Giriş
Emeklilik sisteminde reform hazırlığı! Uzun çalışana daha yüksek aylık
Cumhurbaşkanlığı programında 2026 yılı için emeklilik sisteminde önemli bir değişikliğin sinyali verildi. Buna göre, çalışanların aylık bağlama oranlarında (ABO) düzenlemeye gidilmesi planlanıyor. Yeni sistemle birlikte, uzun süre çalışanların daha yüksek emekli maaşı alması hedefleniyor. İşte detaylar...
2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Programı’nda, “Aylık bağlama sistemi, kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek ve mali yük getirmeyecek şekilde düzenlenecek. Bu kapsamda reform alanları tespit edilerek gerekli çalışmalar yapılacak” ifadelerine yer verildi.
AYLIK BAĞLAMA ORANI NEDİR?
Peki Aylık Bağlama Oranı nedir? Kişilerin emekliliği üzerinde etkisi nedir? Emeklilik sistemiyle ilgili düzenleme ne olacak? Milliyet.com.tr’de yer alan habere göre, Mali Müşavir ve Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz şu ifadeleri kullandı: “Kısa adı ABO olan Aylık Bağlama Oranı çalışma hayatında bulunup sizin ne kadar maaş alacağınızı belirleyen en önemli faktörlerden birisidir. Emekli maaş hesaplamasında üç dönem baz alınır. Bunlar 2000 öncesi, 2000 ile 2008 arası ve 2008 sonrası üzerinden karma bir hesap yapılır. Burada çalışırken prim gününüzden tutun da, sizden yatırılan sigorta primleriniz enflasyon üzerinden güncellenerek ortalamaları bulunup her dönem için aylık bağlanma oranları üzerinden değerlendirilir. ABO her dönem için farklı oranlara ve maaşa katkısı da o anlamda değişiklik arz etmektedir.
Özellikle 2000 öncesi 506 sayılı kanuna göre çalışmalarınız gösterge sistemi üzerinden hesaplanıp ABO kıstası %60’tan az olmayıp emeklilik başvurunuzdaki duruma göre çalıştığınız 5000 prim gününden fazla olan her 240 güne %1 eklenti yapılmaktadır. Hatta kadın 50, erkek 55 yaş üstünde her yaş için %1 puan artırılıp en üst seviyesi ise %85’e kadar çıkmaktadır.
2000 ile 2008 arası için 4447 sayılı kanun ile gösterge sisteminden vazgeçilip çalıştığınız primleri enflasyon ve ülkenin gelişme hızının tamamı üzerinden yatırmış olduğunuz primler güncellenip ABO kıstası ile çarpılarak hesaplanmaktadır. Buradaki ABO oranı ise emeklilik tarihindeki toplam prim ödeme gün sayısının ilk 3600 gününün her 360 günü için %3.5, sonraki 5400 günün her 360 günü için %2, sonraki her 360 gün için 1,5 oranı üzerinden toplamı alınarak bulunmaktadır. Anlayacağınız biraz daha düşürülmüştür.
2008 sonrası hesaplama için ise 5.510 sayılı yasa ile yatırmış olduğunuz primler yine TÜFE ve gelişme hızının %30’u üzerinden güncellenip ortalamalarınız alınmaktadır. Bu dönem için ABO kıstası ise her 360 gün için %2’si olarak baz alınmaktadır.
Görüleceği üzere ABO her dönem için düşürülerek hesaplara dahil edilmiştir. Dolayısıyla maaşların üzerinde önemli bir etkisi mevcuttur.
AYLIK BAĞLAMA ORANLARI YILLAR GEÇTİKÇE DÜŞTÜ MÜ?
Evet, bu tespitin doğru olduğunu söyleyebiliriz. Fakat şunu da belirtmek isterim ki primleriniz asgari ücret üzerinden gösterilirse dolayısıyla emekli maaşınız da düşük olacaktır. Çalışma hayatınıza başladığınız zaman başlangıç ücretiniz eğer vasıfsızsanız asgari ücret olacaktır. Yıllar itibarıyla vasıflarınızı tecrübeniz arttıkça maaşınızda orantılı artacaktır. Ama siz hep asgari ücret üzerinden gösterilirseniz ABO düşük olunca emekli maaşınız da tabi ki düşük olacaktır.
AYLIK BAĞLAMA ORANLARINA DÜZENLEME OLACAK MI?
ABO ile bir çalışma yapıldığı kamuoyunda söylenmektedir. Onun çalışma kısmı ile ilgili pek detay yoktur. Fakat emekli maaşlarına katkı amaçlı şu an Meclis’te bulunan bir torba yasa mevcut. Burada uzun vadeli sigorta kolları dediğimiz emekli primi işveren hissesi 1 puan artırılmaktadır. Bu kısımda örnek verecek olursak tüm sigorta kollarında çalışan ile, basın sektöründe çalışanı, hatta yeraltında madende çalışan kişilerin emekli maaşları birbirinden farklıdır. İşte buradaki prim oranının emekli maaşı belirleyici faktörlerden birisi olduğunu söyleyebiliriz. Ayrıca en üst prim kesintisi asgari ücretin 7,5 katı seviyesindeydi. Bunun da 9 kata çıkarılması Meclis sürecinden sonra tamamlanacaktır.
YENİ SİSTEMDE UZUN SÜRE ÇALIŞANIN EMEKLİ MAAŞI DAHA MI YÜKSEK OLACAK?
Evet, çalışma nihayete erip paylaşıldıktan sonra bazı detayları daha iyi analiz edip okuyucularımızla paylaşacağız. Hakkaniyet açısından özel sektörde 10 yıl 3.600 günle emekli olan bir vatandaş ile 9.000 günü 25 yıl prim ödeyen bir Bağkur’lu vatandaşın ikisi de asgari ücret üzerinden prim ödediyse kök aylığa talim edip Hazine’den 16.881 TL almaktadır. Hem çalışma barışını hem de sosyal adaleti sağlamak amaçlı bir düzenlemenin şart olduğunu belirtmek isterim.”