şapka, UV filtreli gözlük ve uzun, ince giysilerle fiziksel koruma sağlayın.Cildinizi düzenli aralıklarla kontrol edin. Yeni oluşan benler, renk değişiklikleri veya geçmeyen yaralar fark ederseniz bir dermatologa başvurun.