Tarladan rafa dehşet veren uçurum: Kilosu 250 liradan 1600 liraya nasıl çıkıyor?

Türkiye'nin en önemli ihraç kalemlerinden biri olan fındıkta, üretici satış fiyatı ile marketlerdeki işlenmiş paketli ürün fiyatı arasındaki fark dikkat çekiyor. Tarlada kilogramı yaklaşık 250 TL'den işlem gören ürünün, kavrulmuş ve paketlenmiş haliyle raflardaki fiyatı 1600 TL'ye kadar ulaştı. Hasat sezonunun tamamlanmasıyla birlikte piyasaya arz edilen çiğ fındığın kilogram fiyatı 250 TL bandında seyrediyor. Ancak ürünün endüstriyel aşamalardan geçerek "kavrulmuş iç fındık" formuna dönüşmesiyle birlikte perakende satış fiyatlarında 6 kattan fazla bir artış gözlemleniyor.

Fiyat farkı oluşmasının temel unsurları Sektör paydaşlarından edinilen bilgilere göre, fiyat farkının oluşmasında etkili olan temel unsurlar şunlardır:
İşleme maliyeti: Fındığın iç haline getirilmesi, kavrulması ve ayıklanması süreçlerindeki enerji ve işçilik giderleri birim fiyatı yükseltiyor.
Fire faktörü: Kavurma işlemi sırasında ürünün su kaybederek ağırlığının azalması, maliyeti doğrudan yukarı çekiyor.

Lojistik ve ambalaj: Paketleme materyallerindeki maliyet artışları ve ürünün son tüketiciye ulaşana kadar katettiği nakliye süreci fiyata ekleniyor.

Pazarlama payı: Ulusal market zincirlerinin raf bedelleri, personel giderleri ve kar marjları nihai etikete yansıtılıyor.
Üretici ve tüketici verileri
Fiyatlardaki bu dikey artış, hem yerli tüketici hem de tarımsal üretim planlaması açısından yakından takip ediliyor. Üreticiler girdi maliyetlerinin yüksekliğine dikkat çekerken, perakende satış noktasındaki fiyatların erişilebilirliği piyasa hareketliliğini doğrudan etkiliyor. Tarladan sofraya uzanan bu maliyet zinciri, fındığı her geçen gün daha ulaşılmaz bir hale getiriyor.