İran Hürmüz'de gerginliği tırmandıran açıklama: ABD saldırırsa üsleri vururuz

ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya İran'ın elindeki yüksek düzeyli zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması konusunda taviz vermeyeceği taahhüdünde bulunduğu iddia edildi.İsrail'de yayın yapan Kanal 13 televizyonuna konuşan üst düzey bir İsrailli yetkili, Trump, Netanyahu'ya İran'ın elindeki (yüksek düzeyli) zenginleştirilmiş uranyum konusunda taviz vermeyeceği taahhüdünde bulundu. dedi.Adı açıklanmayan İsrailli yetkili, Tel Aviv yönetiminin ABD ile İran arasındaki müzakerelerin devam etmesinde bir sakınca görmediğini savunarak, sözlerini şöyle sürdürdü:Değerlendirmelerimize göre (müzakereler) bir noktada çökecek. Trump'ın bizim tarafımızdan (bir savaşa) sürükleniyormuş hissine kapılmaması için panik göstermekten kaçınıyoruz. Süreci kendisinin yönetmesine izin vermek istiyoruz.ABD ile İran arasındaki müzakerelerin uzamasıyla birlikte İsrail yönetiminin, saldırıların yeniden başlatılması dahil her türlü senaryoya hazırlık yaptığını öne süren yetkili, İsrail ordusu yetkililerinin güvenlik toplantılarında İran Devrim Muhafızları Ordusu'nu mevcut durumda mağlup bir yapı olarak nitelendirerek süreci operasyonel fırsat olarak gördüğüne işaret etti.Öte yandan Mossad'ın Netanyahu'ya sunduğu raporlarda, saldırılara geri dönülmesinin Tahran yönetiminin devrilme sürecini hızlandıracağı yönündeki değerlendirmeler yer aldı.ABD Başkanı Trump, İran'ın süreci bilerek yavaşlattığı yönündeki iddialara ilişkin, Bunu yakında öğreneceğiz. açıklamasında bulunmuştu.İran'la görüşme sürecinin iyi gittiğini söyleyen Trump, İranlılardan çok yakında bir geri bildirim alacaklarını vurgulayarak, ona göre adımlarını atacaklarını ifade etmişti. İran Devrim Muhafızları Ordusu Hava-Uzay Kuvvetleri Komutanlığı, füze ve insansız hava araçlarının bölgedeki Amerikan hedefleri ile düşman gemilerine kilitlenerek ateşleme emri beklediğini bildirdi.İran'ın stratejik füze operasyonlarından sorumlu birimi Devrim Muhafızları Ordusu Hava-Uzay Kuvvetleri Komutanlığı, donanmanın İran'a ait petrol tankerleri ve ticari gemilere müdahaleye ABD'nin bölgedeki merkezleri ve düşman gemilerine ağır saldırıyla karşılık verileceği uyarısının ardından yazılı açıklama yaptı.Açıklamada, Devrim Muhafızları Ordusu Hava-Uzay Kuvvetlerinin füze ve insansız hava araçları, bölgedeki ABD hedeflerine ve saldırgan düşmanın gemilerine kilitlendi. Ateşleme emrini bekliyoruz. ifadesi kullanıldı.Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, ABD'nin İran'a ait petrol tankerlerine ve ticari gemilerine müdahale ve saldırılarına karşı Uyarı notuyla yazılı açıklama yayımlamıştı. Açıklamada, İran'ın petrol tankerleri ve ticari gemilerine herhangi bir müdahale halinde, bölgedeki ABD merkezlerinden birine ve düşman gemilerine ağır saldırılar düzenleneceği bildirilmişti. İsrail'in, İran'a yönelik saldırılarını desteklemek için Irak çölünde gizli bir karakol kurduğu ve bunu tespit etmek üzere olan Irak birliklerine hava saldırıları düzenlediği iddia edildi.The Wall Street Journal'ın haberine göre, aralarında ABD'li yetkililerin de bulunduğu kaynaklar, İsrail'in, İran'a yönelik saldırıları desteklemek amacıyla Irak çölünde gizli bir askeri karakol kurduğunu öne sürdü.Haberde, İsrail'in, karakolu tespit etmek üzere olan Irak birliklerine hava saldırıları düzenlediği belirtildi.