Giriş
“Kemikleri adeta çelik gibi güçlendiriyor”: Uzmanlar soya sütü gerçeğini açıkladı
Son yıllarda hakkında pek çok iddia ortaya atılan soya sütü, özellikle kemik ve diş sağlığını destekleyen bitkisel protein kaynakları arasında öne çıkıyor. Yanlış bilinenlerin gölgesinde kalan bu içecekle ilgili uzmanlardan net açıklamalar geldi. Hem Türkiye’de hem de dünyada tartışma konusu olan soya sütü için uzmanlar, “Sanıldığı kadar zararlı değil, hatta düzenli tüketildiğinde önemli faydalar sağlıyor” değerlendirmesinde bulunuyor.
Sağlıklı beslenmeye yönelen vatandaşların yakından takip ettiği bu uyarılar, soya sütüyle ilgili olumsuz algıyı da yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlara göre, yıllardır dilden dile dolaşan birçok iddia bilimsel karşılığı olmayan efsanelerden ibaret.
2008’DEKİ TEK VAKA, BİR EFSANENİN DOĞMASINA YETTİ
Tartışmaların çıkış noktası 2008’e dayanıyor. O dönemde yapılan bir araştırmada, günde üç litre soya sütü tüketen bir erkek bireyde göğüs büyümesi ve bazı hormon dengesizlikleri gözlemlendi. Bu sıra dışı vakadan sonra, soya sütünün erkeklerde hormonal değişikliklere yol açtığı iddiası hızla yayıldı.
Ancak bilim insanları, bu olayın genelleştirilmemesi gerektiğini ve aşırı tüketimin olağan dışı sonuçlar yaratabileceğini belirtiyor. Normal tüketim düzeylerinde soya sütünün hormonlara zarar verdiğine dair bilimsel bir kanıt bulunmadığının altı çiziliyor.
UZMANLAR: “SOYA, EN GÜÇLÜ BİTKİSEL PROTEİN KAYNAKLARINDAN BİRİ”
Soy Nutrition Institute Global Beslenme Bilimi Direktörü ve 1989’dan beri soya üzerine çalışan Dr. Mark Messina, tartışmalara artık son verilmesi gerektiğini söylüyor.
Messina, “Soya ürünleri, bitkisel protein alımını artırmak isteyenler için en etkili ve en ulaşılabilir seçeneklerden biridir” diyerek soyanın güvenle tüketilebileceğini ifade ediyor.
Uzmanlara göre soya;
Yüksek protein içeriği,
B, C ve K vitaminleri,
Çinko ve demir gibi mineraller
sayesinde oldukça değerli bir besin.
Tofu, soya fasulyesi ve soya sütü gibi birçok forma dönüştürülebilen bu ürün, özellikle bitkisel beslenmeyi tercih edenler için önemli bir seçenek olarak görülüyor.
KÖTÜ ŞÖHRET NASIL YAYILDI? ERKEKLERDE “FEMİNİZASYON” KORKUSU
2008’deki vakadan sonra asılsız iddialar hızla yayıldı. 2009 yılında popüler bir erkek dergisinde yayımlanan bir makale ise konuya dair korkuları büyüttü. Ancak yıllar sonra aynı dergi, hatalı yorum yaptığını kabul ederek okurlarından özür diledi.
Messina'nın açıklamaları da bu efsaneyi çürütüyor:
Yaklaşık 2.000 erkek üzerinde yapılan çalışmalar, soyanın testosteron ve östrojen seviyelerinde değişiklik yaratmadığını gösteriyor.
Soya tüketimi jinekomasti riskini artırmıyor.
Soya proteini, hayvansal proteinlerle aynı şekilde kas gelişimini destekliyor.
Kısacası, erkeklerde hormon bozukluğuna yol açtığı iddiasının bilimsel bir karşılığı bulunmuyor.
“KANSER YAPIYOR” İDDİASINA DA BİLİMDEN RET GELDİ
Soyanın kansere yol açtığına yönelik söylentiler de bilimsel verilerle uyuşmuyor. Hatta bazı araştırmalar, soyanın belirli kanser türlerine karşı koruyucu etkilerinin olabileceğini gösteriyor.
Amerikan Kanser Derneği Nüfus Bilimi Bölümü’nden Dr. Marissa Shams-White, yanlış algının kaynağının özellikle hayvan deneyleri olduğunu belirtiyor:
“Hayvanlar soya izoflavonlarını insanlar gibi işlemiyor. Bu nedenle kemirgenlerde görülen etkiler insanlara genellenemez.”
Uzmanlar, izoflavonların vücuttaki östrojen reseptörlerine bağlanarak meme kanseri hücrelerinin büyümesini baskılayabileceğini ifade ediyor.
Sonuç: Soya Sütü Korkulan Değil, Güçlü Bir Besin
Bilim insanlarına göre soya sütü;
Kemikleri güçlendiren,
Vücudu besleyen,
Bitkisel protein ihtiyacını karşılayan,
Yıllardır yanlış anlaşıldığı için haksız yere kötü şöhret kazanan
değerli bir içecek.
Düzenli ve normal miktarda tüketildiğinde soyanın hem kadınlar hem erkekler için güvenli olduğu bir kez daha vurgulanıyor.