Açık kapı bile kurtarmaya yetmedi! Muhammed Aras'ı öldüren gerçek: Dakikalar içinde başlıyor

Hilal Gülden BOĞAZKESENhilal.bogazkesen@posta.com.trMinik Muhammed Aras’ın acı kaybı, yaz sıcaklarında yapılan ölümcül hataları yeniden gündeme taşıdı. İşte sıcak çarpmasında doğru bilinen en tehlikeli yanlışlar, ateş düşürücülerin yarattığı gizli tehlike ve hücresel çöküşü engelleyen ilk müdahale yöntemleri... Mardin'e bağlı Mazıdağı ilçesinde sıcaklıkların yüksek seyretmesi, acı bir olayla sonuçlandı. 4 yaşındaki Muhammed Aras Temel, kapısı açık otomobile bindi ve orada uyuyakaldı. Bir süre sonra fenalaştığı ailesi tarafından fark edildi ve apar topar hastaneye götürüldü. Yapılan ilk tetkikler sonrasında Temel'in havale geçirdiği belirlendi. Doktorlar tarafından gerçekleştirilen tüm müdahalelere rağmen 4 yaşındaki çocuk, yaşamını yitirdi. Otopsi işlemlerinin ardından Muhammed Aras Temel'in cenazesi ailesi tarafından teslim alındı. Cenazesi ise sadece birkaç ay öncesinde mezarını ziyaret edip fotoğraf çekildiği babaannesi Habibe Temel’in yanında gözyaşları arasında toprağa verildi. Mardin'de yaşanan bu trajik olay, beraberinde sıcak havaların ne kadar tehlikeli olabileceğini yeniden gündeme getirdi. Peki, özellikle eyyam-ı bahur sıcaklıklarının konuşulduğu yaz günlerinde nelere dikkat edilmeli? Sıcaklıkların yüksek seyrettiği günlerde yaşanan acı olay, beraberinde birçok soruyu getirdi. Bunların başında ise aracın kapılarının açık olmasına rağmen nasıl böyle bir sorunun yaşandığı oldu.Acil Tıp Uzmanı Doç. Dr. Bahadır Taşlıdere, bu sorunun cevabını Kapının açık olması, tek başına koruyucu değil. Çocuklarda vücudun ısı dengeleyen sistemi, yetişkinlerde olduğu kadar gelişmiştir. Bu yüzden sıcaklık dakikalar içerisinde tehlikeli seviyelere çıkabilir. Vücut sıcaklığı 40 derecenin üzerine çıktığında tek başına ateş yükselmez. Aynı zamanda hücresel düzeyde proteinler bozulmaya, damar içi hasar görmeye ve yaygın inflamasyon gelişmeye başlar şeklinde veriyor. Uzman ismin aktardığı bilgilere göre ilk etkilenen organlardan biri beyin. Nöbet ve bilinç kaybı görülebilir. Süreç devam ederse böbrek, karaciğer ve kalp de etkilenir. Ardından çoklu organ yetmezliği gelişebilir. Bu nedenle sıcak çarpması, dakikalar içinde yaşamı tehdit eden gerçek bir tıbbi acildir. Sıcak çarpması yaşayan bir kişiye ambulans gelene kadar doğru şekilde müdahale etmek kritik önem taşıyor. Fakat burada neyin nasıl yapılması gerektiğini bilmek gerekiyor.Acil Tıp Uzmanı Doç. Dr. Bahadır Taşlıdere, İlk müdahale olarak kişiyi hemen serin ve gölgeli ortama alın, fazla giysileri çıkarın, soğuk değil serin suyla vücudu ıslatın ve hava akımı sağlayın. Eğer bilinci kapalıysa ağızdan su vermeyin. En kısa sürede 112 çağırılmalı ve soğutma işlemi ambulans gelene kadar sürdürülmeli.En tehlikeli yanlışlar ise biraz dinlenir geçer diye beklemek, bilinci kapalı kişiye su içirmeye çalışmak, ateş düşürücü ilaç vermek. Sıcak çarpmasının tedavisi ilaç değil hızlı soğutmadır bilgisini paylaştı. Doç. Dr. Taşlıdere, araç içleri ve havalandırılmayan kapalı alanların yaz aylarında görünenden çok daha tehlikeli olduğunun altını çiziyor. Özellikle rüzgarın olmadığı ortamlarda kollektif ısı kaybı yetersiz kaldığı için biriken ısı etkin biçimde uzaklaştırılamaz ve ortam sıcaklığı kısa sürede yaşamı tehdit eden düzeylere yükselebilir.Uzman isim, Çocuklar ve yaşlılarda termoregülasyon kapasitesinin daha sınırlı olması nedeniyle çekirdek vücut sıcaklığı hızla yükselerek sıcak çarpmasına yol açabilir. Bu nedenle araçlar ve kapalı alanlar, aşırı sıcak dönemlerde sessiz ancak ciddi bir halk sağlığı riski oluşturur dedi. Taşlıdere, yaz aylarında en sık sıvı kaybı, güneş çarpması, tansiyon düşüklüğü, bayılma, kas krampları, böbrek fonksiyon bozuklukları ve kronik kalp damar hastalıklarının alevlenmesi nedeniyle başvuruların arttığını açıklıyor.Bu noktada verdiği en kritik 3 öneri ise şu şekilde:Susamayı beklemeden düzenli su tüketin,11-16 saatleri arasında mümkün olduğunca güneş altında bulunmayın,Çocuk, yaşlı ya da evcil hayvanları araçta bırakmayın. Uzman isim sözlerini, Biraz dinlense geçer düşüncesi ölümcül sonuçlara yol açabilir. Unutmamak gerekir ki sıcak çarpması önlenebilir ancak tedavide her dakika çok değerlidir. En etkili yaklaşım, erken fark etmek, hızlı soğutmak ve vakit kaybetmeden sağlık ekiplerine ulaşmaktır şeklinde noktaladı.