İsrail'in burada özel kuvvetler konuşlandırdığı, söz konusu tesisin İsrail hava kuvvetleri için lojistik merkez işlevi gördüğü ve İsrail'in bu karakolu İran'a yönelik saldırıların hemen öncesi ABD'nin bilgisi dahilinde inşa ettiği kaydedildi.Irak medyasının, bir çobanın söz konusu bölgede helikopter uçuşları da dahil olağandışı askeri faaliyetler gördüğünü bildirdiğini ve Irak ordusunun durumu araştırmak üzere bölgeye asker gönderdiğini yazdığı aktarılan haberde, İsrail'in hava saldırılarıyla bu askerleri uzak tuttuğu savunuldu.İsrail ordusu, konuya ilişkin açıklama yapmaktan kaçındı. İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, başkent Tahran'da Plan ve Bütçe Kurumu’na yaptığı ziyarette, enerji tasarruf tedbirleri hakkında açıklamalarda bulundu. Yaz döneminin yaklaşmasıyla birlikte enerji tüketiminde artış meydana gelebileceğini söyleyen Pezeşkiyan, enerji kullanımı konusunda tasarruf tedbirleri alınmasını istedi. Pezeşkiyan, bazı yerel ve ulusal kuruluşların, halkı enerji tasarrufu konusunda bilgilendirmesi gerektiğini belirterek, özellikle soğutma amacıyla kullanılan ve yüksek miktarda enerji harcayan elektronik ekipmanların, enerji tasarrufu yapan yeni ekipmanlarla değiştirilmesi gerektiğini vurguladı. ABD'nin önde gelen gazetelerinden New York Times, Rusya'nın İran'a askeri ve ticari malzemeler taşıdığını öne sürdü.New York Times'ta yer alan haberde, Rusya, Hazar Denizi'ni kullanarak askeri ve ticari malzemeleri sessizce İran'a taşıyor, Tahran'ın ABD baskısını ve yaptırımlarını aşmasına yardımcı oluyor. ifadeleri kullanıldı. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen kritik müzakerelerde dikkat çeken bir açıklama yaptı. Trump, Tahran yönetiminden barış teklifine ilişkin yanıtı “bu gece” beklediğini söylerken, Washington’un masaya koyduğu şartlar da ortaya çıktı.ABD’DEN İRAN’A KRİTİK TEKLİFNew York Post’un müzakerelere yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD yönetimi İran’a kapsamlı bir teklif sundu.Haberde, Washington’un İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurması ve Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemi geçişlerini yeniden açması karşılığında yaptırımları hafifletmeyi teklif ettiği belirtildi.Tek sayfalık mutabakat zaptının, daha sonra müzakere edilecek geniş kapsamlı bir anlaşmanın temelini oluşturması bekleniyor.KRİTİK PAZARLIK: URANYUM STOKLARITaraflar arasındaki en büyük anlaşmazlık başlıklarından birinin İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokları olduğu belirtildi.Habere göre Trump yönetimi, radyoaktif materyalin üçüncü bir ülkeye değil doğrudan ABD’ye teslim edilmesini istiyor. Ayrıca İran’ın gelecekte yeniden zenginleştirme faaliyetlerine ne zaman başlayabileceği konusu da masadaki en kritik başlıklardan biri olarak görülüyor.“BU GECE MEKTUP ALACAĞIM”Trump, Kuzey Virginia’daki golf sahasında düzenlenecek akşam yemeği için Beyaz Saray’dan ayrılırken gazetecilerin sorularını yanıtladı.ABD Başkanı şu ifadeleri kullandı:“Bu gece bir mektup alacağım söyleniyor. Bakalım nasıl olacak.”İran’ın süreci yavaşlatıp yavaşlatmadığı sorusuna ise Trump, “Bilmiyorum. Yakında öğreneceğiz” yanıtını verdi. 12:08Tel Aviv'den Washington'a 'savaş' baskısıHürmüz Boğazı’nda son günlerde yaşanan gerilim ve karşılıklı ateşkes sonrası İsrail’in tam teyakkuz durumuna geçtiği öne sürüldü. İsrail basını, Tel Aviv yönetiminin İran’a karşı savaşın yeniden başlaması için ABD üzerindeki baskısını artırdığını yazdı.KANAL 12: İSRAİL ORDUSU ALARM DURUMUNDATel Aviv merkezli Kanal 12 televizyonunun haberine göre, Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin ardından İsrail güvenlik birimleri yüksek alarm seviyesine geçirildi.Haberde, Tel Aviv yönetiminin Tahran ile Washington arasında olası bir anlaşmanın “İsrail’in zararına” olacağından endişe ettiği ve bu nedenle son günlerde ABD yönetimine çok sayıda mesaj ilettiği belirtildi.