Giriş
Her 10 kişiden 6’sı güne aynı hatayla başlıyor: O sabah alışkanlığı beyninizi adeta sersemletiyor
Sabah alarmı çaldığında gelen o klasik “5 dakika daha” isteği, sandığınızdan çok daha büyük bir etki yaratıyor. Uzmanlara göre milyonlarca kişi, her gün tekrarlanan bu basit erteleme hareketiyle hem zihinsel performansını hem de gün içi enerjisini zayıflatıyor.
Harvard Tıp Fakültesi Uyku Tıbbı Bölümü’nden Dr. Rebecca Robbins, birden fazla alarm kurmanın ya da sürekli erteleme tuşuna dokunmanın uykuyu kesintiye uğratarak beynin uyanma sürecini bozduğunu söylüyor.
Bu parçalanmış uyanma düzeni, bilimsel olarak “uyku ataleti” adı verilen duruma yol açıyor. Kişi gözünü açsa bile beyin henüz tam olarak devreye girmediği için bir süre kendini yönsüz, ağır ve odaklanamayan bir halde hissediyor.
Uyku ataleti nedir?
Uyku ataleti; uyandıktan sonraki dakikalarda görülen, dikkat eksikliği, yavaş düşünme, sersemlik ve düşük bilişsel performansla karakterize bir dönem.
Psikologlara göre alarmı birkaç saniye arayla tekrar tekrar ertelemek bile bu durumu tetikliyor ve gün boyunca mevcut enerjiyi önemli ölçüde düşürüyor.
5 dakikalık ertelemenin yaygınlığı araştırmayla ortaya çıktı
Mass General Brigham’ın üç milyondan fazla geceyi kapsayan verileri, kötü sabah alışkanlığının ne kadar yaygın olduğunu gözler önüne serdi:
Katılımcıların %56’sı sabahları düzenli olarak “5 dakika ertele” tuşuna basıyor.
Aynı oranda kişi ise uyanabilmek için birden fazla alarm kuruyor.
Birden fazla alarm kalp atış hızını artırıyor
Cleveland Clinic’ten uyku psikoloğu Dr. Alicia Roth, çok sayıda alarm kurmanın uyanmayı kolaylaştırdığı düşünülse de aslında tam tersine kişiyi daha yorgun bıraktığını söylüyor.
Brigham and Women’s ile Mass General Hastanesi’nin ortak araştırması da bu durumu doğruluyor:
Birden çok alarm kullananların kalp atış hızının daha yüksek olduğu ve sabahın son dakikalarında daha hafif, bölünmüş bir uyku sürdüğü görüldü.
Bu tablo uzmanlara göre, sesle sürekli bölünen kalitesiz bir uykuya işaret ediyor.
Uzmanların önerisi net: Tek alarm, sıfır erteleme
Bilişsel sağlığın korunması, güne enerjik başlamak ve kalp ritmini sabitlemek için uzmanlar “tek alarm kurun ve erteleme tuşuna dokunmayın” uyarısında bulunuyor.