Ruhi Çenet’in Hasidik Yahudileri belgeseli tartışmaları alevlendirdi! Aylık 75 bin dolar mı veriliyor?

Derleyen: Beyza Erdoğanbeyza.erdogan@posta.com.trTürk belgesel yapımcısı Ruhi Çenet’in, ABD’de dış dünyaya kapalı yaşamlarıyla bilinen Hasidik Yahudi topluluğunu konu aldığı son çalışması küresel çapta büyük ses getirdi. Çenet'in 26 Ağustos’ta yayımlanan ve 48 saat boyunca topluluğun içinde kalarak hazırladığı yaklaşık 40 dakikalık America’s Most Secretive Jewish Community: Hasidic Jews (48 Hours Inside) başlıklı video, milyonlarca izlenmeye ulaşarak hem prodüksiyon kalitesiyle övgü topladı hem de ABD'de vergi ve sosyal yardım politikalarını kapsayan yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Geleneksel siyah kıyafetleri, katı dini kuralları, teknolojiyle mesafeli ilişkileri ve muhafazakar yaşam tarzlarıyla tanınan Ortodoks Yahudiliğin bu özel kolunu yakından inceleyen Çenet, New York çevresinde yaşayan topluluğun günlük rutinlerini, aile yapısını ve eğitim sistemini mercek altına aldı. Topluluğun yaşam alanlarına girerek birinci elden gözlemlerde bulunan başarılı içerik üreticisi, belgeselde Hasidik cemaatinden ayrılmış bir kişinin tanıklıklarına da yer vererek içeriğe farklı bir derinlik kazandırdı. Belgesel, izleyicilerin yanı sıra dijital yayıncılık dünyasının dev isimlerinin de dikkatini çekti. Twitch ve YouTube platformlarının en popüler figürlerinden biri olan Amerikalı yayıncı Asmongold, belgeseli canlı yayınında detaylıca inceledi. Çenet’in yaklaşımına, tarafsızlığına ve prodüksiyon kalitesine hayran kalan Asmongold, Türk yayıncı için Adam tam bir efsane ifadelerini kullanarak övgüler yağdırdı. Cemaatin katı kuralları ve dışa kapalı yapısı göz önüne alındığında, böyle bir içeriğin başarıyla ortaya konması yayın dünyasında takdirle karşılandı. Belgeselin yankıları yalnızca prodüksiyon başarısıyla sınırlı kalmadı; Asmongold’un canlı yayındaki değerlendirmeleri konuyu ABD iç politikasına taşıdı. Yayın sırasında bazı Hasidik ailelerin faydalandığı kamu yardımları gündeme getirildi ve bu durum sosyal medyada geniş çaplı bir vergi tartışmasına dönüştü. Tartışmaların merkezinde yer alan konular ve iddiaların arka planı şu şekilde şekillendi:75 BİN DOLAR İDDİASI: Sosyal medyada ABD hükümeti Yahudilere yıllık 75 bin dolar ödüyor şeklinde yayılan iddiaların gerçeği yansıtmadığı belirtildi. Bu rakamın doğrudan bir nakit ödeme değil; kalabalık hanelerin yararlanabildiği sağlık güvencesi (Medicaid) ve diğer kamu desteklerinin toplam ekonomik değerini temsil eden bir hesaplama olduğu aktarıldı. MEDICAID KULLANIM ORANLARI: 2025 tarihli ekonomik verilere göre, Hasidik hanelerin Medicaid’den yararlanma oranı yaklaşık %70 seviyesindeyken, Hasidik olmayan hanelerde bu oran %25’in altında kalıyor. ABD sisteminde sosyal yardımlara erişim dini kimliğe göre değil; hane geliri, kişi sayısı ve sağlık kriterlerine göre belirleniyor. Hasidik ailelerdeki ortalama çocuk sayısının yüksek olması, hane başına düşen kamu desteği oranını artıran temel etkenler arasında gösteriliyor. Çenet’in hazırladığı çalışma, bir topluluğun sosyokültürel yaşamını izleyicilere sunmanın ötesine geçerek; ABD’deki vergi mükelleflerinin yükü, büyük ailelere sağlanan kamu destekleri ve sosyal yardım sisteminin işleyişi üzerine uluslararası boyutta bir kamuoyu oluşmasını sağladı. Çenet'in video içerisindeki en dikkat çeken hamlelerinden birisi de bu videoyu Filistin'deki çocuklara yardım toplamak amacıyla kullanması oldu. Videonun başında Hasidik Yahudileri İsrail için duydukları üzüntüyü dile getirirken Çenet'in belgesele ara verip Belgesele devam etmeden önce benimle birlikte siz de Filistinli çocuklara destek olun. Bütün çocuklar gibi onların da çocukluğunu sonuna kadar yaşamaya hakları var. Onlara gıda yardımı yapmak için aşağıya koyduğum linke tıklayabilirsiniz. ifadelerine yer vermesi pek çok kişi tarafından takdir topladı.