“İRAN’A KARŞI SAVAŞ YENİDEN BAŞLAMALI”Yedioth Ahronoth gazetesi ise İsrail güvenlik kurumlarının büyük bölümünün İran’a yönelik deniz ablukasının sürdürülmesini istediğini yazdı.Haberde, Tel Aviv yönetiminin Tahran ile Washington arasında yapılabilecek herhangi bir anlaşmanın “İsrail’in zararına” olacağını düşündüğü ve bu rahatsızlığın resmi kanallarla ABD’li yetkililere iletildiği aktarıldı.“ALTYAPI DA HEDEF ALINMALI”Kanal 12’nin haberinde dikkat çeken bir başka detay ise İsrailli yetkililerin ABD tarafına verdiği mesaj oldu.Habere göre Tel Aviv, olası yeni bir savaşta İran’ın altyapısının da doğrudan hedef alınmasını istiyor.İsrailli bir yetkili, kanala yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:“ABD ve İsrail’in İran İslam Cumhuriyeti sistemini çökertme gücü yoksa, en azından altyapıya darbe vurarak bu ülkeye zarar vermeye çalışmaları gerekir.” Haberde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da Tahran-Washington hattındaki müzakereleri yakından takip ettiği belirtildi.Netanyahu’nun, son gelişmeler hakkında bilgi almak amacıyla her gün ABD yönetimiyle temas halinde olduğu ifade edildi.HAARETZ: TRUMP GERİLİMİN TIRMANMASINI İSTEMİYORÖte yandan Haaretz gazetesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile savaşı sona erdirmeye çalıştığını yazdı.Haberde, Washington yönetiminin İsrail’in tek taraflı adımlarla gerilimi yeniden tırmandırmasına izin vermek istemediği belirtildi 10:09ABD basını: Müzakereler önümüzdeki hafta başlayabilirWall Street Journal’ın aktardığına göre, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin Pakistan’ın başkenti İslamabad’da önümüzdeki hafta yeniden başlaması gündemde.Tarafların, savaş sonrası oluşan gerilimi düşürmek ve yeni bir çerçeve anlaşması oluşturmak için diplomatik temaslarını hızlandırdığı belirtildi.İRAN’DAN DİKKAT ÇEKEN NÜKLEER MESAJHabere göre İran, ilk kez nükleer programını görüşmeye açık olduğunu ifade etti.Müzakerelerde özellikle uranyum zenginleştirme faaliyetleri, yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokları ve bunların geleceği ana gündem maddeleri arasında yer alıyor.ZENGİNLEŞTİRİLMİŞ URANYUM MASADATarafların, İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının bir kısmının yurt dışına transfer edilmesi ihtimalini değerlendirdiği aktarıldı.Ancak İranlı bir yetkili, Tahran yönetiminin hâlâ ABD’ye nükleer malzeme transferine karşı olduğunu söyledi.İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini ne kadar süreyle askıya alacağı ya da zenginleştirilmiş uranyumu ne kadar süreyle ülke dışına çıkaracağı konusunda ise henüz anlaşma sağlanamadı.HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN KRİTİK MADDEÇalışma belgesinde İran’a, Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısını hafifletme çağrısı yapıldığı belirtildi.