Giriş
Piyasalar savaş kıskacında! Petrol 120 doları devirdi, altında beklenmedik tablo: 11 bin lira olacak mı?
ABD ile İsrail ve İran arasındaki saldırılar devam ederken, petrol fiyatlarında korkulan oldu. Brent petrolün varil fiyatı haftanın ilk gününde yüzde 25 artarak 120 dolara kadar ulaştı. Bu durum küresel enflasyon endişelerini tetikleyip faiz indirim ihtimallerini de azaltınca dolar uluslararası arenada değerlenirken, altın üzerindeki baskı devam etti. Ancak uzmanlar "Altında hikaye henüz bitmedi" dedi.
Hülya ÇAYLAK / POSTA
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasının ardından dünya piyasaları kırmızıya dönmüş, altın ve petrol fiyatları yükselmişti. Uzmanlar saldırıların devam etmesi ve petrol dağıtımının kalbi olan Hürmüz Boğazı’nın kapanması veya sevkiyatların aksaması durumunda petrolde 120-150 dolar fiyatlamaların olmasını bekliyordu. Dün beklenen oldu. Brent petrolün varil fiyatı yeni haftanın ilk gününde yüzde 25’ten fazla artarak 120 doları gördü. Bu, 2022’nin ortalarından bu yana görülen en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti. Saldırının ilk günü olan 28 Şubat’ta brent petrol 70 dolar civarındaydı.
10 GÜNDE YÜZDE 65
Bu yükselişte, saldırıların onuncu gününe girmesi ve bölgeye yayılması etkili oldu. Ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki trafiğin durma noktasına gelmesi ve güvenlik riskleri yüzünden sevkiyatların aksaması da fiyatları yükseltti. Kuveyt Petrol Şirketi’nin petrol üretim faaliyetlerini düşürmesi ve Körfez bölgelerindeki petrol tesislerine yönelik saldırı endişeleri de fiyatları arttırdı. İran’ın dini lideri Ayetullah Hamaney’in öldürülmesinden sonra yerine Mücteba Hamaney’in geçmesi de belirsizliği artırdı. Çünkü ABD Başkanı Donald Trump, “İran’ın liderini ben seçeceğim” demişti. Hamaney ise bu liderlerden biri değildi. Böylece son 10 günde petrol fiyatları yüzde 65 yükselmiş oldu.
KÜRESEL ENFLASYONA BASKI
Petrol fiyatları en son Rusya- Ukrayna savaşından sonra 139 doları test etmişti. Petrol fiyatları son 4 yılın zirvesine çıktıktan sonra G7 ülkelerinin (en büyük 7 ekonomi) stratejik rezervi satmak için acil müdahale toplantısıyla düşüşe geçti ve 98 dolar seviyelerine geriledi. Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva ise petrol fiyatlarındaki yüzde 10’luk artışın yıl boyunca sürmesi halinde küresel enflasyonun 0.4 puan yükseleceğini söyledi.
TRUMP ‘GEÇİCİ ETKİ’ DEDİ
Petroldeki yükselişle ilgili açıklama yapan Trump, kısa vadeli petrol fiyatlarının ABD ve dünya için güvenlik ve barış açısından ödenebilecek çok küçük bir bedel olduğunu söyledi. İran kaynaklı nükleer tehdidin sona ermesinin ardından petrol fiyatlarının hızlı şekilde düşeceğini savunan Trump, enerji piyasalarındaki geçici dalgalanmaların daha geniş güvenlik hedefleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini dile getirdi. Trump, İran’ın nükleer tehdidinin ortadan kaldırılmasının ardından fiyatların hızla gerileyeceğini ifade etti.
ALTIN İYİ DAYANDI AMA BASKI SÜRÜYOR
Petrol fiyatlarındaki artış, küresel ekonomideki büyüme beklentilerini azaltırken, küresel bazda dolar talebi arttı. Tam da bu nedenle dolar endeksi (DXY) 99 seviyesini aşarak Kasım 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Ayrıca petrol fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyonu tetiklemesi ve bu durumun ABD Merkez Bankası Fed’in faiz indirimi yapmasına engel olacağı beklentisi de doların değerlenmesini sağladı. Yüksek faiz beklentisi, ABD 10 yıllık tahvil getirilerini arttırarak doları diğer para birimlerine karşı değerli kıldı. Tahvil getirilerindeki bu artış ise değerli metalleri baskıladı.
