İran–ABD–İsrail geriliminde kritik dönemeç: Ateşkes için 48 saat süresi

İran ile ABD’nin, çatışmaları sona erdirebilecek bir ateşkes mutabakatı üzerinde uzlaşmaya yakın olduğu iddia edildi. ABD’nin İran’a tek sayfalık anlaşma metni için 48 saat süre verdiği, Tahran’ın ise teklifi değerlendirmeye aldığı bildirildi. ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın anlaşmayı kabul etmesi halinde savaşın sona erebileceğini söyledi.

TRUMP: İRAN ASKERİ ANLAMDA YENİLMİŞ DURUMDA
01.45
Başkanı Donald Trump, "Full Measure" adlı haber platformuna verdiği röportajın yayımlanan ilk bölümünde, İran'la ilgili son durumu değerlendirdi. İran'ın hava, deniz ve kara unsurlarına çok ciddi zararlar verdiklerini savunan Trump, "Askeri olarak yenilmiş durumdalar. Belki bunun farkında değiller ama bence farkındalar, çünkü bu konuyla uğraşıyorlar. İran'ın asla nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceğiz ve şu anda askeri olarak yenilmiş durumdalar." değerlendirmesini yaptı.
İran'ın önce bir anlaşmaya varıp sonra bunu bozduğunu ileri süren Trump, Tahran'daki liderler için "zor bir grup" ifadesini kullandı. ABD Başkanı, "Bugün ayrılsak (İran'ı) yeniden inşa etmeleri 20 yıl sürer." dedi.

TRUMP: 1 HAFTA İÇİNDE SONUCA ULAŞMAYI BEKLİYORUZ
22.13
ABD Başkanı Donald Trump, İran'la anlaşma konusunda iyimser olduğunu ve sürecin 1 haftada sonuca ulaşmasını beklediğini belirtti. ABD Başkanı Trump, Fox News kanalından Bret Baier'e telefonla yaptığı açıklamada, İran'la anlaşma konusundaki son durumu değerlendirdi. Trump, İran'la anlaşma konusunda iyimser olduğunu vurgularken, aynı zamanda temkinli olduğunu da dile getirdi. Baier, Trump'ın, İran'la anlaşma süreci konusunda nasıl bir takvimi öngördüğü sorusuna, "her şeyin tamamlanabilmesi için 1 hafta" cevabını verdiğini söyledi.
"BİR ANLAŞMAYA VARMAMIZ ÇOK MUHTEMEL"
ABD Başkanı Trump, Beyaz Saray'da basın mensuplarının, İran gündemine ilişkin sorularını yanıtladı.Trump, İran'la devam eden görüşmelerde mesafe katettiklerini vurgulayarak, "Bizimle anlaşma yapmak istiyorlar. Son 24 saatte (İran'la) çok verimli görüşmeler yaptık ve bir anlaşmaya varmamız çok muhtemel." ifadelerini kullandı.
“BU ANLAŞMA OLACAK, SON TARİH YOK”
Görüşmelerin içeriğine dair bir yorum yapmazken, İran'ın nükleer silaha sahip olmamayı kabul ettiğini öne süren ABD Başkanı, "İran, nükleer silaha sahip olamaz ve sahip olmayacak da, zaten diğer hususların yanı sıra bunu da kabul ettiler." dedi. Trump, İran'ın askeri ve siyasi kapasitesini büyük ölçüde "ortadan kaldırdıklarını" savunarak, İranlı birçok liderin öldürüldüğünü ve yeni gelen isimlerle görüşmeleri sürdürdüklerini kaydetti. Bir basın mensubunun "Anlaşma için son tarih nedir?" şeklindeki sorusuna Trump, "Bu (anlaşma) olacak, son tarih yok." yanıtını verdi.

CENTCOM: İRAN'A AİT BİR TANKERİ VURDUK
20.30
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Umman Körfezi'nde ABD ablukasına rağmen Hürmüz Boğazı'nı geçmeye çalışan İran'a ait bir tankeri vurduğunu açıkladı.

