Tüp bebek skandalında 'yanlış donör' şüphesi! Vaka sayısı 30 oldu

KKTC’de tüp bebek tedavisi gören yabancı ailelerin gündeme getirdiği donör skandalında şüpheli vaka sayısının 7’den en az 30’a yükseldiği belirtildi. BBC’nin araştırmasına göre bazı ailelerin yaptırdığı DNA testlerinde, çocukların genetik bilgilerinin tedavi sırasında seçilen donör profilleriyle örtüşmediği ortaya çıktı.

KKTC’de tüp bebek tedavisi gören yabancı ailelerin, kendilerine gösterilen sperm veya yumurta donörleri yerine başka kişilerin kullanıldığı yönündeki iddialarında yeni ayrıntılar ortaya çıktı. BBC’nin araştırmasına göre, daha önce 7 çocuk üzerinden gündeme gelen şüpheli vakaların sayısı en az 30’a ulaştı.

Ailelerden bazıları, çocuklarının görünüşlerinin tedavi sürecinde seçtikleri donörlerle uyuşmadığını fark etmelerinin ardından DNA testi yaptırdı. Yapılan testlerde, bazı çocukların genetik bilgilerinin ailelere sunulan donör profilleriyle eşleşmediği belirlendi.
AİLELER ÇOCUKLARININ BİYOLOJİK GEÇMİŞİNİ ARAŞTIRDI
Yaşananların ardından ailelerin endişesi yalnızca çocukların fiziksel özellikleriyle sınırlı kalmadı. Biyolojik donörün kim olduğunun bilinmemesi, çocukların genetik geçmişleri ve kalıtsal hastalık riskleri açısından da soru işaretlerine yol açtı.

13 YIL SONRA GERÇEĞİ DNA TESTİ ORTAYA ÇIKARDI
BBC’nin araştırmasında yer verilen vakalardan biri İngiliz Rachel’ın yaşadıkları oldu.
Rachel, 2012 yılında KKTC’de tüp bebek tedavisi gördü. Tedavi sırasında kendisine sunulan profiller arasından Danimarkalı bir sperm donörünü tercih etti. Ancak yıllar içinde oğlunun fiziksel özellikleri ile seçtiği donörün profili arasında farklılık bulunduğunu düşünmeye başladı.
Şüpheleri uzun yıllar devam eden Rachel, aradan 13 yıl geçtikten sonra DNA testi yaptırdı. Test sonucunda çocuğun Rachel'ın biyolojik oğlu olduğu ancak seçtiği sperm donörüyle genetik olarak uyuşmadığı ortaya çıktı.

30 ŞÜPHELİ VAKADAN 11’İNE DNA TESTİ YAPILDI
BBC’nin ulaştığı bilgilere göre, şüpheli olduğu belirtilen 30 çocuktan 11’i için ticari DNA testi gerçekleştirildi.
Bazı testlerde çocukların genetik kökenlerinin, ailelere tedavi öncesinde gösterilen donör profilleriyle örtüşmediği ifade edildi. Test sonuçlarında Türkiye, çevre ülkeler ve Güney Avrupa’ya uzanan genetik kökenlerin tespit edildiği aktarıldı.
"DONÖRLERİN KİM OLDUĞUNU BİLMİYORUZ"
Çocuklarının gerçek biyolojik donörünün kim olduğunu bilmeyen aileler, özellikle sağlık geçmişi konusunda kaygı taşıyor.
Kalıtsal hastalıklar ile genetik risklere ilişkin bilgiye ulaşılamaması, ailelerin yaşadığı endişelerin başında geliyor.

BİR MERKEZDE 15 ŞÜPHELİ VAKA
BBC’nin araştırmasına göre, şüpheli 30 çocuktan 15’inin ailesi aynı merkezde tedavi gördü.
Haberde, söz konusu hastaların önemli bir bölümünün tedavi süreçlerinde Dr. Firdevs Uğuz Tip, Dr. Şevket Alptürk ve uluslararası hasta koordinatörü Julie Hodson'un görev aldığı aktarıldı.
Dr. Firdevs Uğuz Tip, kendisine yöneltilen usulsüzlük iddialarını reddetti. Şevket Alptürk ve Julie Hodson'un ise BBC'nin yeni araştırması kapsamında yöneltilen sorulara yanıt vermediği belirtildi.

SAĞLIK BAKANLIĞI SORUŞTURMA BAŞLATMIŞTI
İlk iddiaların gündeme gelmesinin ardından KKTC Sağlık Bakanlığı tarafından resmi soruşturma başlatılmıştı. Bakanlık, tüp bebek merkezlerinde yasa ve yönetmeliklere aykırı herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığının araştırıldığını açıklamıştı.
Başlangıçta 7 çocukla sınırlı olduğu belirtilen yanlış donör şüphesinin en az 30 çocuğa ulaşması, yürütülen soruşturmanın kapsamına ilişkin yeni soru işaretlerini beraberinde getirdi.