Sosyal medyanın son favorisi ilişkilerin ömrüne dair önemli ipuçları veriyor olabilir! 'Bugün bir kuş gördüm...'

Yapılan çalışmalar ve araştırmalar, bireylerin bağlanma stillerinin (güvenli, kaçıngan, kaygılı) ilişki deneyimini, duyguları ve çatışma yönetimini önemli ölçüde şekillendirdiğini gösteriyor. Özellikle son yıllarda çok daha fazla sözü edilen kaygılı bağlanma modeline sahip kişiler, bir ilişkide daha fazla rahatsızlık, kıskançlık ve duygusal dalgalanma yaşıyor. Kaçıngan bağlananlar ise partnerlerinden gelen yakınlık isteğine uzaklaşarak yanıt verebiliyor. Böyle anlarda kaçıngan bağlanan kişinin partnerinde kaygılı bağlanma bulunuyorsa bir nevi kaçan kovalanır sistemi devreye giriyor. Psikoloji alanında önemli çalışmalara imza atan Gottman’ın ilişki dinamiklerine dair elde ettiği sonuçlar, çiftlerin günlük “bağlanma girişimlerine” (bir şey paylaşma, bir espri, “şaşırdın mı?” gibi) nasıl yanıt verdiğinin ilişkinin kaderini etkilediğini gösteriyor. Son haftalarda sosyal medyada viral olan “bird theory” (eşine bir kuş gördüğünü söylediğinde gösterdiği tepkiye dikkat etme) bu fikri popülerleştirdi. Sürekli olarak küçük bağlantı tekliflerini görmezden gelmek uzun vadede duygusal uzaklaşmaya yol açabiliyor. Bunu 'dinlenmeyen kişi susarak gider' mantığı ile de açıklamak mümkün oluyor. Her ne kadar büyük romantik sürprizler güzel gözükse de ilişkide asıl güven bağı, “küçük teklifler”in kabul edilmesinde saklı. “Sevgi hormonu” olarak da bilinen oksitosin hakkındaki gerçek şu ki bu hormon dokunma, yakınlık ve stres regülasyonunda rol oynuyor olsa da tek başına aşkın sihirli anahtarı değil. Yapılan araştırmalar temas gelişen anların (sarılma, el ele tutuşma) hem öznel iyi oluşu hem de bazı biyokimyasal değişimleri desteklediğini gösteriyor. Yine de bu hormona dair yapılan çalışmalar bir hayli karmaşık; bağlam, bireysel farklılıklar ve diğer nörotransmitterler (dopamin, vazopressin) ilişki dinamiğini büyük ölçüde etkiliyor. Uzmanlar daha fazla fiziksel yakınlık denemeyi ama ama beklentileri hormonlarla sınırlamamanız gerektiğine dikkat çekiyor. Sosyal medyada pek çok 'ideal' çift görüyoruz. Öyle ki bu çiftler çoğu zaman gerçek dışı bir kusursuzluğa sahip oluyor. İzlediğimiz bu ideal ilişkiler çiftleri hem birbirine daha bağlı hissettirebiliyor hem de kıskançlık, karşılaştırma ve iletişim problemlerini artırabiliyor. 'Onlar bu kadar mutlu, biz niye böyleyiz' gibi düşünceler etrafında şekillenen kıyaslar pek çok ilişkide krizlerin doğmasına neden olabiliyor. Sosyal medya doğru şekilde kullanıldığında oldukça faydalı olabilecekken paylaşım, sınır ve şeffaflık olmadığında ilişki tatminini düşürebiliyor. Bilimsel çalışmalar Instagram ve benzeri sosyal medya platformlarının artan kullanımının, ilişkide daha fazla çatışma ve azalan tatminle ilişkili olduğunu gösteriyor. Sınır koymak ve sosyal medya kullanımını ilişki içinde açıkça konuşmak tüm bu sorunların kökenine inmek için son derece makul görülüyor. Gerçekleştirilen meta-analizler, çift terapisi içerikli dijital programların (isteğe bağlı eğitimler, iletişim egzersizleri, uygulama tabanlı görevler) ortalama olarak anlamlı, orta düzeyde fayda sağladığını gösteriyor. Yani ilişkinizi kurtarmak için fiziksel olarak terapiste gidemiyorsanız, güvenilir dijital programlar somut fayda sağlayabilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta sahiden 'güvenilir' programlar bulmak. Her programa ve içeriğe göre etki düzeyi değişiyor. Psikologlar kanıta dayalı, takipli programların tercih edilmesi gerektiği konusunda uyarıyor. 1. Her gün küçük bir “bid”i yakala: partnerinin anlattığı şeye 30 saniye tam ilgi göster. (Gottman’dan ilham).2. Kendi bağlanma stilinizi öğrenin ve partnerinizinkini tahmin edin. Çatışma anlarında ifade için suçlayıcı sen dili yerine yapıcı kişisel eleştirileri ve ifadeleri içeren “ben” dilini kullanmaya özen gösterin. 3. Haftada en az 3 kez bilinçli fiziksel yakınlık (sarılma/elle tutuşma gibi) planlayın; beklentiyi düşük tutun, bu eylemlerle amacınızın bağ kurmak olduğunu unutmayın ve partnerinizin alanını, sınırlarını ihlal etmeyin.4. Sosyal medya için çift kuralları belirleyin: ne paylaşılır, kimler takip edilebilir, neler kıskançlık krizine yol açabilir hakkında açıkça konuşun. 5. İletişim sıkıntısı varsa, kanıta dayalı bir dijital ilişki programı deneyin (mutlaka araştırılmış, değerlendirilmiş bir program seçin).Aşk, sihirle değil, iki kişinin karşılıklı anlayışı ve fedakarlıkları ile yürütülür. Bilim bize hangi adımların işe yaradığını gösterse de ilişki dinamikleri de unutulmamalıdır.