FAİZ İNDİRİMİ ŞÜPHELİ
Petrolden rekor gelirken, savaş ve kriz durumlarında yükselmesi beklenen güvenli liman altının fiyatları dün yüzde 2 değer kaybetti, ons (31.1 gram) fiyatı 5 bin 15 dolara indi. Cuma kapanışı 5 bin 197 dolardı. Bunda petrol fiyatlarındaki artışla birlikte küresel enflasyonun körükleneceğine ve Fed’in faiz indirimlerini rafa kaldıracağına yönelik beklentiler etkili oldu. Ayrıca teminat tamamlama çağrılarıyla oluşan nakit ihtiyacı da altın satılarak karşılanıyor. Gram altın dün yüzde 1.50 gerileyerek 7 bin 109 liraya indi. Bunun yanı sıra Avrupa’da bazı merkez bankalarının savunma bütçelerini finanse etmek için altın rezervini sattığı iddiaları da fiyatlarda gerilemeye neden oldu. Gümüş ons fiyatı da 80 doların altını test ederek 79 dolar bölgesine çekildi.
ALIM FIRSATI SUNUYOR MU?
Altının hikayesinin henüz bitmediğini söyleyen Altın ve Para Piyasaları Uzmanı Mehmet Ali Yıldırımtürk, “Şu andaki düşüşler alım fırsatı. Savaşın ne zaman biteceğine dair belirsizlik yine altına yarar. Ons hedefi 5 bin 600 dolar. Gramda 10-11 bin lira beklentim devam ediyor. Altında uluslararası para sisteminin sorgulanmasından kaynaklı bir yükseliş hâlâ gündemde” dedi. 2008 krizinde petrol fiyatının 147 doları gördüğünü anlatan AgaOne Stratejisti Gürkan Aydoğan da “Eğer Arap coğrafyası da İran’a saldırı başlatırsa petrolde 135 dolar görülebilir. Öte yandan altın şu anda alım fırsatı sunuyor. Ama herhangi bir anlaşma haberi gelirse altın fiyatları daha da gerileyerek 4 bin 800 dolara inebilir” diye ekledi.
BORSALARDA BASKI VAR
Saldırıların hafiflememesi ve tarafların çatışmayı uzatmaya hazır görünmesi nedeniyle küresel piyasalarda risk algısı arttı. Asya borsaları yüzde 7 düşerken, Güney Kore ve Japonya’da sert düşüşler oldu. Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 6 azalarak 5.251 puana, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 5.2 azalarak 52.707 puana düştü. Hong Kong’da Hang Seng endeksi bir önceki kapanışına göre yüzde 1.9 kayıpla 25.269 puana geriledi. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksinde ise kayıplar sınırlı kaldı ve günlük düşüş yüzde 0.71 oldu: 12 bin 702.
DOĞALGAZ DA FIRLADI: YÜZDE 30
Saldırılar doğalgaz fiyatlarını da etkiledi. Katar Enerji’ye (Qatar Energy) ait sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tesisinde saldırılar nedeniyle üretimin durması sonrası Avrupa gaz fiyatları yükseldi. Hollanda merkezli sanal doğalgaz ticaret noktası TTF’de, saldırılardan önceki 27 Şubat’ta megavatsaat başı 31.95 Euro’dan kapanan doğalgaz fiyatları dün 69.5 Euro’ya yükselerek son yılların en yüksek değerini test etti ve bir önceki kapanışa göre yüzde 30 arttı. Avrupa’nın doğalgaz depolarındaki doluluğun yüzde 30’un altına düşmesi de fiyatlardaki yukarı yönlü baskıyı artırıyor.
1. Kişinin Burcunu Seçin
2. Kişinin Burcunu Seçin