Meğer koladan çok daha zararlıymış! Karaciğeri resmen çürütüp ömürden ömür çalıyor, şekeri 300'e fırlatıyor!

Çalışmanın başyazarı ve Çin’deki Soochow Üniversitesi Birinci Bağlı Hastanesi gastroenteroloji yüksek lisans öğrencisi Lihe Liu, “Araştırmamız, günde yalnızca bir kutu gibi düşük miktarlarda bile [şekersiz veya düşük şekerli içeceklerin] MASLD riskini artırabileceğini gösterdi,” diyor. Liu, bu bulguların diyet içeceklerin zararsız olduğu yönündeki genel inancı sarsarak, “beslenme ve karaciğer sağlığına etkilerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini” vurguluyor. Diyet içecekler yıllardır yüksek şeker ve kalori içermedikleri için sağlıklı bir alternatif olarak tanıtılıyor. Ancak giderek artan sayıda araştırma, yapay tatlandırıcıların metabolik sendrom, Tip 2 diyabet ve kalp hastalıkları riskini yükseltebileceğine işaret ediyor. Bazı tatlandırıcıların bağırsak mikrobiyotasını bozduğu, kan şekeri dengesini etkilediği ve kan pıhtılaşmasını tetikleyebileceği düşünülüyor. Liu, “Şekerle tatlandırılmış içecekler uzun süredir inceleniyor, ancak bunların ‘diyet’ versiyonları genellikle sağlıklı bir alternatif olarak kabul ediliyor,” diyor. “Oysa her iki tür de yaygın şekilde tüketiliyor ve karaciğer üzerindeki uzun vadeli etkileri hâlâ tam olarak anlaşılmış değil.” Araştırma ekibi, 2009–2012 yılları arasında karaciğer hastalığı bulunmayan yaklaşık 123.800 İngiliz katılımcının içecek alışkanlıklarını inceledi. Katılımcılara, “Dün 250 ml’lik (yaklaşık 8,4 ons) meşrubatlardan kaç bardak veya kutu tükettiniz?” sorusu yöneltildi. Bu kişiler on yılı aşkın süre boyunca takip edilerek MASLD gelişimi gözlemlendi. Bu hastalık, karaciğerde aşırı yağ birikimi sonucu iltihaplanmaya ve hasara yol açabiliyor; yorgunluk, halsizlik ve karın ağrısı yaygın belirtiler arasında yer alıyor. Sonuçlara göre, günde birden fazla diyet soda içmek MASLD riskini %60, aynı miktarda normal soda içmek ise %50 artırıyor. Her iki içecek türü de karaciğerde yağlanmayı teşvik ederken, yalnızca diyet içeceklerin karaciğer kaynaklı ölüm riskini artırdığı saptandı.Liu, “Şekerli içeceklerdeki yüksek şeker, kan şekeri ve insülini hızla yükselterek kilo alımına ve ürik asit artışına neden olabilir; bunların hepsi karaciğerde yağ birikimini tetikler,” diye açıklıyor. “[Diyet içecekler] ise bağırsak mikrobiyomunu değiştirip tokluk hissini azaltarak, tatlı isteğini artırıp hatta insülin salgısını tetikleyerek karaciğer sağlığını etkileyebilir.” Yetişkinlerin yaklaşık %38’inde MASLD bulunuyor ve diyabet ile obezitenin yaygınlaşmasıyla birlikte bu oranın 2040’a kadar %55’i aşması bekleniyor. Bulgular, Berlin’de düzenlenen Birleşik Avrupa Gastroenteroloji Haftası’nda sunuldu.Liu, verilerde belirli içecek markaları ya da kullanılan tatlandırıcı türlerinin yer almadığını, dolayısıyla hangi tatlandırıcının daha güçlü bir etki yarattığının belirlenemediğini de ekliyor. Öte yandan, Kalori Kontrol Konseyi, henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş ve “katılımcıların kendi beyanlarına dayanan” veriler kullanıldığı gerekçesiyle araştırmanın “ciddi sınırlamalara” sahip olduğunu belirtti. Konsey Başkanı Carla Saunders, “Bazı sonuçlar manşetlerde yankı uyandıracak türden olsa da, kamuoyunun özellikle beslenme tercihlerini etkileyen bulguların bilimsel sağlamlığını talep etmesi gerekir,” dedi. Buna karşılık, Uluslararası Obezite Dergisi’nde yayımlanan uzun süreli klinik çalışmalar, düşük kalorili veya kalorisiz tatlandırılmış içeceklerin güvenli ve su kadar etkili olduğunu gösteriyor. Liu’nun ekibi, su tüketmenin MASLD riskini şekerli içeceklerde %12,8, diyet içeceklerde ise %15,2 oranında azalttığını da tespit etti.Araştırmacı, “En güvenli yaklaşım hem şekerli hem de yapay tatlandırıcılı içeceklerin tüketimini sınırlamaktır,” diyerek şu tavsiyede bulunuyor: “Su, vücudu nemlendirirken metabolik yükü azaltır ve karaciğerde yağ birikimini önler — bu nedenle en ideal seçenektir.”Ekip şimdi, şekerin ve tatlandırıcıların bağırsak bakterileriyle etkileşimini ve bunun karaciğer hastalıkları üzerindeki etkilerini daha ayrıntılı şekilde incelemeyi planlıyor.