'Sonsuz kaydırma' için yolun sonu mu göründü? Avrupa Birliği düğmeye bastı, dev ceza kapıda!

Avrupa Birliği, sosyal medya şirketi Meta’nın ‘bağımlılık yaratan tasarımı’nın değişmesini istiyor. Facebook ve Instagram 12 milyar dolarlık ceza alabilir.

Instagram, Facebook, WhatsApp’ın çatı şirketi, Meta’nın kullanıcıları daha uzun süre çevrim içi tutan özellikleri, Avrupa Birliği’nin gündeminde. Avrupa Komisyonu’nun iki yıl süren soruşturmasının ardından ön bulgular açıklandı.

Buna göre sonsuz kaydırma (infinite scroll), otomatik oynatma (autoplay), kişiselleştirilmiş öneriler ve anlık bildirimler, özellikle çocuklar ve gençlerde uygulamaların aşırı kullanımını teşvik ediyor.

Komisyon, bu özelliklerin kullanıcıları farkında olmadan ekranda tuttuğunu, sağlıksız kullanım alışkanlıklarını güçlendirdiğini ve fiziksel ile ruhsal sağlığı olumsuz etkileyebildiğini söylüyor. Rapora göre Meta, bu riskleri yeterince analiz etmedi. Şirket ayrıca gençlerin özellikle gece saatlerinde Reels ve Stories’te (Hikayeler) geçirdiği süreyi de hesaba katmadı

Komisyon, Meta’nın ekran süresi hatırlatmalarını etkisiz buluyor. Çünkü kullanıcılar bu uyarıları tek dokunuşla geçebiliyor. Ebeveyn denetimleri ise teknik bilgi gerektirdiği için birçok aile tarafından etkin kullanılamıyor.

Avrupa Komisyonu, Meta’dan otomatik oynatma ve sonsuz kaydırmayı varsayılan olarak kapatmasını, kullanıcıları düzenli ekran molalarına yönlendirmesini ve içerik öneri sistemini daha az etkileşim kaygılı hale getirmesini istiyor. Meta ise iddiaları reddediyor.

Şirket, 2024’te kullanıma sunduğu Teen Accounts (Genç Hesapları) sistemiyle 18 yaş altındaki kullanıcılar için otomatik gizlilik ayarları, ekran süresi sınırları ve ebeveyn kontrolleri sunduğunu savunuyor. Ön bulguların kesinleşmesi halinde Meta, AB Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar, yani geçen yılki gelirlerine göre 12 milyar doların üzerinde para cezası alabilir