Kış öncesi son sıcak hava uyarısı! 2026 pastırma sıcakları için beklenen tarih aralığı belli oldu

Sonbahar mevsiminin ilerlemesi ve Eylül ayının son günlerinde hava sıcaklıklarının mevsim normallerine gerileyerek yağışların etkisini artırmasıyla birlikte halk arasında pastırma yazı olarak adlandırılan sıcak hava periyodu yeniden gündeme oturdu. Kış mevsimi öncesinde son güneşli ve ılık günleri yaşamak isteyen vatandaşlar, 2026 yılı pastırma sıcaklarının hangi tarihlerde etkili olacağını merak ediyor. Meteorolojik verilere ve yapılan uzun vadeli tahminlere göre bu yıl pastırma sıcaklarının 25 Ekim ile 15 Kasım tarihleri arasında yaşanması bekleniyor. Özellikle Ekim ayının son haftası ile Kasım ayının ilk günlerini kapsayan zaman aralığı, sıcaklık artışlarının en belirgin hissedileceği dönem olarak öne çıkıyor. Meteoroloji literatüründe ve geleneksel iklim kültüründe özel bir yere sahip olan pastırma yazı, kutup bölgelerinden güneye doğru süzülen alçak ve soğuk bir hava kütlesinin hareket kabiliyetini kaybederek durgunlaşması ve sıcak bir yüksek basınç merkezi meydana getirmesiyle oluşur.Oluşan bu yüksek basınç merkezi, atmosferde dikey hava hareketlerini engellediği için alt katmanlarda duman ve toz gibi maddelerin yoğunlaşmasına, dolayısıyla havanın hafif puslu fakat açık görünmesine yol açar. Gündüz saatlerinde güneş ışınlarının etkisiyle hava ısınırken, gece saatlerinde açık gökyüzü sebebiyle radyasyonel soğuma gerçekleşir ve sıcaklıklar hızla düşer. Gündüz ile gece arasındaki yüksek sıcaklık farkı, sonbaharın bu dönemini özel kılan en temel unsurlardan biridir. Anadolu kültüründe lezzetiyle bilinen pastırmanın hazırlanma süreci tam da bu hava koşullarına denk gelir. Gündüzleri havanın ılık olması nedeniyle etin gözenekleri açılırken, geceleri serinleyen hava sayesinde gözenekler sıkılaşır; böylece eti kaplayan çemen harcı etin dokusuna en ideal biçimde nüfuz eder.Bu doğal kurutma ve olgunlaşma ortamı sebebiyle döneme pastırma sıcakları ismi verilmiştir. Dünyanın farklı coğrafyalarında da benzer hava olayları görülmekte; bu süreç Almanya'da kocakarı yazı, İsveç'te Azize Birgitta yazı, Amerika Birleşik Devletleri'nde ise Yerli yazı (Indian summer) olarak tanımlanmaktadır. Atmosferik sirkülasyonların ve rüzgar yönlerinin değişkenliği sebebiyle pastırma sıcaklarının kesin süresi önceden sabit bir gün sayısı olarak belirlenememektedir. Ancak genel meteorolojik periyotlar incelendiğinde bu dönem çoğunlukla 3 ila 10 gün arasında değişiklik göstermektedir. Bazı senelerde birkaç günlük kısa süreli bir sıcaklık artışıyla sınırlı kalan sistem, atmosferik koşulların uygun seyretmesi durumunda bir haftayı aşan sürelerle de etkisini sürdürebilmektedir. Uzmanlar, 2026 yılı için beklenen sıcak hava dalgasının bölgesel olarak yaklaşık bir hafta ile 10 gün arasında hissedilebileceğini öngörmektedir. İklim değişikliği ve küresel ısınma gibi etkenler nedeniyle son yıllarda pastırma sıcaklarının şiddeti ve zamanlamasında kaymalar yaşanabilmektedir. 2026 yılında yaşanacak sıcaklık artışları Türkiye'nin her bölgesinde aynı derecede hissedilmeyecektir. Marmara, Ege ve İç Anadolu bölgelerinde gündüz saatlerinde güneşli ve ilıman bir hava hakim olurken geceleri ayaz ve dondurucu serinlik görülebilecektir. Akdeniz ve kıyı kesimlerde ise ılık hava dalgası daha uzun süre etkisini korurken, Doğu Anadolu'nun yüksek rakımlı yerleşimlerinde gündüz yaşanan sıcaklık artışları daha kısıtlı kalacaktır.