PAKİSTANLI KAYNAKLAR: GÖRÜŞMELER HAFTAYA BAŞLAYABİLİR
Pakistanlı yetkililer, İslamabad yönetiminin gelecek hafta ABD ile İran arasındaki görüşmelerin ikinci turuna ev sahipliği yapmayı beklediğini öne sürdü.
Pakistan hükümetinden iki yetkili, AA muhabirine, İslamabad yönetiminin ABD/İsrail-İran arasındaki savaşın son bulmasına yönelik arabuluculuk çabalarını değerlendirdi.
Yetkililer, Pakistan'ın, gelecek hafta ABD ile İran arasındaki görüşmelerin ikinci turuna ev sahipliği yapmayı beklediğini belirterek, "Son gelişmeler göz önünde bulundurulduğunda Pakistan, Orta Doğu'daki çatışmaya müzakere yoluyla bir çözüm getirmek üzere iki taraf arasındaki görüşmelerin önümüzdeki hafta yeniden başlaması konusunda umutlu." şeklinde konuştu.
ABD Başkanı Donald Trump'ın 14-15 Mayıs'ta Çin'e yapmayı planladığı ziyaret öncesinde ABD ile İran'ın, "ön anlaşmaya varabileceğini" iddia eden yetkililer, Trump'ın söz konusu ziyaretten önce İran'la anlaşma imzalamayı "çok istediğini" ileri sürdü.
Yetkililer, Trump'ın Özgürlük Projesi'ni kısa süreliğine durdurması ve ABD Donanmasının 19 Nisan'da el koyduğu İran'a ait Touska adlı kargo gemisi mürettebatını serbest bırakması gibi gelişmelerin, çatışmanın müzakere yoluyla çözüme kavuşturulacağına dair umutları artırdığı değerlendirmesinde bulundu.
İki taraf arasındaki sorunların neredeyse yüzde 80 ila 85'inin halihazırda çözüme kavuşturulduğunu öne süren yetkililer, nükleer meselenin ise halen büyük bir "tıkanıklık" yarattığını ifade etti.
Öte yandan yetkililer, Pakistan'ın, tarafları müzakere masasına oturtmak amacıyla nükleer meselede "orta yol bulma" yönündeki çabalarını yoğunlaştırdığını belirtti.

İSRAİL: SALDIRMAK İÇİN "BİR DİZİ HEDEF" HAZIRLADIK
16:39
İsrail Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, Lübnan'ın güneyine yaptığı ziyarette, ülkenin ordusunun savaşın yeniden başlaması durumunda İran'a saldırmak için "bir dizi hedef" hazırladıklarını söyledi.
İsrail ordusunun görüşmeyle ilgili resmi açıklamasında şu ifadeler yer aldı:
"ABD ordusuyla iş birliği ve koordinasyon devam ediyor ve durumu yakından takip ediyoruz."
Zamir, "Yoğun ve ve sert saldırıya geri dönmek için tam teyakkuzdayız. Bu saldırılar, kazanımlarımızı derinleştirmemize ve İran rejimini daha da zayıflatmamıza olanak sağlayacak" dedi.

TRUMP, YÜZ YÜZE GÖRÜŞMELER İÇİN ERKEN OLDUĞUNU SÖYLEDİ
15:39
Trump, New York Post'a İran ile yüz yüze barış görüşmelerini tartışmak için “hâlâ çok erken” olduğunu söyledi. Trump, Pakistan'a müzakereler için seyahat edip etmeyeceği sorusuna, şu anda böyle bir gezinin olası olmadığını belirterek, "Zannetmiyorum. Çok uzak (bir olasılık), fazlasıyla" yanıtını verdi.
14:51
TRUMP: EĞER KABUL ETMEZLERSE...
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social medya hesabından yeni bir açıklamada bulundu.
Trump açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"İran'ın, mutabık kalınan anlaşmadaki maddeleri kabul etmesi durumunda zaten efsanevi hale gelen Destansı Öfke operasyonu ve son derece etkili olan abluka sona erecek. Böylece Hürmüz Boğazı'nın İran da dahil olmak üzere herkese açık olması sağlanacak. Eğer kabul etmezlerse, bombalama yeniden başlayacak ve ne yazık ki, öncekine göre çok daha yüksek bir seviyede ve yoğunlukta olacak."

