Giriş
Parayı mı tapuyu mu önce vereceğiz? Güvenli ödeme dönemi başlıyor
Gayrimenkul alım-satımında kayıt dışılığı önlemek, dolandırıcılık ve sahtecilik olaylarına önlem almak, paranın çalınması gibi riskleri ortadan kaldırmak için araçlarda olduğu gibi tapuda da ‘Güvenli Ödeme Sistemi’ devreye alınacak. Peki 1 Mayıs’tan itibaren zorunlu olması planlanan sistem nasıl işleyecek? İşte detaylar.
SİSTEM NASIL ÇALIŞACAK?
MELTEM KARA / POSTA
- İşletmelerin ve diğer gerçek veya tüzel kişilerin taşınmaz satışlarında ödemenin nakit, havale, elektronik fon transferi veya bakanlıkça belirlenen diğer ödeme yöntemleriyle yapılması halinde taşınmaz satış bedeli, taşınmaz mülkiyeti ile satış bedelinin eş zamanlı el değiştirmesini sağlayacak şekilde oluşturulan elektronik sistem üzerinden ödenecek.
- Taşınmaz satış bedelinin bir kısmının veya tamamının kredi kuruluşları veya tasarruf finansman şirketlerince kredilendirilmesi halinde kredi haricindeki ödemeler için elektronik sistem kullanılacak.
- Elektronik sistemin kullanılmasına ilişkin hizmet bedeli satıcıya aktarılan taşınmaz satış bedelinden mahsup edilecek.
3 AY ERTELENEBİLİR
Taslakta hedeflenen 1 Mayıs 2026’ya kadar yapılacak taşınmaz satışlarında söz konusu ödeme sisteminin kullanılması zorunlu olmayacak. Hedeflenen tarihin 3 aya kadar uzatılması da gündeme gelebilir. Güvenli Ödeme Sistemi kullanıldığında cüzi bir hizmet bedeli de ödenecek. Bu ücret de sistem yürürlüğe girdiğinde belli olacak.
UYGULAMADA VAR
Güvenli Ödeme Sistemi henüz devreye girmese de alım-satım işlemlerinde güvence isteyenler için çeşitli uygulamalar uzun zamandır devrede. Bu kapsamda ilk olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) ve Takasbank işbirliği ile hayata geçirilen Taputakas devreye alınmıştı.
2015 yılından beri hizmet veren sistemin kullanılması halinde alıcı ve satıcılardan, satış bedeline bakılmaksızın 200 TL tahsil ediliyor. Ayrıca bazı bankalar da ‘Tapu Güvenilir Hesap’ adıyla benzer sistemleri vatandaşların hizmetine sunuyor.
OTOMOBİLDE KULLANILIYOR
Arsa, konut, ofis, tarla... 2025’te gayrimenkul satışları rekor kırdı. Türkiye genelinde geçen yıl 3 milyon 332 bin 994 gayrimenkul satış işlemi gerçekleşti. Hem alım-satımların oldukça yoğun olması hem de gayrimenkul fiyatlarındaki yüksek seviyeler, bu piyasadaki kayıt dışılığın yanı sıra dolandırıcılık, sahtecilik, hırsızlık risklerine karşı önlem alma ihtiyacını da beraberinde getirdi. Bu kapsamda, Ticaret Bakanlığı’nın ikinci el araç alışverişini daha güvenli hale getirmek amacıyla geliştirdiği ‘Güvenli Ödeme Sistemi’nin 1 Mayıs’tan itibaren taşınmaz satışında da zorunlu olması planlanıyor.
TASLAK HAZIRLANDI
Ticaret Bakanlığı’nın Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik’te değişikliğe yönelik taslağı ilgili kurum ve kuruluşlar ile sektörün görüşlerine sunuldu. Taslakta düzenlemenin amacı, “Taşınmaz satışlarında alıcı ve satıcı tarafların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik riskine maruz kalmaması, kayıt dışılığın azaltılması, para transferinin güvenli bir ortamda gerçekleştirilmesi hedefleri doğrultusunda taşınmaz satışlarında güvenli ödeme sisteminin zorunlu hale getirilmesi” olarak açıklandı.
KAYIT DIŞILIĞA KARŞI AMA ÇÖZÜM 'DEĞER BARIŞI'
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Başkan Yardımcısı Mustafa Hakan Özelmacıklı, sisteme yönelik görüşlerini ve çözüm önerilerini paylaştı. Özelmacıklı, Güvenli Ödeme Sistemi’nin konut satışlarında kayıt dışı para transferini, sahte para ve güven sorunlarını azaltmayı hedeflediğini söyledi. Sistemin, alıcı ile satıcı arasındaki “Parayı mı tapuyu mu önce vereceğiz?” sorununu da ortadan kaldıracağını belirten Özelmacıklı, sistemin devreye girmesine rağmen satışların gerçek bedel üzerinden beyan edilmesinin sahada halen zor olduğunu vurguladı.
Bunun temel nedeninin yüksek tapu harcı ve değer artış kazancı vergisi olduğunu belirten Özelmacıklı, “Satış bedeli 10 milyon lira olan bir konut, rayiç düşük olduğu için 5 milyon lira gösteriliyor, kalan tutar elden ödeniyor. Ödeme sistemi gelse bile bu alışkanlık devam edebilir” dedi. Emlak vergisi rayiçlerindeki artışın da değer artış kazancı vergisini tetiklediğini söyleyen Özelmacıklı, çözüm için ‘değer barışı’na ihtiyaç olduğunu vurguladı. Özelmacıklı, yetki belgeli emlak işletmelerinin sürece dahil edilmesiyle hizmet bedellerinin de gerçek tutarlar üzerinden ödenebileceğini ifade etti.