Giriş
Özel sektöre asgari ücret etkisi! Zamlar ne kadar olacak?
Asgari ücret %27 artışla 22.104 TL’den 28.075 TL’ye çıkarıldı. Peki özel sektöre ne kadar zam olur? Asgari ücretin üstünde zam mümkün mü? Özellikle asgari ücretin üzerinde kazanan milyonlarca çalışan ne kadar zam alacağını merak ediyor. İşte detaylar...
Asgari ücretli, memur ve emeklilerin 2026 yılı zamlı maaşlarının netleşmesinin ardından gözler özel sektöre çevrildi. SSK ve Bağkur emeklileri yılın ikinci yarısı için %12.19 oranında zam alırken, memur ve memur emeklilerinin maaş artışı %18.60 oldu.
KRİTİK PARAMETRE ASGARİ ÜCRET
Özel sektörün maaş zammını belirleyen en önemli parametresi şüphesiz asgari ücret artışı. 2026 yılından itibaren geçerli olan yeni asgari ücret %27 artışla 22.104 TL’den 28.075 TL’ye çıkarıldı. Ayrıca 1.000 TL olarak uygulanan işverene asgari ücret desteği tutarı da 1.270 TL’ye yükseltildi.
SIRA ÖZEL SEKTÖR ÜCRET ZAMMINDA
Bu süreçte asgari ücretin üzerinde kazanan milyonlarca çalışanın gözü kulağı yeni zam oranına çevrildi. Peki özel sektöre ne kadar zam olur? İşvereni zorlamayacak, işçiyi de memnun edecek oran ne olur? Asgari ücretin üzerinde zam mümkün mü? Milliyet.com.tr'nin haberine göre, Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz ile Yeminli Mali Müşavir Ahmet Kurtuluş özel sektöre zam beklentilerini açıkladı.
YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR AHMET KURTULUŞ: ‘SEKTÖRLERE GÖRE ZAM ORANLARI DEĞİŞKENLİK GÖSTERİYOR’
Yeminli Mali Müşavir Ahmet Kurtuluş’un özel sektöre zam beklentisi şu şekilde: “Özel sektörde herhangi bir tavan ücret sınırlaması yoktur, ancak bir taban ücret sınırlaması geçerli. 2026 yılı itibarıyla 28 bin 75 TL’nin altında ücretle çalıştırılamıyor. Zam yapılırken asgari ücrete yapılan zam oranı en önemli parametre olarak karşımıza çıkıyor. Asgari ücrete yapılan %27’lik zam diğer ücretler için önemli bir kıstas. Hizmet sektörü, üretim veya ticaret sektörü için farklı rakamların konuşulması söz konusu. İş yerlerinde işçilik en önemli maliyet kalemlerinden birisi. Genel olarak asgari ücretle orantılı olarak %27 zam alınabilecekken, sektörel anlamda da oransal değişiklikler söz konusu olabilecektir.
İŞVERENİ ZORLAMAYACAK, İŞÇİYİ DE ÜZMEYECEK ORAN NE OLUR?
İşvereni zorlamayacak işçiyi de memnun edecek ortak bir noktada buluşulacak oran asgari ücrete yapılan zam oranı yani %27’lik artıştır. Asgari ücretli çalışanlar için zaten işverenin başka bir seçeneği yok. 22 bin 104 TL olan asgari ücretlinin maaşının 28 bin 75 TL’ye yükseltildiğini düşündüğümüzde 30 bin TL alan bir kişinin de maaşının yine bu oranda yükseltilmesi gerekir ki çalışma barışı bozulmasın. Alt baraj olarak %27, ortalama olarak da diğer çalışanlara %30 zam yapılabileceği kanaatindeyim.
‘YÜKSEK ÜCRET ALANLARA BELKİ DAHA DÜŞÜK ZAM OLABİLİR’
Ben zam oranının asgari ücretin altına düşeceğini zannetmiyorum. Nitelikli eleman ile vasıfsız eleman arasındaki makasın kapanmaması gerekiyor. İşverenlerin çalışma barışının bozulmaması, aradaki makasın kapatılmaması için asgari ücretin üzerinde alan çalışanlara da asgari ücret zam oranı kadar artış yapacağını düşünüyoruz. Çok yüksek ücret alanlar için belki daha düşük zam yapılabilir ama asgari ücretin çok uzağında olmayan çalışanlar için en az %27 zam yansıtılacaktır diye düşünüyoruz.
ASGARİ ÜRETİN ÜZERİNDE ZAM MÜMKÜN MÜ?
