Kendi işini kurmak isteyen gençler için bulunmaz fırsat! 15 soruda 100 koyun desteği: Şartları neler?

MURAT GÜLDEREN / POSTAKüçükbaş hayvancılıkta tarihi destek için geri sayım başladı. Devletin hayata geçirdiği ‘Kırsalda Bereket, Küçükbaşa Destek’ projesi kapsamında üreticilere 95’i dişi 5’i erkek olmak üzere 100 küçükbaş hayvan verilecek. Başvurular nisan ayında başlayacak. Hayvanlar yılın ikinci yarısında teslim edilecek.Devlet, yalnızca hayvan vermekle kalmayacak, aynı zamanda üreticilere faizsiz kredi, aylık bakım desteği ve sigorta güvencesi sunacak. Vatandaş, hayvanları alıp üretime başladıktan sonra desteği faizsiz olarak geri ödemeye başlayacak. Projenin finansman ayağında Ziraat Bankası yer alacak. Üreticilere 2 yıl geri ödemesiz, toplamda 7 yıl vadeli faizsiz kredi imkanı sağlanacak. Bunun yanında teslim edilen hayvanlar için 12 ay boyunca hayvan başına 150 TL, yani 100 hayvan için aylık 15 bin TL destek verilecek.Ayrıca hayvanların ilk yıl sigortası TARSİM kapsamında devlet tarafından karşılanacak. Dağıtılacak hayvanlar ise Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü çiftliklerinden temin edilecek. Projede özellikle kadınlar, gençler ve yeni mezun veteriner, gıda mühendisi ile ziraat mühendisleri öncelikli olacak. Dağıtımlar, yöre, iklim ve mera yapısına uygun damızlık küçükbaş ırkları üzerinden planlanacak. Dağıtılacak ırklar ile dağıtım bölgeleri/illeri ve başvuru şartlarına ilişkin nihai çerçeve Hayvancılık Genel Müdürlüğü (HAYGEM) tarafından belirlenecek ve ilan edilecek.Proje kapsamında dağıtılacak hayvanlar, TİGEM işletmelerinde yetiştirilen hayvanlardan temin edilecek. Program boyunca toplam 150 bin baş küçükbaş hayvan dağıtımı öngörülüyor. Dağıtılacak hayvanlar en az 6, en fazla 18 aylık hayvanlardan olacak. Konuyla ilgili diğer akılda kalan soruları Türkiye Damızlık Yetişticileri Derneği (TÜSEDAD) Başkanı Müslüm Doğru’ya sorduk. 1- Şehirde yaşayanlar başvurabilir mi?Evet başvurabilir. Ancak en önemli şart, işletmenin gerçekten aktif olması. Yani sadece kağıt üzerinde değil, sahada üretim yapılması gerekiyor.2- Ağıl olmadan bu işe girilebilir mi?Hayır. Başvuru yapacak kişinin ağıl ve barınak altyapısına sahip olması ya da bunu kuracağını taahhüt etmesi gerekiyor. Banka da bu durumu yerinde kontrol ediyor. 3- Herkes bu krediyi alabilir mi?Maalesef hayır. Kredi notu düşük olanların, banka sicili sorunlu olanların krediye erişim ihtimali çok düşüktür.4- Bu destek tamamen hibe mi?Hayır. En büyük yanılgı, bu desteklerin ‘bedava 100 koyun’ şeklinde algılanması. Sistemin temelinde ‘hibe’ değil, ‘sürdürülebilir finansman’ yatıyor. Hayvanlar büyük oranda düşük faizli veya uygun geri ödeme koşullu kredilerle sağlanıyor. Bunun yanında çoban desteği, sürü büyütme desteği gibi kalemlerde ayrıca hibe niteliğinde ödemeler olabilir. 5- Teminatsız kredi mümkün mü?Genellikle değil. Bankalar çoğunlukla arazi ipoteği, kefil, hayvan rehni talep ediyor.6- Yeni başlayanlar başvurabilir mi?Evet başvurabilir. Ama çoğu durumda eğitim sertifikası isteniyor. Bu sertifikalar, il/ilçe tarım müdürlükleri ve halk eğitim merkezleri tarafından verilmektedir. Yani deneyimi olmayan üretici için eğitim şartı önemli bir kriterdir. 7- Hayvanı üretici kendisi seçebiliyor mu?Sistem kontrollü işliyor. Hayvanlar parti halinde dağıtılıyor. Seçim imkanı sınırlı. En yakın TİGEM işletmesinden veriliyor. Nakliye maliyeti de çoğu zaman üreticiye yansıyor.8- Sigorta sistemi var mı?Hayvanlara 1 yıl TARSİM sigortası veriliyor. Teslimden sonra 12 ay bakım desteği bulunuyor.9- Hayvan maliyetleri nedir?2026 yılı itibarıyla piyasada damızlık koyun fiyatları yaklaşık olarak 8.000-15.000 TL/baş aralığındadır. Dağıtılacak hayvanlar, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) çiftliklerinde yetiştirilen ve üstün genetik özelliklere sahip ırklardan seçilecek.10- Projenin 2026 bütçesi nedir?2026 yılı için belirlenen 14.5 milyar liralık kırsal kalkınma bütçesinin yarısı genç ve kadın üreticiler ile aile işletmelerine tahsis edilecek.11- Aylık bakım desteği ne kadar?Dağıtılan hayvanlar için aylık 15 bin lira, yıllık ise toplam 180 bin lira tutarında bakım ve besleme desteği sağlanacak. 12- Finansmanda geri ödeme süreci nedir?Tahsis edilecek kredilerde, üretim sürecinin oturması için 2 yıla kadar geri ödemesiz dönem uygulanacak. Geri ödeme süreci ise toplamda 7 yıla kadar varan vade seçenekleriyle kolaylaştırılacak.13- Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kaydı olmayanlar bu desteğe başvurabilir mi?Kesinlikle hayır. Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) bu işin anahtarıdır; kaydınız yoksa resmi olarak ‘üretici’ sayılmazsınız ve sistem sizi direkt eler. Başvuru masasına oturmadan önce işletme tescilinizi (TÜRKVET) tamamlayıp aktif bir ÇKS belgesine sahip olmanız şart.14- Hayvanlar satılabilir mi?Hayır, kısıtlama var. Devlet bu desteği “al-sat yapın” diye değil, “sürüyü büyütün” diye veriyor. Genellikle kredi süresi boyunca veya belirli bir yıl (örneğin 4-5 yıl) anaç hayvanların satışı yasaktır. 15Doğan yavrular kime kalıyor? Tamamı üreticiye kalıyor. Projenin asıl kazanç kapısı burası. Anaç hayvanlar krediyi öderken, her yıl doğacak olan yaklaşık 100-120 kuzu, üreticinin net kârı ve işletme sermayesi oluyor.