Hantavirüs 'sır' değil! 6 iddia yanıtlandı: D vitamini gerçeği

Hollanda bandralı lüks yolcu gemisi MV Hondius, 1 Nisan'da Arjantin'in Ushuaia Limanı'ndan hareket etmişti.Gemide, 11 Nisan'da 70 yaşındaki Hollandalı hayatını kaybetmiş, 13-16 Nisan'da Afrika'nın batısındaki Tristan da Cunha, Erişilmez Ada ve Bülbül Adası ziyaretlerinde 6 yolcunun daha gemiye binmesiyle bu tarihlerdeki kayıtlara göre toplamda 180 yolcu ve mürettebat olduğu belirtilmişti.Gemi, Santa Elena'ya geldiğinde 30 kadar yolcu burada inmiş, hayatını kaybeden yolcunun cesedi ve semptomu bulunan Hollandalı eşi de gemiden ayrılmıştı. Johannesburg'a giden Hollandalı kadın 26 Nisan'da ölmüştü.İngiliz vatandaşı olan ve semptom gösteren bir erkek yolcu da yanındaki ABD'li arkadaşı ile 27 Nisan'da gemiden indirilmişti.Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2 Mayıs'ta, MV Hondius'un Cabo Verde'de (Yeşil Burun Adaları) olduğu sırada Hantavirüs vakalarının gemide görüldüğünü açıklamış ve 3 Mayıs'ta bir Alman kadın yolcunun hayatını kaybetmesiyle bu gemide seyahat edip virüsten ölenlerin sayısı 3'e çıkmıştı.Capo Verde yetkililerinin, geminin yanaşmasına ve herhangi bir kişinin inmesine izin vermemesi üzerine DSÖ ve İspanya arasında yapılan görüşmeler sonrasında 5 Mayıs'ta yolcuların indirilmesi için MV Hondius'un Tenerife'ye getirilmesine karar verilmişti.Tenerife'den tahliye edilen yolculardan 1 Fransız ve 1 Amerikalının da ülkelerine gittikten sonra yapılan Hantavirüs testleri pozitif çıktı.Hantavirüs salgını, akıllara ister istemez Covid-19 günlerini getirirken “yeni bir pandemi olur mu” endişesi sanal medyada hızla yayılmalarıyla bilinen komplo teorilerini de yeniden alevlendirdi. Mevcut hantavirüs salgınının kitlesel olarak yayılıp bir pandemiye dönüşeceğine dair bilimsel bir kanıt veya epidemiyolojik gösterge bulunmuyor. DSÖ'nün ve bilim insanlarının aktardığına göre öncelikle virüsün insanlar arasında bulaşması nadir görülen bir durum.Bahse konu virüsün bir numaralı kaynağı, öyle dünyanın dört bir yanında bulunmayan bir kemirgen türü. En ciddi bulaş riski de bu kemirgenin dışkısıyla temas etmek olarak aktarılıyor. Ancak insandan insana bulaşma nadir de olsa “imkansız” değil. Gemide de tespit edilen Andes varyantında insandan insana bulaş geçmişte de yapılan çalışmalarla ortaya konmuş durumda. Gemideki insanların büyük çoğunluğunun görünüşte sağlıklı olmaları ve herhangi bir semptom da göstermemeleri, sınırlı bir bulaşmaya örnek olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar vaka sayısının artabileceğini ancak bunun hastalığı bir pandemiye ya da endişe verici bir salgına dönüştürmeyeceğini öngörüyor.GİZEMLİ VİRÜSPandemiye yol açan SARS-CoV-2 gerçekten de tam olarak bilinmeyen bir virüstü ancak hantavirüs 1950'lerden beri bilinen bir mikroorganizma. İlk olarak 1970'lerde izole edildi ve birçok ülkede her yıl vakalar görülüyor. DSÖ, yılda 10 bin ila 100 bin enfeksiyon olduğunu tahmin ediyor ve bunlar çoğunlukla hastalığın endemik ancak hafif seyrettiği Doğu Asya ve Kuzey-Orta Avrupa'da yoğunlaşıyor. Amerika kıtasında ise vakalar çok daha az sayıda (tüm kıtada yılda sadece birkaç yüz) ancak daha şiddetli görülüyor. Amerika kıtasındaki varyantın ölüm oranı yüzde 30 ile 50 arasında değişiyor. Yolcu gemisinde dolaşan varyant da bu Andes varyantı. Tam da bunlar komplo teorileriyle -ciddiye alındığında- mücadeleyi güç kılan argümanlardan... Zira bu argümanlar absürt olmalarının yanında aslında teknik olarak aksini ispatlamanın pek de mümkün olmadığı argümanlar. Her şey gezegenin nüfusunu yok etmek (ya da kontrol etmek) için yapılan bir deneyden ibaret ya da ilaç endüstrisinin aşılardan devasa karlar elde etmek için düzenlediği küresel bir operasyon belki de ikisi birden kim bilir. 