Giriş
Trink para ne demek? Meğer kimse ne anlama geldiğini bilmiyormuş
Ödeme yaparken saniyeler içinde kullandığımız trink ifadesi, aslında yüzyıllık bir kültürel köprünün parçası olabilir. Peki, nakit ödemenin bu en kısa tanımı Osmanlı sözlüklerine nasıl girdi ve arkasında Almanca bir iz mi var?
Cebimizden çıkan o metalik sesin 150 yıllık bir sırrı olduğunu biliyor muydunuz? Trink para derken aslında farkında olmadan Osmanlı sözlüklerinden Almanca tınılara uzanan dev bir köprüyü geçiyoruz. Peki, bu meşhur deyim gerçekten bir bahşiş hikayesi mi?
TRİNK NE DEMEK?
Pazarlık biter, el sıkışılır ve o meşhur cümle kurulur. Bu cümle, "Trink para ödeyeceğim!" ifadesinden başkası değil. Türkçede tereddütsüz nakit ve peşin ödeme anlamına gelen bu ifade, aslında sanıldığından çok daha derin bir tarihsel arka plana sahip. Çoğumuz bu kelimeyi modern bir uydurma sansak da kayıtlar bizi 19. yüzyıla kadar geri götürüyor.
Ünlü devlet adamı ve dilbilimci Ahmet Vefik Paşa’nın 1876 yılında yayımlanan Lugat-ı Osmani adlı eserinde bu ifadeye rastlıyoruz. Tırink para olarak kayıtlara geçen deyim, o dönemde de tam olarak bugünkü anlamıyla yani bekletilmeden, elden verilen nakit karşılığında kullanılıyordu.
ROTAYI AVRUPA'YA ÇEVİREN TEORİ
Deyimle ilgili en güçlü iddialardan biri, rotayı Almanya’ya kırıyor. Osmanlı’nın son dönemlerinde özellikle ticaretin kalbi İstanbul’da Avrupa dilleriyle yoğun bir etkileşim yaşanıyordu. Almancada bahşiş anlamına gelen Trinkgeld kelimesinin, limanlarda ve hanlarda yapılan alışverişler sırasında Türkçeye sızdığı düşünülüyor.
Araştırmacılara göre elden ele hızla nakledilen bu içki parası ya da bahşiş, zamanla anlam genişlemesine uğrayarak genel bir peşin ödeme sembolüne dönüştü.
METALİN SESİ Mİ DİLİN RİTMİ Mİ?
Tarihsel belgeler bir yana, halk arasındaki en yaygın inanış ise tamamen ses yansıması üzerine kurulu. Eski dönemlerde ticaretin temel taşı olan madeni paraların birbirine çarptığında çıkardığı o tiz tınk sesinin, zamanla yuvarlanarak trink halini aldığı savunuluyor.
Elinizdeki metal parayı masaya bıraktığınızda çıkan o net ses, belki de bir buçuk asırdır ticaretin en dürüst tınısı olarak kulaklarımızda çınlamaya devam ediyor. Kökeni ister bir Alman bahşişi olsun ister metalin sesi; trink para hala güvenin ve hızlı ticaretin en kısa yolu.
1. Kişinin Burcunu Seçin
2. Kişinin Burcunu Seçin