Türkiye ile dünya arasında 522 binlik uçurum! İşte altındaki makasın nedeni

Altın fiyatlarında yaşanan tarihi hareketlilik ve yatırımcı talebiyle birlikte arzın da kısıtlı olması iç piyasa ile dış piyasa arasında altın makasını ciddi boyutta açtı. Kuyumcularda altının kilogram/dolar fiyatı 12.000’e (yaklaşık 522.120 TL) çıktı. Yani yurt dışına göre altının kilogram fiyatı iç piyasada 12.000 dolar daha pahalı oldu. Öte yandan gram altının spot fiyatı dün 7.100 TL seviyelerinde iken, Kapalıçarşı’da gram altın 7.650 TL’den satışa sunuldu. Arada 550 TL’lik bir makas söz konusu. Milliyet.com.tr'de yer alan habere göre Altın ve Para Piyasaları Uzmanı ve İstanbul Mücevherciler Kuyumcular ve Sarraflar Derneği (İMKUSAD) Başkan Yardımcısı Mehmet Ali Yıldırımtürk şu ifadeleri kullandı:“2023 yılı Ağustos ayında altın ithalatına kota getirilmesiyle beraber aylık 12 ton altın ithalatına müsaade edildi. ‘Enerji ithalatından daha fazla altın ithalatı olmaya başladı’ diye düşünülerek bu getirildi. İstanbul Altın Borsası’na kayıtlı olan kaç üye varsa ithalatçılara bunlar belirli miktarlarda paylaştırıldı. Kimisine 25 kilo kimisine 50 kilo kimisine 450 kilo... Bu toplam 12 ton ithalat sınırı için kotalar paylaştırıldı. Örneğin ‘A firması ne kadar getiriyor, B firması ne kadar altın ithal ediyor?’ bu bilinmiyor. Türkiye’de altın ithalatının yıllar ortalaması itibarıyla 300 ton olduğunu biliyoruz. Her yıl ortalama ithalat 300 tondur. Siz bunu aylık 12 ton ile sınırladığınızda yılda 150 ton yapıyor. Talebi karşılamanız için ya bir şekilde piyasaya başka bir şey vermeniz lazım ya da kaçakları önlemeniz lazım. Kaçakları önlediğinizde bu fark oluşuyor. Geçen sene hazirana kadar yurt dışı piyasa ile yurt içi piyasa arasında kg fiyat farkı 100 dolara kadar düşmüştü. Onun öncesinde 3.500 kg/dolar olmuştu. Daha sonra 5000 dolar olduğu zamanlar da oldu. Kasım ayında bu fark 400 dolardı. Ondan sonra 1.500-2.000 dolar oldu. Pazartesi itibarıyla kilogram başına 12 bin dolar oldu. Bu altını işleyen, kuyumcuya maliyeti 12 bin dolar oluyor. Yani dış piyasaya göre iç piyasada altının kilogramı 12 bin dolar daha pahalı. Bu fiyat dış piyasa ile iç piyasa arasındaki farktır. Yani bize yurt dışından gelen ürünün fiyatı 12 bin dolar oluyor. Bu da arz, talebe göre değişebiliyor. Biz tabi dış piyasaya göre daha pahalı bir ürünle çalıştığımız için ihracatımız durdu, eksiye düştü. Televizyon ekranlarında bankalar arası piyasa fiyatı yazar. Çarşıda dün 7.400 TL iken orada 6.900 TL yazıyordu. Vatandaş ona bakıyor ‘6.900 TL yazıyor siz 7.400 TL istiyorsunuz ‘diyor. Biz 7.400 TL’ye sattığımızı 7.300 TL’ye geri alıyoruz. Şimdi bankaya gittiğinizde size kaydi altın veriyor. Kaydı altın verdiği için onu size fiziki olarak vermiyor. Hem alış hem satışta binde 2 vergi alınıyor. Sonra da buna bir de ‘bizim bu altın işlemleri için masraflarımız oluyor size komisyon yazıyoruz’ diyorlar. O komisyon her bankaya göre değişiyor. 6.900 TL’nin üstüne bunu koyduğunuzda çarşı fiyatının üstünde oluşuyor. Bu altını alan parayı ödediği zaman görebiliyor. Altın ithalatı kotalı olduğu için yeterince altın ithal edilmediği için piyasanın ihtiyacı da karşılanamadığı için piyasadaki altının, iç piyasa ile dış piyasa arasında talepten kaynaklanan fiyat yükselişi oluyor. Bu nedenle Kapalıçarşı ile spot piyasa arasında makas oluşuyor. Talep düşerse o zaman bu aradaki fark düşüyor. Bugünlerde rafineriler gram altın üretmekte sıkıntı çekiyorlar. Talep çok ancak üretimleri de sınırlı kalıyor. Böyle olunca da Kapalıçarşı’da fark oluyor. Bütün kuyumcular çarşıda oluşan farka bakıyor. Şu anda kuyumcuda kg maliyeti 12 bin dolar. Talep çok olduğu için fiyat farkı böyle oluyor. Arz talebe göre bu fark 12 bin dolar oluyor. Yani dış piyasaya göre iç piyasada fiyat 12 bin dolar daha yüksek. Altın ithalatına getirilen kotadan dolayı piyasada altın arzı az olduğu için talep de yükselince kilogram başına fiyat yükseliyor.”