İRAN: BARIŞ TEKLİFİNİ DEĞERLENDİRİYORUZ
13:11
İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, Washington'ın 14 maddelik barış teklifini değerlendirdiklerini açıkladı.
12:08
AXİOS: İRAN VE ABD ANLAŞMAK ÜZERE
ABD'nin İran ile savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için Tahran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yakın olduğu öne sürüldü.
Axios platformunun ismini vermek istemeyen, konu hakkında bilgi sahibi kaynaklara ve bazı ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre ABD, mutabakat zaptı imzalanması için İran'dan 48 saat içinde yanıt bekliyor.
Buna göre, Washington yönetiminin İran ile savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için çerçeve oluşturmak amacıyla Tahran yönetimiyle tek sayfalık mutabakat zaptı imzalamaya yaklaştığını öne süren ABD'li iki yetkili, henüz herhangi bir şey üzerinde anlaşmaya varılmadığını ancak bu durumun savaşın başlamasından bu yana tarafların bir anlaşmaya en çok yaklaştığı nokta olduğunu belirtti.
ABD'li iki yetkili, Başkan Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nde "geri adım atması" ve İran ile varılan geçici ateşkesin çökmesini önleme kararının bu görüşmelerdeki ilerlemeye bağlı olduğunu ileri sürdü.
Haberde, mevcut haliyle mutabakat zaptının, bölgedeki savaşa son verilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın açılması, İran'ın nükleer programının sınırlandırılması ve ABD yaptırımlarının kaldırılması için ayrıntılı anlaşma üzerinde 30 günlük bir müzakere döneminin başlamasını öngördüğü aktarıldı.
İki kaynak, bu görüşmelerin Pakistan'ın başkenti İslamabad'da veya İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılabileceğini ifade etti.
ABD'li bir yetkili, söz konusu 30 günlük müzakere dönemi süresince İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişine getirdiği kısıtlamaların ve ABD'nin deniz ablukasının kademeli olarak kaldırılacağını iddia etti.
Bazı kaynaklar, İran'ın nükleer programını askıya almayı öngören moratoryumun süresinin en az 12 yıl olacağını bazıları da 15 yıl olabileceğini öne sürdü.
Kaynaklara göre ABD, İran'ın zenginleştirme konusunda herhangi bir ihlalde bulunması durumunda moratoryumun uzatılmasını öngören bir madde eklemek istiyor.
ABD'li yetkili, tarafların İran'ın yer altı nükleer tesisleri işletmeme taahhüdünde bulunacağı bir madde üzerinde görüştüklerini, ABD'nin İran'dan Birleşmiş Milletler (BM) müfettişleri tarafından yapılacak ani denetimler de dahil gelişmiş denetim rejimine uymayı taahhüt etmesini istediğini ifade etti.

10:53
Fransız gemisi saldırıya uğradı
Fransız denizcilik şirketi CMA CGM, bir konteyner gemisinin Hürmüz Boğazı'nda saldırıya uğradığını duyurdu.
AFP'ye açıklama yapan nakliye şirketi, "CMA CGM San Antonio gemisi dün Hürmüz Boğazı'ndan geçerken bir saldırının hedefi oldu. Saldırıda bazı mürettebat üyeleri yaralandı. Gemide hasar meydana geldi" dedi.
Yaralıların tedavi altına alındığı kaydedildi.
08:17
İran'da hava savunma sistemleri devreye girdi
Entekhab haber sitesine göre, Hürmüzgan Valiliği Hürmüz Boğazı’nın yanı başındaki Keşm Adası çevresinde gece patlama sesleri duyulduğunu belirtti. Patlama seslerinin mikro dron ve keşif insansız hava araçlarına karşı savunma sisteminin devreye girmesi sonucu duyulduğu ifade edilen açıklamada, Keşm Adası'nda herhangi bir çatışma, patlama ya da hasar meydana gelmediği aktarıldı.

