Kalp yaşı nasıl düşürülür? Grip tehlikeyi tetikliyor: Gezen ağrılara dikkat
Kalbinizin kaç yaşında olduğunu yaşam tarzınız belirler. Kalp yaşını düşürmezseniz, kalp kriziyle karşı karşıya kalabilirsiniz. Bildiğimiz riskler dışında, gizli riskler de var. Cinsel gücü artırıcı ilaçlar, enerji içecekleri ve elektronik sigara kalp krizini tetikleyen faktörlerdir. Alev Gürsoy Cimin sordu, Kalp ve Damar Cerrahı Prof. Dr. Yusuf Kalko cevapladı.

Kalbinizin kaç yaşında olduğunu yaşam tarzınız belirler. Kalp yaşını düşürmezseniz, kalp kriziyle karşı karşıya kalabilirsiniz. Bildiğimiz riskler dışında, gizli riskler de var. Cinsel gücü artırıcı ilaçlar, enerji içecekleri ve elektronik sigara kalp krizini tetikleyen faktörlerdir. Alev Gürsoy Cimin sordu, Kalp ve Damar Cerrahı Prof. Dr. Yusuf Kalko cevapladı.


Doğum tarihiniz nüfus cüzdanında yazar ama kalbinizin kaç yaşında olduğunu yaşam tarzınız belirler. Bugün 35 yaşında olup 60’lık kalbe sahip insanlar var. Tam tersine 60 yaşında olup kalbi 40 gibi çalışan insanlar da var. Aradaki fark genetik değil; alışkanlıklar. Kalp yaşı kalbin ve damarların ne kadar yıprandığını anlatır. Damarların elastikiyeti, tansiyon değerleri, kolesterol dengesi, kan şekeri, sigara kullanımı, kilo, stres düzeyi... Bunların hepsi kalp yaşını belirler.
PEKİ KALP YAŞI NEDEN YÜKSELİR?
Hareketsizlikle, yanlış beslenmeyle, şekerle, beyaz ekmekle, paketli gıdayla, sigarayla, alkolle, uykusuzlukla, sürekli stres ve öfkeyle, acelecilikle yükselir. Kalp, bunların hepsini biriktirir. Sessizce. Bir gün de “ben artık bu yükü taşıyamıyorum” der.

HAREKET ETMEK: Günde yarım saat tempolu yürüyüş, kalp yaşını düşüren en güçlü ilaçtır. Spor salonu şart değil. Düzenli yürüyüş, bisiklet, yüzme… Kalp ritmik çalışmayı sever. Oturduğu yerde çarpan kalp yaşlanır, hareketle çalışan kalp gençleşir.
MUTFAK: İlik suyu çorba, sebze, bakliyat, yoğurt, kefir, zeytinyağıyla pişmiş ev yemeği.
BAĞIRSAK SAĞLIĞI: Bağırsak bozulursa iltihap artar, damar yaşlanır.
UYKU: Uykusuz geçen her gece kalp yaşını biraz daha büyütür. Telefonla uyumak, geç saatlere kadar ekran bakmak kalbin biyolojik saatini bozar. Kalp gece dinlenmek ister.
STRES YÖNETİMİ: Kalp en çok umutsuzlukla yaşlanır. Derin nefes egzersizleri, yavaşlamak, durabilmek kalp yaşını düşürür.
ZARARLI ALIŞKANLIKLAR: Sigara, aşırı alkol, enerji içecekleri kalp yaşını hızla büyütür. “Az içiyorum” cümlesi kalp için geçerli değildir. Kalp sayıyla değil, maruziyetle yaşlanır.
DÜZENLİ KONTROL: Kalp yaşı tahminle değil ölçümle anlaşılır. Tansiyon, kolesterol, kan şekeri, damar ultrasonları... “İyiyim” demek yetmez. Kalp bazen bozulurken hiç ses çıkarmaz.
KİLO KONTROLÜ: Fazla kilo kalbin sırtındaki yüktür. Her fazla kilo kalbin biraz daha erken yaşlanması demektir. Ama burada mesele zayıflık değil, denge.
SABIR VE DÜZENLİ YAŞAMAK: Kalp yaşı bir ayda yükselmedi, bir ayda da düşmez. Ama doğru yolda gidersen düşer.

Hareketsizlik, kötü beslenme, sigara, alkol, uyuşturucu genetik yapı, menopoz ve ileri yaş gibi faktörleri hepimiz biliyoruz. Ama bilmediklerimiz de var. Gereksiz ve sık ağrı kesici kullanımı kalp krizine yol açabilecek bir risk faktörü. Bu ilaçlar prostasiklin adı verilen, damarların genişlemesini sağlayan ve pıhtılaşmayı dengeleyen maddenin üretimini azaltır.
Damarın genişleme kapasitesi düşer, pıhtılaşma dengesi bozulur. Enerji içecekleri ve cinsel gücü artırıcı ilaçlar da riski artırır. ”Gizli kalp” diye bir kavram var. Adam “Hocam bende bir şey yok” diyor ama cinsellik ilacını içiyor, yüzü şişiyor, kızarıyor, bayılıyor. Çünkü bir yeri güçlendireyim derken kalbi zorluyor.

Değil. Hatta bazı yönleriyle daha tehlikeli. Nikotin oranı daha yüksek olanlar var. “Nikotin yok, aroma var” diyorlar ama o aromaların içinde ağır metaller var. Akciğerde çok ciddi hasarlar yapabiliyor.
En büyük risk de çocuklarda. Türkiye’de ilkokul son sınıflara kadar indi. Okul bahçelerinde içiliyor. “Elektronik” kelimesi masum geliyor. Tablet gibi, bilgisayar gibi sanıyorlar. AVM’de bile kenara çekilip içiyorlar. Sonra nefes alamayan çocuklar geliyor. Entübe edilen vakalar var.

Tetikler. Özellikle kalp damarlarında ya da başka damarlarda plak bulunan kişilerde gribal enfeksiyonlar, plağın üzerinde hasara yol açabilir. Plak çatladığında trombositler hızla o bölgeye toplanır ve damar kısa sürede tıkanabilir.
Damarı tamamen tıkamasa bile çatladığında hayati sonuçlar doğurabilir. Çünkü kalp krizinin önemli bir kısmı tam tıkalı damarın yıllar içinde ağırlaşmasıyla değil, plağın çatlayıp bir anda pıhtıyla damarı kapatmasıyla gelir.

Her ağrı kalp krizi değildir ama hiçbir ağrı da önemsiz değildir. Biz son dönemde özellikle miyokardit dediğimiz kalp kası iltihaplarını daha sık görüyoruz. Hasta geliyor, “hocam nefes alamıyorum, çabuk yoruluyorum” diyor. Kalp kası iltihaplanmış.
Bu öyle basit bir şey değil. Bazen yaygın kalp yetmezliğine sokuyor. Çok ağır vakalarda kalp nakline kadar gidebiliyor. Bir de perikardit var, kalp zarı iltihabı. Bunların bir kısmı doktora hiç başvurmamış. O yüzden gerçek tabloyu tam olarak bilemiyoruz.
YARIN: KALP KRİZİNİN BELİRTİLERİ NASIL ORTAYA ÇIKAR?

