Profilindeki ünvana sakın kanmayın! Kariyer dünyasında 'sahte patron' tuzağı

Murat GÜLDEREN / POSTALinkedIn ve benzeri kariyer platformları, dünya genelinde milyonlarca profesyonelin iş fırsatlarına ulaşması, sektör bağlantıları kurması ve kariyerini geliştirmesi açısında büyük önem taşıyor. Ancak böylesine geniş bir profesyonel iş ortamı zaman zaman yanıltıcı profiller tarafından da istismar edilebiliyor. Son dönemde bu tür platformlarda dikkat çeken yeni bir trend büyüyor: Abartılı ünvanlar, gerçeği yansıtmayan başarı ve girişimcilik hikayeleri... Henüz iş hayatının çok başında olan bazı kullanıcılar, profillerinde kendilerini CEO, kurucu ortak, strateji direktörü, danışman, yönetim kurulu üyesi, yatırımcı, global direktör gibi yüksek unvanlarla tanıtıyor. Hatta kimi kullanıcılar hiç faaliyeti olmayan girişimlerini ‘uluslararası startup’ diye gösterebiliyor. Uzmanlara göre bu tür profillerin bir bölümü yalnızca daha güçlü ve başarılı görünme çabasından oluşsa da, bazıları iş alma, yatırım toplama, güven kazanma ya da dolandırıcılık girişimlerinde karşı tarafı etkilemek amacıyla hazırlanabiliyor.EKOSİSTEM ZEDELENİYORMarmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Murat Kırık, kariyer platformlarında giderek yaygınlaşan bu durumun artık basit bir ‘abartı’ meselesini aştığına vurgu yaparak, “Doğrudan bir güven sorunu haline gelmeye başladı. LinkedIn gibi profesyonel bir platformda insanların kendilerine gerçek dışı ünvanlar vermesi, hem bireysel itibarı hem de genel iş ekosistemini zedeliyor. Çünkü burada mesele sadece kişinin kendini iyi göstermesi değil, karşısındaki insanı yanıltma ihtimali” dedi. Daha 20–25 yaşında birinin ‘CEO’, ‘global strateji başkanı’ ya da ‘yüzlerce kişilik ekibi yönetiyorum’ gibi ifadeler kullanmasının pek gerçekçi görünmediğini ifade eden Kırık, şunları söyledi: “Elbette istisnalar vardır ama bu kadar yaygın hale gelmesi, bunun bir trend haline geldiğini gösteriyor. İnsanlar artık gerçekten bir şey başarmaktan çok, başarmış gibi görünmeye odaklanıyor. Bu da beraberinde ciddi bir algı manipülasyonu getiriyor. Bu durum aynı zamanda, kariyer yolculuğunun başındaki kişilerde “geride kalma” korkusunu da tetikliyor.”DİKKAT EDİN AMAN DOLANDIRILMAYINProf. Ali Murat Kırık ayrıca, küçük bir girişim ya da henüz başlangıç aşamasındaki bir projenin, bilinçli şekilde büyütülerek sunulduğunu belirterek, şöyle devam etti: “Böyle olunca dışarıdan bakan biri için neyin gerçek, neyin abartı olduğu ayırt edilemez hale geliyor. Özellikle gençler bu içeriklere bakıp kendilerini yetersiz hissedebiliyor. Daha kritik tarafı ise şu: Bu şişirilmiş profillerin arasına dolandırıcıların karışması çok daha kolay hale geliyor. “Başarılı girişimci” görüntüsü altında yatırım toplama, iş vaadiyle insanları kandırma gibi riskler artıyor. Yani mesele sadece bireysel ego değil, aynı zamanda potansiyel bir suistimal alanı.” Ali Murat Kırık, şu tuzaklara karşı da temkinli olunması gerektiğini söyledi:Sahte iş ilanı verirler, iyi maaş vaadiyle CV toplarlar. Sonra kimlik, diploma, adres bilgisi isterler. Daha sonra bu bilgiler kullanılarak size özel inandırıcı dolandırıcılık senaryoları hazırlanabilir. İlan veren şirketin web sitesi yoksa, LinkedIn sayfası yeni açılmışsa veya internette neredeyse hiç bilgi yoksa uzak durun.”Seni işe alacağız ama önce sertifika alman gerek” diyerek kurs satabilirler.Başarılı girişimci gibi davranıp yatırım fırsatı sunarlar. Bağlantı kurup güven kazanırlar, sonra satış veya para isterler. Kurumsal şirket çalışanı gibi davranıp resmi evrak, maaş bordrosu veya kimlik görüntüsü isteyebilirler.Bağlantı kurduktan sonra “özel iş fırsatı” diyerek sahte link gönderip hesap bilgilerinizi ele geçirmeye çalışabilirler.Freelance iş vereceklerini söyleyip önce deneme işi yaptırarak ücretsiz emek sömürüsü yapabilirler.Yurt dışı iş vaadiyle vize, danışmanlık veya başvuru ücreti talep edebilirler. Referans göstereceklerini söyleyip sizden para, komisyon veya kişisel bilgi isteyebilirler.