Hakiki Erzincan tulum peyniri nasıl anlaşılır? Ağızda dağılan o lezzetin arkasındaki yayla sırrı

Doğu Anadolu’nun yüksek rakımlı yaylalarından sofralara uzanan coğrafi işaretli lezzet Erzincan tulum peynirinin yapılış serüveni ortaya çıktı. Sadece şavak koyununun sütü ve doğal şirden mayasıyla hazırlanan bu eşsiz peynirin lezzet sırrı, üretildiği coğrafyanın bitki örtüsünde ve geleneksel olgunlaştırma yönteminde saklı. İşte damak çatlatan gerçek Erzincan tulum peynirinin yapılışı ve bilinmeyen lezzet detayları...

Ağızda dağılan kıvamı, keskin aroması ve hafif tereyağımsı tadıyla kahvaltıların baş tacı olan Erzincan tulum peynirini diğer peynirlerden ayıran en büyük özellik tamamen doğal süreçlerle olgunlaşmasıdır. Kemah ve Munzur yaylalarının binbir çiçekli otlarıyla beslenen koyunların sütünden elde edilen bu yöresel lezzetin adım adım yapılış aşamaları ve lezzetini katlayan püf noktaları haberimizde...

Erzincan tulum peynirine o kendine has keskin aromayı ve baskın lezzeti veren en temel unsur, yüksek rakımlı Kemah ve Munzur yaylalarında otlayan Şavak koyunlarının sütüdür. Yaylalardaki kekik ve binbir çeşit endemik çiçeğin aroması doğrudan süte geçer. Bu yüksek kaliteli süt, katkı maddesi kullanılmadan tamamen geleneksel şirden mayası ile maya tutturulur.

Erzincan tulum peynirinin üretimi sabır, el emeği ve yüksek titizlik gerektiren uzun bir süreçtir.

Sağılan taze koyun sütü süzüldükten sonra ısıtılmadan, henüz kendi vücut sıcaklığını korurken doğal şirden mayası ile mayalanır. Maya tutan pıhtı özel bez süzne torbalarına alınarak süzülmeye bırakılır. Suyu tamamen süzülen peynir pıhtısı (teleme), büyük ahşap teknelere alınarak elle uvalanır ve ufalanır.

Ufalanan peynirlerin üzerine yörenin meşhur doğal Kemah kaynak tuzu eklenir. Peynirin tuzu iyice emmesi ve fazla suyunu salması için tekrar temiz bez torbalara basılır ve üzerine ağır taşlar konularak 10-15 gün boyunca süzdürülür. Bu aşama peynirin dayanıklılığını ve kıvamını belirler.

Suyu tamamen çekilen peynir, özel olarak temizlenmiş ve tuzlanmış koyun veya keçi derilerine (tulumlara) hiç hava kalmayacak şekilde sıkıca basılır. Tulumların ağzı dikildikten sonra peynirler olgunlaşması için soğuk hava depolarına veya Erzincan’ın doğal soğuk mağaralarına kaldırılır. Burada en az 3 ila 4 ay boyunca dinlendirilen peynir, o meşhur tereyağımsı ve keskin lezzetine kavuşur.

Erzincan tulum peyniri, fırından yeni çıkmış sıcak bir Erzincan ketesinin veya sıcak tandır ekmeğinin arasında tereyağı ile birlikte tüketildiğinde lezzetini ikiye katlar. Peynirin üzerindeki hafif çatlak doku ve damakta bıraktığı yoğun aroma, onun gerçek bir yayla ve tulum peyniri olduğunun en büyük kanıtıdır.