Tabi, asgari ücrete yapılan oranın üzerinde zam oranı belirlenebilir. Burada herhangi bir kısıtlama yoktur. İşverenlerin kendileri için kritik gördükleri çalışanlarına ve yüksek verim gösteren çalışanlarına daha fazla oranda zam yaptıklarını gözlemliyoruz. Bu oran asgari ücrete yapılan zammın altında kalmıyor. Genelleme yaparsak ortalama olarak %30 zam oranıyla karşılaşılacağını düşünüyoruz. Şunun da altını çizelim burada bir üst sınırlama yok. İşverenin performansından memnun olduğu çalışanlarına daha yüksek oranda zam yapması söz konusu olacaktır.
ASGARİ ÜCRET VE ASGARİ ÜCRETE KOMŞU ÜCRET ALANLARIN SAYISI GİDEREK ARTIYOR, BU ÇALIŞMA HAYATINI NASIL ETKİLİYOR?
Çalışma hayatında en önemli sorunlardan biri olarak karşımıza çıkıyor. Asgari ücretin ortalama ücret olarak kabul edildiği iş yerlerinde bu durum çalışma barışını olumsuz etkiliyor. Asgari ücret bir nevi vasıfsız çalışanlar için belirtilen bir oran iken nitelikli çalışanlar için bu tutara yakın bir ücret talep edilmesi iş yerindeki çalışma barışı için önemli bir sorun olarak karşımıza çıkıyor. Nitelikli çalışanlar için özel bir oran belirlenecektir. İşverenler aksi taktirde nitelikli personel bulmakta zorlanacaklardır. Nitelikli personellerine daha yüksek oranda zam yaptıklarını sahada gözlemlemekteyiz.”
SOSYAL GÜVENLİK MÜŞAVİRİ EMİN YILMAZ: KOMŞU ÜCRETE BELİRLENMİŞ BİR ZAM YOK
Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz’ın açıklamaları şu şekilde:
“Asgari ücret temel başlangıç ücretidir. Yasal prosedürde asgari ücretin altında maaş verilmemesi gereklidir. Sahada işçi ile işveren arasında iş sözleşmesine dayanarak belirlenmiş bir oran varsa buna uyulması gerekli. Ayrıca işçinin aynı departman içerisinde benzer işleri yapan personeller arasında farklı maaş zam oranları vermemesi gereklidir. Olumsuz bir durumda işverenin eşit davranmama ilkesinden dolayı işçi tarafından iş sözleşmesi feshedilerek ayrımcılık tazminatı adı altında yasal sürece başvuru yapabilir.
Ayrıca işverenin maaş politikası ve belirlemiş olduğu kriterler doğrultusunda çalışanın yetkinliklerine göre ilgili parametrelerin olduğunu söyleyebiliriz.
İş ve sosyal güvenlik hukukumuzda özellikle asgari ücrete komşu olan ücrete belirlenmiş bir zam oranı yoktur. Bu sebepten dolayı işçilerimizin emeklerini bu yönde olumsuz olarak kullanılmaması, işverenlerimizin gerekli hassasiyeti göstereceğini düşünmekteyim.
Burada bir rakam belirtmek bence yanlış olur. Ama en azından asgari ücrete gelen maaş farkı kadar minimum %27 artış yapılmasını düşünmekteyim. Tabi ki bunu işçi ve işverenle birlikte karşılık anlaşma yoluyla yapılması daha mantıklı ve yakışan olacağını düşünmekteyim.
ASGARİ ÜCRETİN ÜZERİNDE ZAM MÜMKÜN MÜ?
Evet, bu mümkün yasal bir engel olmadığını söyleyebilirim.
‘ASGARİ ÜCRET NORMAL ÜCRET KISTASINA GELDİ’
Çalışanlarımıza maaş zamlarını yıllar itibari ile minimum asgari ücret kadar zam yapılmadığı takdirde asgari ücretli sayısı artarak normal ücret kıstasına gelmiştir. Bu durum çalışanların geçim derdiyle birlikte çeşitli bireysel ve toplumsal sorunlara yol açacaktır.
Bence mesleklere göre ayrı asgari ücretler belirlenmesi ve kişinin donanımı tecrübesi yetkinliklerine göre ve üstü rakamlar için ise işverenler ile çalışanlar arasında belirlenmesi gereklidir.
Aslında bunu kısmen uygulamaktayız. Özellikle kamuda çalışan memurlarımızda şu an bu sistem üzerinden gidilmektedir. Bazı meslek odaları buradaki temsil ettiği ücretleri yayınlamaktadırlar. Hatta iş mahkemeleri de maaş anlaşmazlıklarında buradaki meslek odalarına yazarak bilgi almaktadırlar
Yaklaşık olarak SGK üzerinde 7200 meslek kodu mevcut özel sektörde bunların karşılığı olarak farklı rakamlar belirlenebilir. Hatta bu yolla SGK primi ve vergi konusunda da kayıp kacağın engelleneceğini de belirtmek isterim.”