İran’ın boğaz üzerindeki denetim rolünün ise hâlâ çözülemeyen başlıklardan biri olduğu kaydedildi.ABD’DEN ABLUKA SİNYALİHabere göre ABD, görüşmelerin başlamasının ardından 30 gün içinde İran limanlarına uyguladığı ablukayı hafifletmeyi değerlendirecek.Taraflar arasında ilerleme sağlanması hâlinde bu sürenin karşılıklı anlaşmayla uzatılabileceği ifade edildi.Diplomatik kaynaklar, sürecin kırılgan olduğunu ancak tarafların tamamen masadan kalkmak istemediğini belirtti.09:51ABD istihbaratı Hamaney'i arıyorABD istihbaratı, İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in kamuoyundan uzak ve tecrit altında tutulmasına rağmen ülkenin savaş ve müzakere stratejisinin şekillenmesinde kritik rol oynadığı değerlendirmesinde bulundu.Washington yönetiminin ise İran’daki gerçek karar alma merkezinin kim olduğu konusunda ciddi bir belirsizlik yaşadığı ifade edildi.ELEKTRONİK CİHAZ KULLANMIYORAmerikan istihbarat kaynaklarına göre gizemin en büyük nedenlerinden biri, Hamaney’in hiçbir elektronik iletişim cihazı kullanmaması.İddiaya göre Hamaney yalnızca kendisini bizzat ziyaret eden kişilerle ya da özel kuryeler aracılığıyla iletişim kuruyor. Bu durumun, ABD istihbaratının İran'daki liderlik zincirini takip etmesini zorlaştırdığı belirtiliyor. AĞIR YARALI OLDUĞU İDDİASICNN International'a konuşan kaynaklara göre Mücteba Hamaney, savaşın başında düzenlenen saldırıda ağır yaralandı.Yüzünü, kolunu, gövdesini ve bacağını etkileyen ciddi yanıklar nedeniyle tedavi gördüğü belirtilen Hamaney’in hâlâ tecrit altında tutulduğu öne sürüldü.İran’daki Dini Liderlik Ofisi’nden üst düzey isim Mazaher Hosseini ise Hamaney’in sağlık durumuna ilişkin yaptığı açıklamada, şu anda sağlığı mükemmel dedi.Hosseini, Kulağının arkasına küçük bir şarapnel parçası isabet etti ifadelerini kullanırken, ayağındaki ve belindeki hafif yaraların da iyileşme sürecinde olduğunu belirtti.İLK YÜZ YÜZE GÖRÜŞMEİran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan yaptığı açıklamada, Hamaney ile iki buçuk saat süren bir görüşme gerçekleştirdiğini duyurdu. Bu görüşmenin, İran’ın yeni dini lideriyle yapılan ve kamuoyuna açıklanan ilk üst düzey yüz yüze temas olduğu belirtildi.ABD YERİNİ HÂLÂ DOĞRULAYAMADIBabası Ali Hamaney’in yerine yeni dini lider ilan edilen Mücteba Hamaney'in nerede olduğu ise gizemini korumaya devam etti. ABD istihbarat teşkilatlarının bugüne kadar Hamaney’in bulunduğu yeri görsel olarak doğrulayamadığı kaydedildi. ABD’li yetkililerin elde ettiği bilgilerin büyük bölümünün, Hamaney’le temas kurabilen kişilerden geldiği aktarıldı.OPERASYONLARI KİM YÖNETİYOR?CNN’e konuşan kaynaklara göre İran’daki günlük operasyonların fiili yönetimi, Devrim Muhafızları’nın üst düzey isimleri ile İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından yürütülüyor.Bu durumun, İran yönetiminde resmî yapıdan çok parçalı ve gölge bir güç mekanizmasının öne çıktığı yorumlarına neden olduğu belirtiliyor. 06:46Trump: Elimizde başka seçenekler varABD Başkanı Donald Trump, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine yönelik Özgürlük Projesi'nin devam etmesine gerek olmadığını düşündüğünü ve alternatif yollarının olduğunu söyledi.Trump, Beyaz Saray'dan ayrılırken basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtladı.Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin geçişini sağlamaya yönelik kendisinin başlatıp sonra durdurduğu Özgürlük Projesi'ne dönülüp dönülmeyeceğine ilişkin soruya Trump, Sanmıyorum. Elimizde başka seçenekler var. Pakistan tarafından bunu yapmamamız istendi. Özgürlük Projesi iyi bir projeydi ancak bizim başka seçeneklerimiz var. yanıtını verdi. Trump, işlerin yolunda gitmemesi halinde yeniden Özgürlük Projesi'ne dönebileceklerini belirterek, O zaman Özgürlük Projesi ve ilave başka şeyler olur. dedi.