Giriş
Çocuklarda tepkisiz, donuk bakmaya neden oluyor: Keyifli vakit geçirdiklerini sanıyorlar ama geleceklerini olumsuz etkiliyor!
Günüz teknolojisinin gelişmesiyle birlikte her evde sıkça kullanılan televizyon, tablet ve telefonlar dijital bağımlılığa neden oluyor. Dijital bağımlılığında getirmiş olduğu birçok sorun çocukların gelişimini olumsuz yönde etkiliyor. Uzm. Psikolog Ayşe Selin Kalan, çocuklarda dijital bağımlılık ile ilgili önerilerde bulundu.
Büşra Eracun Akkaya / posta.com.tr| Günüzde hemen hemen her çocuk ya tablet ya telefon ya da televizyonla bir dönem haşır neşir oluyor. Dijital bağımlılığın getirdiği birçok sorunlar arasında da ifade yetersizliği, donuk bakışlar ve dalma helleri yer alıyor. Uzm. Psikolog Ayşe Selin Kalan, konu hakkında önemli bilgiler verdi.
Günlük işlerimizi kolaylaştıran teknoloji bazen düşünüldüğü kadar fayda sağlamayabiliyor. Konu çocuklar olunca Uzm.Psikolog Ayşe Selin Kalan, “Teknoloji kullanımının sağladığı birçok faydanın yanı sıra, ekran karşısında geçirilen sürenin artmasıyla risk faktörleri de günümüzde kaçınılmaz hale gelmiştir. Farkındamısınız son zamanlarda çoğu çocuk ve genç tepkisiz,donuk neredeyse uyuyor gibi bir dalgınlık halindeler. Sanal dünyada geçirilen sürenin artmasıyla gerçek hayattaki etkinliklerden keyif almamaya ve depresif duygular hissetmeye başladıkları görülüyor” ifadelerini kullandı.
Bundan 15-20 yıl öncesi çocuklarını ele alan Uzm.Psikolog Ayşe Selin Kalan, “Eskiden çocuklar ve gençler sosyal temas içerisinde gerçek ilişkiler kurarak hayatı öğrenirken şimdilerde akıllı telefonlar ve tabletler sayesinde sanal dünyada yaşıyorlar. Çocukların ve gençlerin sosyal medyada geçirdiği vakit, oynadıkları oyunların ve izlenen videoların etkisiyle onları sosyal izolasyona götürebiliyor. Sürekli akan görüntülerin ve sürekliliği olan eylemlerin kişilerin etrafıyla ilgilenmesini engellediği görülüyor. Sosyal ilişkilerinin zayıflaması ve bedensel faaliyetlerin azalması risk faktörlerini arttırıyor. Okul öncesi ve okul çağındaki çocuklarda dikkat eksikliği, saldırgan davranışlar, fiziksel hareketsizliğe, yeme bozuklukları ve uyku sorunları uzmanlar tarafından sıklıkla gözlemleniyor” dedi.
Fazla ekrana maruz kalmanın doğurabileceği problemlerden bahseden Uzm.Psikolog Ayşe Selin Kalan, “Teknolojik aletlerin fazlaca kullanımı öğrenilmiş otizme bile sebep olabiliyorken ve günümüzde son derece artmışken bu konuya daha çok dikkat çekilmelidir. Çocukların özellikle 0-2 yaş döneminde ekrana maruz kalması ve ihmal edilmesi onları otizm ile karşı karşıya getirebilir. Otizmin genetik kaynaklı olabildiği gibi sonradan da gelişebileceği unutulmamalıdır. Ekran karşısında çocuklar pasif konumdadır ve tek taraflı bir iletişim halindedir. Oysaki çocukların ebeveynleri ile karşılıklı ilişki ve iletişim içinde olmaya, duygusal anlamda yakınlaşmaya ihtiyacı vardır” şeklinde konuştu.
Ebeveynler Neler Yapabilir ?
Ekrana maruz kalan çocuklar için ebeveynlerin alabileceği önlemlerden bahseden Uzm.Psikolog Ayşe Selin Kalan, “Çocukların ekran karşısında geçirdikleri zamana yaşlarına uygun olacak şekilde güvenli sınırlandırmalar getirebilirsiniz. Bu sınırları çocuğunuza nedenleriyle anlatmanız ve birlikte konuşmanız çocuğunuzun ortak kararınıza uymasını kolaylaştıracaktır. Amerikan Pediatri Akademisi (APA), çocuklarda medya kullanımının sınırlandırılarak ebeveynle birlikte ve ebeveyn rehberliğinde kullanılmasını önermektedir” ifadelerini kullandı.
Ergenlik dönemine dikkat edilmesi gerektiğini vurgulayan Uzm.Psikolog Ayşe Selin Kalan, “Özellikle ergenlik dönemindeki çocuklarınızı sanal arkadaşlıkların tehlikeleri hakkında bilgilendirip gerektiği ölçüde uyarılarda bulunabilirsiniz. Sanal dünya çocuklar için olduğu kadar gençler içinde fazlasıyla ilgi çekici, renkli ve hareketli bir dünyadır. Çocuğunuzun hangi internet sitelerine girdiğini, hangi platformları kullandığını ya da üye olduğunu bilmeniz denetimi sağlamak için önemlidir. Ebeveynlerin sosyal platformlarını ve çocuklarının ilgi duyduğu oyunları tanıması, çocuğuyla gerçekçi bir ilişki kurabilmesi için gereklidir” dedi.
Çocukları ekran bağımlılığından kurtarmak için önerilerde bulunan Uzm.Psikolog Ayşe Selin Kalan, “Çocukların ev içinde ve ev dışında yapabileceği bir hobisinin, olması çeşitli becerilerini ve ilgi alanlarını geliştirmesine fırsat sağlar. Böylece çocuklar okul ve ders dışında kalan zamanın ekran zamanı olmadığını ve yapabilecekleri farklı olanaklar olduğunu görürler. Ebeveyn olarakta aynı şekilde dijital dünyadan uzak yapabileceğiniz çeşitli aktviteler planlayabilirsiniz. Unutmayın çocuklar en çok model alarak öğrenirler” açıklamasında bulundu.