Erken yaptırmak korumuyor, en kritik dönemde etkisini kaybediyor: Grip aşısı ne zaman olunmalı?

Grip sezonu kapıya dayanırken uzmanlardan zamanlama ve aşı içeriği hakkında kritik uyarılar geliyor. Aşının enfeksiyonu tamamen engellemedeki rolü, koruyuculuk süresi ve ideal zamanlaması toplumda en çok merak edilen konular arasında yer alıyor. Erken dönemde yapılan aşıların sezon sonuna doğru etkisini yitirme riski ise dikkat çekiyor. Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Gülay Okay, merak edilen tüm detayları posta.com.tr okurları için açıkladı.

Hilal Gülden Boğazkesen
hilal.bogazkesen@posta.com.tr
Her yıl yenilenen grip aşısının arkasındaki bilimsel gerekçeler ve vücutta sağladığı bağışıklık süresi sıkça tartışılıyor. Geçen yıl aşı olanların bu sezon neden tekrar aşılanması gerektiği ve virüsün mutasyon yeteneği, koruma stratejisinin temelini oluşturuyor.

Grip sezonu yaklaşırken aşı zamanlaması, bağışıklığın zirve yapacağı dönemi ve koruyuculuk süresini doğrudan belirleyen en kritik faktörler arasında yer alıyor. Hangi dönemde aşı yaptırılacağı konusunda tereddüt yaşayanlar için ideal zamanlama hayati önem taşırken, Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Gülay Okay konuyla ilgili uyarılarda bulunarak merak edilen noktalara ışık tutuyor.
Kuzey Yarımküre’de epidemik döneme girmeden önce bağışıklık kalkanı oluşturmanın hayati önemine değinen Doç. Dr. Okay, vücudun virüse karşı maksimum antikor yanıtını geliştirmesi için en az 2 haftalık bir süreye ihtiyaç duyduğunu vurguluyor. Tam korumanın sağlanabilmesi adına Türkiye'nin de yer aldığı bu coğrafyada aşılama için en stratejik pencere ekim ve kasım ayları olarak öne çıkıyor.

Peki bu aylardan önce mesela temmuz veya ağustos gibi erken bir dönemde aşı yapılırsa ne olur? Bu soruya cevap veren uzman isim, "Bu durumda bağışıklık yanıtı sezon sonuna doğru yani şubat-mart dönemine doğru azalma gösterebilir. Bu nedenle Ekim ayı hem sezon başlamadan koruma sağlamak hem de antikor seviyesini bahara kadar yüksek tutmak için en optimum zamandır." dedi.

Vatandaşların her sezon tekrar aşı olma konusundaki tereddütlerine açıklık getiren Doç. Dr. Okay, virüsün yapısındaki değişime dikkat çekiyor.

Uzman isim, aşının neden her yıl tekrarlanması gerektiğini şu gerekçelerle dile getirdi:
"İki temel nedenden dolayı her yıl aşı yenilenmelidir. İnfluenza virüsünün genetik yapısı gereği yüzeylerinde bulunan proteinlerini sürekli değiştirirler. Geçen yılın aşısıyla oluşan antikorlar mutasyona uğramış yeni virüs suşlarını bu nedenle tanıyamazlar. Bundan dolayı da Dünya Sağlık Örgütü her yıl küresel sürveyans verilerine göre aşı içeriğini güncellemektedir.
Diğer bir neden de azalan bağışıklık nedeniyle aşı yenilenmelidir. Grip aşısının sağladığı koruyucu antikor seviyesi zamanla düşer. Bir önceki yıl aşı olmuşsa bile 6 ila 8 ay sonra koruyuculuk önemli ölçüde azalır."

Aşının enfeksiyonu tamamen engelleyip engellemediği ve asıl koruyucu işlevi toplumda en çok merak edilen sorular arasında yer alıyor.

Aşının temel amacını vurgulayan Doç. Dr. Gülay Okay, konu hakkında şu açıklamalarda bulundu:
"Grip aşısının öncelikli hedefi aslında hastalığın ağır seyretmesini, hastaneye yatışı ve ölüm riskini önlemektir. Aşı yapılması yüzde 100 enfeksiyonu engelleme garantisi vermez. Ancak virüsle karşılaşılması durumunda işte zatürre gibi ciddi komplikasyonlara ilerlemesini engeller. Özellikle yaşlılarda, kronik hastalığı olan kişilerdeki en büyük fayda hastanın hastaneye yatışı ve hayati riskini azaltmasıdır."