Her gün tüketiyoruz ama ömrü 10 yıl kısaltıyor! Tadına bayılıyoruz, sağlığımızı bozuyor

Hemen her mutfakta bulunan ve tadıyla bağımlılık yapan bu ürünler, masum görünse de sağlığı tehdit ediyor. Araştırmalar, uzun vadede kalp hastalığı, obezite ve erken ölüm riskini artırdığını ortaya koyuyor. Uzmanlar, ölçülü tüketilmesi gerektiği konusunda ısrarla uyarıyor. Son yıllarda yapılan çalışmalar, market raflarında yer alan birçok ürünün yüksek oranda işlenmiş ve katkı maddeleriyle dolu olduğunu gösteriyor. Özellikle ABD’de ortalama bir kişinin beslenmesinin yaklaşık %60’ı ultra işlenmiş gıdalardan oluşuyor. İlave şeker tüketiminin %89’undan fazlası da bu gıdalardan geliyor. Kasım 2022’de The American Journal of Preventive Medicine dergisinde yayımlanan geniş kapsamlı bir analiz, 30 ila 69 yaş arasındaki 541 binden fazla Brezilyalı yetişkini inceledi. Sonuçlara göre ultra işlenmiş gıda tüketimi, bu yaş grubundaki yaklaşık 57 bin erken ölümle bağlantılı bulundu. Bu oran, tüm erken ölümlerin %10,5’ine denk geliyor. Araştırmalar uzun süredir ultra işlenmiş gıdaların olumsuz sağlık etkilerini gözler önüne seriyor. 2020’de yayımlanan bir Besin Araştırması çalışması, bu ürünlerin aşırı yemeye neden olduğunu ve obezite ile tip 2 diyabet riskini artırdığını ortaya koydu. Aynı zamanda vücutta iltihaplanmayı tetikleyebiliyorlar. Diğer bilimsel bulgular, bu gıdaların kalp hastalığı, kolorektal kanser ve bilişsel gerileme riskini artırabileceğini işaret ediyor. Özellikle yüksek oranda tüketim, kardiyovasküler hastalıklara bağlı ölümlerle ilişkilendiriliyor. Araştırmacılar, tüketimde %10 ila %50 oranında azalma sağlanmasıyla 5.900 ila 29.300 erken ölümün önlenebileceğini bildiriyor. American Journal of Public Health dergisinde yayımlanan bir genel bakış, paketli ultra işlenmiş gıdaların porsiyon boyutlarının yıllar içinde giderek büyüdüğünü ortaya koydu. 2002’deki örnek boyutlarla karşılaştırıldığında, günümüzde bazı ambalajlar beş kata kadar daha büyük hale geldi. Uzmanlara göre bu durum, aşırı enerji alımını kolaylaştırıyor ve obezite başta olmak üzere birçok sağlık sorununu tetikliyor. Sağlık otoriteleri, gıda endüstrisine paketli ürünlerin porsiyonlarını küçültme çağrısı yapıyor ancak bu konuda henüz istenilen adımlar atılmış değil. Ultra işlenmiş gıdalar yalnızca yüksek işlem görmüş olmalarıyla değil, içeriklerindeki katkı maddeleri, ilave şeker, tuz ve doymuş yağ oranıyla da dikkat çekiyor. Gazlı içecekler, cipsler, şekerlemeler, paketli unlu mamuller, işlenmiş etler ve hazır yemekler bu gruba örnek verilebilir. Ancak her işlenmiş gıda bu kategoriye girmez. Örneğin konserve ton balığı, sebzeler veya dondurulmuş meyveler, besin değerini koruyabildikleri için sağlıklı alternatiflerdir. Temel fark, içerikteki katkı maddesi sayısıdır. Çok sayıda katkı ve ilave şeker içeren gıdalar “ultra işlenmiş” kabul edilir ve ölçülü tüketilmelidir.