İran'ın süreci bilerek yavaşlattığı yönündeki iddialara ilişkin Trump, Bunu yakında öğreneceğiz. diye konuştu.Trump, İran'la görüşme sürecinin iyi gittiğini ve İranlılardan çok yakında bir geri bildirim alacaklarını vurgulayarak, ona göre adımlarını atacaklarını kaydetti. 06:30İsrail'in Lübnan saldırılarında ölenlerin sayısı 32'ye yükseldiİsrail ordusunun, ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyindeki beldelere düzenlediği hava saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı 32'ye çıktı.İsrail ordusu, 17 Nisan'da yürürlüğe giren ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyine yönelik saldırılarını sürdürüyor.Lübnan resmi haber ajansı NNA'ya göre, İsrail uçakları sabah saatlerinden bu yana birçok beldeyi hedef aldı.NNA'nın haberine göre, Aşağı Homin beldesinde bir aracı hedef alan saldırıda 4 kişi öldü.İsrail'e ait İHA'lar Sultaniye, Haris, Deyr Antar, Aşağı Homin ve Arap Cel beldelerini de hedef aldı. Sultaniye'deki saldırıda 4, Arap Cel'de ise 3 kişi yaşamını yitirdi. İsrail'e ait bir insansız hava aracının (İHA), sabah saatlerinde ülkenin güneyindeki Kefr Şuba ile Kefr Hammam beldeleri arasında seyir halindeki bir aracı hedef alması sonucu 1 sivil savunma personeli hayatını kaybetmişti.Düveyr beldesine düzenlenen saldırıda 4 kişi yaşamını yitirirken, Cebşit beldesinde bir motosikleti hedef alan İHA saldırısında 1 kişi öldü.NNA'nın haberinde İsrail uçaklarının öğle saatlerinde Beyt Yahun, Şakra, Kefre, Beraşit, Safad Battih, Ayta el-Cebel ve Tulin beldelerine düzenlediği saldırılarda toplam 5 kişinin öldüğü ifade edildi.Sağlık Bakanlığı, İsrail saldırıları sonucu ülkenin güneyindeki Mifedon beldesinde 1, Ankun beldesinde 2, Tora beldesinde 4, Zerariye beldesinde ise 2'si çocuk 3 kişinin öldüğünü açıkladı.Öte yandan İsrail topçuları, sabah saatlerinde Kalile, Maaliyye ve Hinniye beldeleri arasında kalan bölgeyi bombaladı.İsrail ordusu sabah saatlerinde ayrıca Abbasiyye, Numeyriyye, Tayr Falsay, Halusiyye, Yukarı Halusiyye, Tora ve Marake beldeleri için saldırı tehdidinde bulunmuştu. ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.Ateşkese rağmen İsrail ordusu Lübnan'ın güneyindeki saldırılarını ve ev yıkımlarını sürdürürken, Hizbullah ise ateşkesi ihlal ettiği gerekçesiyle İsrail birliklerine saldırılar düzenliyor. - Hizbullah açıklamasıHizbullah'ın sosyal medya hesabından yapılan açıklamalarda, ateşkes ihlallerine karşılık işgal altındaki Bayyada beldesinde sabah saatlerinde bir iş makinesinin İHA ile vurulduğu belirtildi.Açıklamalarda ayrıca, Lübnan'ın güneyindeki Hiyam beldesindeki İsrail askerlerinin roket saldırısıyla hedef alındığı, Deyr Suryan beldesinde ise İsrail askerleri ile bir Merkava tankına saldırı düzenlendiği ifade edildi.Hizbullah, gün içinde, 24'ü Lübnan'ın güneyi ve 2'si İsrail'in kuzeyinde olmak üzere, İsrail askerlerini, üslerini ve araçlarını toplam 26 kez hedef aldığını duyurdu.- İsrail'in Lübnan'a saldırıları ve ateşkesİsrail ordusu, Lübnan'a 2 Mart'ta yoğun hava saldırıları başlatarak, ülkenin güneyinde birçok beldeyi işgal etmişti.Lübnan hükümeti de bu sürede ülkede yerinden edilenlerin sayısının 1 milyonu aştığını açıklamıştı.Lübnan Sağlık Bakanlığı, 2 Mart'tan beri İsrail saldırılarında yaklaşık 2 bin 700 kişinin öldüğünü bildirmişti. ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan'da yürürlüğe giren 10 günlük geçici ateşkesin 3 hafta daha uzatıldığını duyurmuştu.Ateşkese rağmen İsrail ordusu Lübnan'ın güneyindeki saldırılarını ve ev yıkımlarını sürdürürken, Hizbullah ise ateşkesi ihlal ettiği gerekçesiyle İsrail birliklerine saldırılar düzenliyor.