08:17
İran'da hava savunma sistemleri devreye girdi
Entekhab haber sitesine göre, Hürmüzgan Valiliği Hürmüz Boğazı’nın yanı başındaki Keşm Adası çevresinde gece patlama sesleri duyulduğunu belirtti. Patlama seslerinin mikro dron ve keşif insansız hava araçlarına karşı savunma sisteminin devreye girmesi sonucu duyulduğu ifade edilen açıklamada, Keşm Adası'nda herhangi bir çatışma, patlama ya da hasar meydana gelmediği aktarıldı.

08:03
Lübnan'a saldırılar sürüyor
Lübnan resmi haber ajansı NNA'da yer alan haberde, İsrail ordusunun, güneydeki Sur kentine bağlı Deyr Kifa beldesinde İslami Sağlık Kurumuna ait bir ambulansı İHA'yla hedef aldığı belirtildi. Söz konusu saldırıda 3 kişinin yaralandığı vurgulanan haberde, yaralıların bölgedeki hastanelere ulaştırıldıkları ifade edildi.Lübnan resmi haber ajansı NNA'da yer alan haberde, İsrail ordusunun, güneydeki Sur kentine bağlı Deyr Kifa beldesinde İslami Sağlık Kurumuna ait bir ambulansı İHA'yla hedef aldığı belirtildi.

Söz konusu saldırıda 3 kişinin yaralandığı vurgulanan haberde, yaralıların bölgedeki hastanelere ulaştırıldıkları ifade edildi.
Haberde, İsrail savaş uçaklarının da gece saatlerinde güneydeki Kalaviye ve Baraşit beldelerini bombaladığı ve Kalaviye'deki Burc Kalaviye Okulu'nda ağır hasar meydana geldiği kaydedildi.

07:34
İran basınına göre Trump geri adım attı
İran basını, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulması yönündeki açıklamasını "başarısızlık" olarak nitelendirdi.

Yarı resmi Tesnim Haber Ajansı, konuya ilişkin haberini "Trump geri adım attı, sözde 'Özgürlük Projesi' durduruldu" başlığıyla verdi. Trump'ın Özgürlük Projesi'nin askıya alındığını duyurmasının "ABD'nin Hürmüz Boğazı sorunuyla başa çıkmadaki başarısızlıklarının devamı niteliğinde" bir adım olarak değerlendirildiği haberde, "Trump, planının başarısızlığını bir şekilde örtbas etmeye çalışırken, her zamanki yanlış iddialarını bir araya getirdi." ifadesine yer verildi.

Yarı resmi Fars Haber Ajansı da Trump'ın açıklamasına ilişkin, "Trump, Özgürlük Projesi'ni durdurarak bir daha geri adım attı" başlığını kullandı. Haberde, Trump'ın planı geçici olarak durdurma açıklaması "İran'dan yapılan kesin uyarılar karşısında" verilmiş bir karar olarak yorumlandı.

07:00
Trump: Özgürlük Projesi'ni durdurduk
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerin geçişine yönelik yardım girişimi olarak nitelendirilen Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına karar verdiklerini bildirdi.

Trump, sosyal medya hesabından, Hürmüz Boğazı'ndaki Özgürlük Projesi'nin son durumuna dair açıklama yaptı. ABD Başkanı Trump, şunları kaydetti:
"Pakistan ve diğer ülkelerin talebi üzerine, İran'a karşı yürüttüğümüz harekatta elde ettiğimiz muazzam askeri başarılar ve ayrıca İran temsilcileriyle tam ve nihai bir anlaşmaya varılması yönünde büyük ilerleme kaydedilmiş olması dolayısıyla, abluka tam olarak yürürlükte kalmakla birlikte, (taraflar arası) anlaşmanın nihai hale getirilip imzalanıp imzalanamayacağını görmek için Özgürlük Projesi'nin kısa bir süreliğine durdurulmasına karşılıklı olarak karar verdik."

"ÖZGÜRLÜK PROJESİ"
Trump, 4 Mayıs itibarıyla, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin, boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamış ve buna "Özgürlük Projesi" adını vermişti.