Dev markaların gözü oradaki tarlalarda! Koparılması yasak, servet çoğaltıyor...
Türkiye'de yabanıl popülasyonu koruma altında olan ve tarımı özel izinle gerçekleştirilen akzambak bitkisi, birçok sektörde yüksek ekonomik değere sahip bir ham madde olarak kullanılıyor. Tokat başta olmak üzere belirli merkezlerde üretilen bu niş ürün, lüks parfüm markalarından geleneksel tıbba kadar dev şirketlerin radarına girmiş durumda. İşte koparılması yasak olan ve sadece bakanlık izniyle tarlalarda çoğaltılan o servet kaynağının tüm detayları...

Türkiye'de yabanıl popülasyonu koruma altında olan ve tarımı özel izinle gerçekleştirilen akzambak bitkisi, birçok sektörde yüksek ekonomik değere sahip bir ham madde olarak kullanılıyor. Tokat başta olmak üzere belirli merkezlerde üretilen bu niş ürün, lüks parfüm markalarından geleneksel tıbba kadar dev şirketlerin radarına girmiş durumda. İşte koparılması yasak olan ve sadece bakanlık izniyle tarlalarda çoğaltılan o servet kaynağının tüm detayları...

Akdeniz havzasının en köklü ve antik bitki familyalarından biri olma özelliğini taşıyan, toplum arasında ise yaygın olarak "mis zambak" yahut "beyaz zambak" isimleriyle zikredilen akzambak (Lilium candidum), göz alıcı estetik dış görünüşünün beraberinde sanayi, tıp ve kültürel alanlardaki çok fonksiyonlu yapısal nitelikleriyle ticari cazibesini ve değerini korumaya devam ediyor. Türkiye genelinde hem tabii yayılım gösterdiği doğal yaşam alanları koruma altına alınan hem de tarla ortamında zirai üretimi icra edilen bu çok yıllık soğanlı bitki çeşidi, yüksek kazanç potansiyeli barındıran niş tarım ürünlerinin arasında üst sıralarda konumlanıyor.

Botanik bilimi verilerinden derlenen bilgilere göre akzambak bitkisi, Türkiye genelinde en yoğun şekilde Akdeniz iklim kuşağının etkili olduğu coğrafi alanlara uyum sağlıyor. Doğal ve yabanıl ortamdaki popülasyon dengesi ağırlıklı olarak Ege ile Batı Akdeniz bölgesindeki maki ve çalı bitki örtüsünün iç kısımlarında, ayrıca kayalık yapıdaki dağ yamaçlarında hayat buluyor. İzmir kentinin Karaburun, Seferihisar ve Urla gibi denize kıyısı olan ilçeleriyle birlikte Muğla, Aydın, Antalya ve Balıkesir şehirlerinin dağlık arazi yapıları, bu bitki türünün tabiatta kendi kendine, doğal olarak çimlendiği ve yetiştiği ana lokasyonları meydana getiriyor.
TİCARİ MAÇLI ÜRETİMİN MERKEZ ÜSLERİNİ TOKAT VE İZMİR OLUŞTURUYOR
Akzambağın endüstriyel pazarlar ile kesme çiçek sektörü adına yapılan geniş tarla ekimleri ve üretimi ise sadece belirli başlı merkezlerde kümelenmiş vaziyettedir. Tokat ve Amasya illerinin çevre bölgeleri, Türkiye’deki kültür zambağı soğanlarının tarihsel süreçten gelen geleneksel üretim ve lojistik dağıtım üssü olma niteliğini elinde barındırıyor. Ege Bölgesi tarafında ise İzmir’in Karaburun yarımadası üzerinde faaliyet gösteren yerel çiftçiler eliyle ticari maksatlı ekim süreçleri yürütülüyor. Karadeniz Bölgesi sınırlarında ise Bartın kenti, sahip olduğu mikroklima iklim özellikleri vasıtasıyla mis zambak tarımı gerçekleştirilen bir diğer mühim coğrafi nokta olarak ön plana çıkıyor.

Kendine has iri boyuttaki, saf beyaz renkli çiçek yapıları ve çok keskin parfümsü kokusu ile ayırt edici bir karakter sergileyen akzambak, birbirinden bağımsız çok sayıda iş kolunda temel ham madde şeklinde işleniyor:
Kozmetik ve esans endüstrisi: Bitkinin çiçek kısımlarından distilasyon yoluyla elde edilen değerli uçucu yağlar, dünyaca ünlü lüks parfüm üreticileri ve markaları tarafından kokuların alt ve orta nota bileşenlerini oluşturmak üzere kullanılıyor. Bunun yanı sıra üst segment cilt bakım kremleri ile sabun imalat süreçlerinde de temel koku verici bileşen olarak formüllerde yer buluyor.

Kesme çiçekçilik sektörü ve peyzaj mimarisi: Beyaz renk tonunun insan kültüründe taşıdığı sembolik anlamlar ve saflık vurgusu dolayısıyla düğün, nişan törenleri ve benzeri tüm özel gün konsept aranjmanlarında kesme çiçek şeklinde yoğun bir talep görüyor. Aynı zamanda kent parkları ve lüks bahçe peyzaj tasarımlarında da görsel estetik amaçlarla sıklıkla tercih ediliyor.
Geleneksel tıp uygulamaları: Bu özel bitkinin çiçek yaprakları saf zeytinyağı yahut alkol sıvısı içerisinde belirli bir süre boyunca bekletilerek; insan cildinde beliren deformasyonlar, ısı yanıkları ve cilt lekelerinin giderilmesi amacıyla geleneksel solüsyon karışımları hazırlanmasında kullanılıyor. Toprağın altında kalan kök soğan kısımları ise ezilmek suretiyle lapa kıvamına getirilerek haricen vücuda tatbik ediliyor.