'KANIT YOK' Ayrıca salgının “bir laboratuvarda ortaya çıktığını” gösteren hiçbir bilimsel kanıt da yok. DSÖ'nün bu noktada temel hipotezi, ölenler arasında bulunan Hollandalı çiftin “geminin yanaştığı bir limanda indikten sonra enfekte oldukları” yönünde. Bu aslında tam olarak yanlış değil. Salgın bildirilmeden evvel kruvaziyer Atlantik'teki bazı ücra adalarda durmuş ve yaklaşık 30 yolcu Birleşik Krallık kontrolündeki Saint Helena adasında karaya çıkmıştı. Ancak gemiden ayrıldıklarında enfekte olduklarına ve virüsü diğer insanlara ya da yerel halka bulaştırdıklarına dair hiçbir kanıt yok. Öte yandan virüsün kuluçka süresi 1-8 hafta arasında değişiyor lakin bu dönemde ve eğer kişi semptomsuzsa virüsün bulaşma olasılığı son derece düşük.COVİD'DEN DAHA MI TEHLİKELİ?SARS-CoV-2'den çok daha az bulaşıcı bir virüs. Hantavirüs insandan insana kolayca bulaşmıyor ve Andes varyantının rezervuarı olan uzun kuyruklu fareler dünyanın dört bir yanında bulunmuyor. 2018'de Arjantin'de bir köyde gerçekleşen bir partiden yayılan ve 34 kişinin enfekte olup 11 kişinin yaşamını yitirdiği salgında Andes varyantının yayılabildiği görüldü. Aslında geçmiş çalışmalar virüsün bahse konu varyantının hastane ortamlarında, uzun süreli yakın temas ve cinsel temas yoluyla bulaştığını gösteriyordu ancak Arjantin'deki salgın üzerine yapılan araştırmalar, süper bulaştırıcıların varlığını doğruluyordu. Bu nadir görülen “süper bulaştırıcı” kişiler virüs yükleri ve sosyal aktiviteleriyle virüsü 2.12 oranında bulaştırabiliyordu. Yani bir kişi ortalama 2.12 kişiyi enfekte ediyordu. Covid-19 pandemisinin başlangıcında bulaştırma oranı neredeyse 3'tü.Şu anda, epidemiyolojik risk değerlendirmeleri Avrupa'daki tehlike seviyesini “çok düşük” olarak gösteriyor.Uzmanlar bunun bir “halk sağlığı acil durumu” olmadığını söylüyor. Örneğin geçen çarşamba günü İspanya Sağlık Bakanlığı çağrıda bulunurken “Şimdiye kadar, 1996 ve 2018 yıllarında, Andes varyantı adı verilen tek bir suşla insandan insana geçen izole vakalar görülmüştü. Gemide bulunan suş da aynı ancak bulaşma, hastalığın ilk birkaç gününde gerçekleşiyor ve sadece sürekli ve yakın temas yoluyla mümkün” diyordu. Hantavirüs enfeksiyonunun bilinen bir tedavisi yok ancak sosyal medya özellikle yabancı kaynaklarda sözde tedaviler ve takviye ürünler önerilmekte. Bazı kullanıcılar parazit önleyici bir ilaç olan ivermektin öneriyor fakat bu iddiayı destekleyecek hiçbir bilimsel kanıt yok. Hatırlanacağı üzere ivermektin COVİD-19 için de bir çare olarak lanse edilmiş ve Avrupa İlaç Ajansı (EMA) ve ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) gibi düzenleyici kurumlar, ivermektin kullanımına karşı uyarılarda bulunmak ve koronavirüse karşı etkinliğini gösteren hiçbir çalışma olmadığını yinelemek zorunda kalmıştı.Sanal alemde yer alan diğer başka dezenformatif mesajlarda ise D vitamini veya çinkonun hantavirüse karşı yardımcı olabileceği öne sürülüyor ve hayır, bu iddianın da bilimsel bir geçerliliği yok. Şu anda hantavirüs için spesifik bir tedavi bulunmuyor. Sadece palyatif bakım mevcut. Sunulan tıbbi bakım semptomları hafifletmeye ve oksijen tedavisi, gerekirse mekanik ventilasyon ve yoğun bakımda hemodinamik stabilizasyon ile stabil solunum ve hayati belirtileri korumaya odaklanıyor.